Tibetan
་དེ་ཡང་འགེགས་པར་དཀའ་བས། རང་གི་སྣང་བ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ། མ་རིག་པ་མཉམ་དུ་གནས་པས། ཞེས་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་འདུས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་ཉིད་དང་ཡང་སྦགས་པས། །ཀུན་གཞི་སྡུད་པའི་སེམས་ལ་སོགས། །དྲི་མའི་གྲངས་སུ་གྱུར་པས་ན། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་སེམས་དེ་ཡོད་པར་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་ལ། སེམས་དེས་ལས་བསགས་པས་འཁྲུལ་པ་ཉིང་འཁྲུལ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བའི་ལས་བྱེད་དོ། །སེམས་དེ་རིག་པ་ལས་གྲོལ། དག་ཟད་བྱུང་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིག་པ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྲལ་བྱ་དྲི་མའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ནི། སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་ས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་ཟད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། །དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། །ཞེས་སོ། །སེམས་དེ་ཡང་ཡུལ་སྣང་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ་དང་མིང་དང་སྤྱི་འཛིན་པ་གཟུང་བ་ཡུལ་གྱི་སེམས་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་ཅིང་ཞིབ་མོར་འབྱེད་པ་འཛིན་པ་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་པས། གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་དགོས་པར་ཐུན་མོང་གི་གཞུང་ལས་ཀྱང་། སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་པ་དང་། ཚིག་གསལ་དུ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་དང་ཞེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་བྲལ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། ནམ་མཁའ་ལྟར་སྤྲོས་པ་ཞི་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པའི་གཞི་དང་འབྱུང་ཁུངས་འཁོར་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཆོས་སྐུའི་ཁྱིམ་ན་རྟག་ཏུ་གནས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚང་ཚིང་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པས་མེ་ལྟར་གནས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེགས་པས། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་མེ་བཞིན་ཟ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་ མཚུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་གསལ་རིག་བཅས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག །སེམས་མེད་ན་བེམས་པོའམ་མུན་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའང་ཐོས་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པས་རིག་པ་འགག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་མ་རིག་པ་འཁྲུལ་པའི་སེམས་འགགས་པས། ཡེ་ཤེས་གས
Chinese
那也是难以阻碍的，因为能遮蔽自己的显现，无明一同存在。又如《牟帝迦鬘》中说：心是积聚产生的缘故，又与垢染相杂，所以阿赖耶识等，都成了垢染之数。因此，具有能遮蔽明觉的心，所以称为有情。此心造业，导致迷乱从一个迷乱转到另一个迷乱中轮回。此心从明觉中解脱，清净灭尽时，称为佛，因为明觉远离垢染的缘故。因此，真正要去除的垢染之法，唯有心而已。如彼经云： 心若离散即成佛，一切有情垢染尽，众生皆由心而行，离此不能行他处，故说众生如轮转。如是说。此心也是执取此境显现等，以符号、名称和总相执持的所取境之心，以及辨别其差别，详细分析的能取有境之心，二者合一。因此，执取境的心被称为心。这些在共同的经论中也是需要的。如云：心灭彼身现证悟。又如《明句论》中说：心及心所之行相亦断绝。又如《宝积经》中说：亦离心、意、识，亦不舍三摩地之位，此乃如来心之不可思议秘密。智慧是，如虚空般寂灭戏论，是佛法无量之基和生源，与周遍智慧海之众会一同，常住于法身之家，焚烧烦恼和习气的一切丛林，如火般存在。如《牟帝迦鬘》中说：焚烧一切分别念，智慧自身如火食，与虚空性相同，是空明具觉性。此处有些不了解的人说：无心则如顽石或黑暗一般。这是因为听闻太少。即使无心，也有智慧，因此明觉不会断绝。因为无明迷乱之心灭尽，智慧显现。
English
That is also difficult to obstruct, because it obscures one's own appearances, and ignorance exists together. Also, as it says in the *Muktika Mala*: Because the mind arises from accumulation, it is also mixed with impurities, so the alaya-vijnana, etc., become counted among the impurities. Therefore, beings are called sentient beings because they possess the mind that obscures awareness. This mind accumulates karma, causing delusion to revolve from one delusion to another. When that mind is liberated from awareness and completely purified, it is called a Buddha, because awareness is free from impurities. Therefore, the true dharma of impurity to be abandoned is only the mind. As it says in that very text: If the mind is separated, one becomes a Buddha, and the impurities of all sentient beings