Tibetan
བས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་སྤྱིའི་འབྲེལ་དགོད་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི་སྤྱིར་མངོན་སུམ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་ལ་གྲགས་པའི་མངོན་སུམ་དང་། དོན་དམ་དབྱིངས་ལ་མཇལ་བའི་མངོན་སུམ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དང་། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡུལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པའི་རྟོག་ཡུལ་ན་སྣང་བ་དང་། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ནང་དུ་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་མྱོང་བ་ངེས་པའི་སྣང་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཉེ་བར་མཇལ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་དང་དེའི་སྣང་ཡུལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངང་ན་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བར་མྱོང་བའི་ངེས་པ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཐམས་ཅད་ལས་ནི་སེམས་བསྡུས་ནས། །ནང་གི་བདག་ཉིད་གཡོ་མེད་པར། །གནས་ནའང་མིག་གིས་གཟུགས་དག་ནི། །མཐོང་བའི་བློ་དེ་དབང་སྐྱེས་ཡིན། །ཅེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་དབྱིངས་ལ་མཇལ་བའི་མངོན་སུམ་ནི་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་སྙིང་ག་ན་ཡོད་པར་ངེས་ཏེ། དེའི་རང་གདངས་སྙིང་ནས་མིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་བཞིན་རྒྱུ་འབྲས་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་མཇལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འདས་པ་གཉིས་ལས་འདི་ནི་འདས་པའི་མངོན་སུམ་མོ། །འདས་པ་ལ་བརྗོད་བྱ་ཤེས་པ་གཙོ་བ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པ་དང་། གནད་གཏེམས་ པ་མཐོང་བ་གཙོ་བ་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གཉིས་ལས། འདི་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོས་གཟུང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ཞེས་པ་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལ་བཞི་ལས། འཁོར་བ་ལ་ཆོས། མྱང་འདས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པའི་འདི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སྣང་བ་ལ་ཆོས། སྟོང་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་འདི་ཆོས་ཉིད་དོ། །གནད་མེད་པས་མི་གྲོལ་བ་ལ་ཆོས། ཡོད་པས་གྲོལ་ངེས་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲགས་པའི་འདི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དབྱིངས་ལ་ཆོས། རིག་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲགས་པའི་འདི་གཉིས་ཀ་དབྱེར་མེད་དུ་འདོད་པའོ། །མངོན་པ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་པ་དངོས་སུ་བལྟར་ཡོད་པའོ། །དེའང་ཡིད་དཔྱོད་ལ་མ་ལྟོས་པ་སྟེ། ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་དུ་བཙལ་ཡང་རྙེད་པའི་དུས་མེད་དོ། །ཚོལ་མཁན་མིག་ཅན་མ་ཡིན། འོད་གསལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། ཤེས་རབ་
Chinese
顶礼。 详细阐述法性穷尽之显现。首先分为两部分： 驳斥通常所说的现量关系，以及确定其自身特征。第一部分，通常现量分为世俗名言中广为人知的现量和证悟胜义法界的现量两种。第一种包括：根现量，是显现色等五境自性的；意现量，是近取所缘，在理由确定的分别境中显现；自证现量，是内心体验苦乐等的确定的显现；瑜伽现量，是亲近证悟法性之义，进入真如之境的各别自证智，以及其显现境二者无别之状态中，无执取而体验的确定性。如《释量论》中所说：“从一切处摄集心，于内自性无动摇，安住然眼见色等，见之识乃根所生。”如是宣说。证悟胜义法界的现量，确定为智慧之体性存在于法性心髓之中，因为其自光从心髓连接到眼睛，如太阳和光芒一般，以因果确定的理证而令人信服地证悟。因此，在世间和超世间二者中，这是超世间的现量。在超世间中，有以所说之知识为主的心之理由确定，以及以窍诀封存之所见为主的智慧现量两种。此为智慧现量。第二部分，确定其自身特征，即所谓的法性现量之显现。在法性之语的近取上，有四种情况：轮回称为法，涅槃称为法性，此为法性；显现称为法，空性称为法性，此为法性；无窍诀不能解脱称为法，存在则必定解脱称为法性，此为法性；法界称为法，智慧称为法性，此二者被认为是无别的。现量是根的行境，是真实存在的。而且不依赖于意识分别，无论意识分别的智慧在何处寻找，都没有找到的时候。寻找者不是有眼者，因为不是光明之色。如《摄颂》中所说：智慧
English
Homage. Detailed explanation of the manifestation of the exhaustion of Dharmata. First, there are two parts: Refuting the common relationship of direct perception, and identifying its own characteristics. The first part, generally, direct perception is divided into two types: direct perception known in conventional terms, and direct perception that encounters the ultimate realm of reality. The first includes: sense direct perception, which is the nature of the appearance of the five objects such as form; mental direct perception, which is the near-acting object, appearing in the realm of conceptualization where the reason is certain; self-awareness direct perception, which is the certain appearance of experiencing happiness and suffering, etc. within; yogic direct perception, which is the near encounter with the meaning of Dharmata, the distinct self-awareness that enters the realm of Suchness, and the certainty of experiencing without grasping and fixation in a state where its appearing object are inseparable. As stated in the Commentary on Valid Cognition: "Having gathered the mind from all things, In the inner self, without wavering, Even if one abides, the eye sees forms, The mind that sees is born of the senses." As it is explained. The direct perception that encounters the ultimate realm of reality is certain that the essence of wisdom exists in the heart of Dharmata, because its own radiance connects from the heart to the eye, like the sun and rays, and is convincingly encountered with the reason of certain cause and effect. Therefore, among the worldly and the transcendent, this is the transcendent direct perception. In the transcendent, there are two types: the reason of the mind, which is the main thing to know what is said, and the wisdom direct perception, which is the main thing to see what is sealed with the key points. This is called wisdom direct perception. The second part, identifying its own characteristics, is what is called the manifestation of Dharmata direct perception. In the near application of the word Dharmata, there are four situations: Samsara is called Dharma, Nirvana is called Dharmata, this is Dharmata; appearance is called Dharma, emptiness is called Dharmata, this is Dharmata; not being liberated without key points is called Dharma, being certain to be liberated with existence is called Dharmata, this is Dharmata; the realm of reality is called Dharma, wisdom is called Dharmata, these two are considered inseparable. Direct perception is the object of the senses, which is actually present to be seen. Moreover, it does not depend on mental discrimination, and no matter where the wisdom of mental discrimination searches, there is no time to find it. The seeker is not one with eyes, because it is not a luminous form. As stated in the Compendium: Wisdom
Tibetan
ཀྱིས་ནི་བརྟགས་ན་ཕུང་པོའི་གཏིང་མི་རྙེད། །ཅེས་སོ། །འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་ཐ་སྙད་ལ་གྲགས་པའི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྲ་བ་རྡུལ་ཕྲན་དང་རགས་པ་དངོས་པོ་རང་མཚན་དུ་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བཞིའི་གནོད་པས་གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཅན་ནི་གཞིག་ཅིང་གཞོམ་རུང་དུ་ཡོད་དེ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་ཕྱིར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་གནད་གསུམ་གྱིས་གཞི་བཅའ་བ། ནང་དུ་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་གནད། འཆར་བྱེད་སྒོའི་གནད། རླུང་རིག་གནས་པའི་གནད་གསུམ་གྱིས་ལམ་བསལ་བ་དང་། གསང་བར་གོམས་པ་ཚད་ཀྱི་རིམ་པ། སྨིན་པ་རྟགས་ཀྱི་རིམ་པ། མཐར་ཐུག་ཟད་པའི་རིམ་པ་དང་གསུམ་གྱིས་ཚད་གཟུང་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པར་སྣང་བ་འོད། སྨིན་པ་ཐིག་ལེ། རྫོགས་པ་སྐུ་དང་གསུམ་གྱིས་འབྲས་བུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་ཚན་བཞིར་ངེས་པས་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་རང་གདངས་སྣང་བ་གསུམ་ཕྱིར་ཤར་བའི་གྲངས། ཆོས་སྐུའི་རང་གདངས་ནང་མྱོང་བ་རིག་སྟོང་། ལོངས་སྐུའི་རང་གདངས་འོད་ལྔ་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡེ་ཤེས་རང་གསལ། སྤྲུལ་སྐུའི་རང་གདངས་ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་དང་བཅས་པ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ནས་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་གཞི་གསུམ་གྱིས་གཞི་བཅས་པས་དངོས་པོ་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་གནད་དང་། ལམ་གསུམ་གྱིས་གེགས་བསལ་བས་འགྲོ་ལམ་ལ་ཉེ་རིང་མེད་པ་དང་། ཚད་གསུམ་གྱིས་ཚད་ལ་ཕབ་པས་འདྲ་མིན་དང་ཆལ་ཆོལ་མེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་གསུམ་གྱིས་ཟད་སར་བསྐྱལ་བས་ཡིན་མིན་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་ན་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐ་མལ་པའི་དུས་ན་དགའ་མི་དགའ་བཏང་སྙོམས་གསུམ་མཐོང་བས་བདེ་སྡུག་བར་མ་གསུམ་འཆར་བ། བླ་མའི་གདམས་པ་ཉམས་སུ་བླང་བའི་དུས་ན་དབྱིངས་རིག་ཆོས་གསུམ་མངོན་པར་མཐོང་བས་སོ། །ཆོས་ཉིད་མངོན་ སུམ་ལ་ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་སྒྲོ་གདགས་སུ་མེད་པའི་གནད། གོམས་པའི་དུས་ན་འོད་ཐིག་ལེ་སྐུ་གསུམ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་རང་འགགས་པའི་གནད། ཚད་དུ་ཕྱིན་པའི་དུས་ན་གསལ་བ་སྟོང་པ་བདེ་བ་གསུམ་མངོན་པར་མཐོང་བས། ཆོས་ཉིད་རང་ཟད་པའི་གནད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གསུམ་ཞེས་གྲངས་ཀྱི་གནས་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་དུ་གྲོལ་བར་ངེས་པའོ། །སྣང་བ་ནི་གང་སྣང་ན་ཆོས་ཉིད་སྣང་ལ། ཡུལ་གང་ལ་སྣང་ན་དབྱིངས་ལ་སྣང་། ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྣང་ན་འོད་དང་འོད་ཁྱིམ་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་སྣང་། སྣང་བ་དེ་
Chinese
如果观察，就找不到蕴的深处。如是说。光明的显现，不是名言上所说的有色法，因为微细的微尘和粗大的事物，自性中没有这个，所以不会被四大之害所摧毁和破坏。有色法是可以摧毁和破坏的，因为这是色的体性。三是类别，即外在以身语意三者的要点为基础。 内在以法性境的要点、显现之门的要点、风心安住的要点三者开辟道路。秘密在于，熟悉程度的次第、成熟征兆的次第、究竟耗尽的次第这三者来衡量。无上的是显现光、成熟是明点、圆满是身，以三者使果圆满。确定为四个三的组合，所以称为三。或者，法性中有三身任运成就的自性，显现三者是外在显现的数量。法身的自性，内在体验是明空。报身的自性，五光外在显现是智慧自明。化身的自性，显现解脱无别，具备智慧的妙用，相对于这三者而称为三。这也是以三个基础来奠定基础，所以事物没有差别的要点。以三个道来消除障碍，所以行走的道路没有远近。以三个尺度来衡量，所以没有相同不同和混乱。以三个果来送往耗尽之处，所以没有是否和怀疑，因此称为现量。在凡夫的时候，看到喜欢、不喜欢、中立三种，所以显现出快乐、痛苦、中间三种。在修持上师的教诲时，显现出法界、觉性、法三种。法性现 量中，没有可以用心智言语来增益的要点。在习惯的时候，看到光、明点、三身，所以错觉的显现自然停止的要点。在达到尺度的时候，显现出光明、空性、快乐三种，所以法性自然耗尽的要点。这样，三是依靠数字的位置，一定能同时解脱果。显现是，显现什么，就显现法性。在什么境上显现，就在法界上显现。以什么方式显现，就显现光和光晕，以及觉性如缕相续。那个显现
English
If one examines, one cannot find the depths of the aggregates. Thus it is said. This appearance of clear light is not something that is called "form" in terminology, because this does not exist as the self-nature of subtle particles and coarse objects, and therefore it cannot be destroyed or broken by the harm of the four elements. Something with form can be destroyed and broken, because that is the characteristic of form. "Three" is a category, namely, establishing the basis outwardly with the three key points of body, speech, and mind. Inwardly, clearing the path with the three key points of the nature of reality as the object, the key point of the manifesting door, and the key point of the indwelling of wind and awareness. Secretly, measuring with the three: the stages of familiarity, the stages of signs of maturation, and the stages of ultimate exhaustion. Because the appearance of supreme light, maturation as bindu, and completion as kaya complete the result with the three. Because it is determined as four sets of three, it is called "three." Or, the nature of reality has the self-sounding appearance of the three kayas spontaneously present, the number of three appearing outwardly. The self-sounding of the dharmakaya, the inner experience is awareness-emptiness. The self-sounding of the sambhogakaya, the five lights appearing outwardly are self-illuminating wisdom. The self-sounding of the nirmanakaya, appearance and liberation are inseparable, possessing the skill of wisdom, in relation to these three it is called "three." Also, because the basis is established with the three bases, the key point that things have no difference. Because obstacles are cleared with the three paths, the path of going has no near or far. Because it is measured with the three measures, there is no sameness, difference, or confusion. Because it is sent to the place of exhaustion with the three results, there is no yes, no, or doubt, therefore it is called "direct perception." In the time of ordinary people, seeing the three of liking, disliking, and equanimity, the three of happiness, suffering, and the middle arise. In the time of practicing the guru's instructions, the three of space, awareness, and dharma are directly seen. The nature of reality is direct In the quantity, there is no key point that can be added to by mental judgment and words. In the time of habituation, seeing light, bindu, and the three kayas, the key point that the appearance of delusion naturally ceases. In the time of reaching the measure, seeing the three of clarity, emptiness, and bliss, the key point that the nature of reality is self-exhausted. Thus, "three" is certain that the result is liberated all at once by relying on another place of number. Appearance is, whatever appears, the nature of reality appears. In whatever realm it appears, it appears in space. In whatever way it appears, light and light halos appear, along with awareness as a continuous thread. That appearance