are exhausted. Beings go by means of the mind; without it, they cannot go elsewhere. Therefore, beings are said to be like a wheel turning. So it is said. That mind is also the mind that grasps the object, which apprehends this and that object appearance, holding onto signs, names, and general characteristics; and the mind that examines its distinctions and analyzes them in detail, the apprehending subject-possessing mind. These two are combined, so the mind that apprehends the object is called mind. These are also needed in the common scriptures. As it says: When the mind ceases, that body manifests realization. Also, as it says in the *Prasannapada*: The activity of the mind and mental factors also ceases. Also, as it says in the *Ratnakuta Sutra*: Also separated from mind, intellect, and consciousness, and not abandoning the state of samadhi, this is the inconceivable secret of the Tathagata's mind. Wisdom is like the sky, pacifying elaboration, the basis and source of the immeasurable dharmas of the Buddhas, together with the assembly of the all-encompassing ocean of wisdom, always abiding in the house of the Dharmakaya, burning all the thickets of afflictions and habitual tendencies, existing like fire. As it says in the *Muktika Mala*: Burning all conceptual thoughts, wisdom itself consumes like fire, being equal to the nature of space, being empty, clear, and possessing awareness. Here, some who do not understand say: Without mind, one would become like a stone or darkness. This is because they have heard too little. Even without mind, there is wisdom, so awareness is not interrupted. Because the mind of ignorance and delusion ceases, wisdom arises.
Tibetan
ལ་བའི་ཉི་མ་འཆར་ཏེ། མཚན་མོ་སངས་པས་ཉིན་མོ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི། མ་རིག་པ་རིག་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པས། སེམས་འགགས་དུས་རིག་པ་འགག་པར་འདོད་པའང་ཤིན་ཏུ་ནོར་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། རིག་པས་མ་རིག་པ་ལ་ཕར་ཁྱབ་ཀྱང་། མ་རིག་པས་རིག་པ་ལ་ཚུར་མ་ཁྱབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཞིན་ནོ། །སེམས་ལ་མ་རིག་པས་ཁྱབ་པས། སེམས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཐད་ཀྱི། རིག་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པས། མ་རིག་པ་རིག་པའི་དབྱིངས་ནས་ལྡོག་པའམ་རྒྱུན་འཆད་པར་འདོད་དོ། །དེས་ན་སེམས་འགགས་དུས་གཞི་མ་རིག་པ་ཆ་དང་བཅས་པ་འགགས་ཀྱང་། རིག་པ་མ་འགགས་ཏེ་འགག་གཞི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པའང་མེད་ན་གང་གི་སྟེང་དུ་འགག་པ་བསམ་པར་འོས་སོ། །འདིར་མ་རིག་པ་སེམས་ཀྱི་ཆ་དང་བཅས་པ་འགགས་པས་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་རྒྱས་ཏེ་མཁྱེན་པ་གཉིས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐུགས་ནི་བསྐྱོད་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །བེམས་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་ཤིང་ རིག་ལ་གསལ་བྱེད་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་ལུང་ལས་ཀྱང་། སེམས་དང་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་ནི་ཀུན་རྟོག་པ་འཁོར་བའི་ཆོས། སེམས་ཉིད་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཏེ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཞི་བསྡུ་བ་སྟེ་ངོ་བོའི་གནས་ལུགས་སུ་མཚོན་ནས། སེམས་སྤྲོས་པ་ཅན་ཀུན་རྟོག་པ་དྲི་མའི་ཆོས་འཕྲོ་འདུ་དང་རྩེ་གཅིག་པ་ཁམས་གོང་མའི་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་དེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས། སེམས་ཉིད་ཅེས་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་དང་སེམས་ཉིད་འབྱེད་པར་མི་ཤེས་པའི་བླུན་པོས་ཀྱང་སྡེ་སྣོད་ཤེས་པར་རློམ་པ་རྣམས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་ཐུན་མོང་བ་དམིགས་བཅས་ཀྱི་ཐེག་པར་སེམས་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་དོན་ཐོག་ཏུ་མ་ཕེབས་པས། ཐེག་པ་འདིར་ཡེ་ཤེས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་འཇོག་པས། མྱུར་བོར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ལ། གཞན་དག་ འཁོར་བའི་རྩ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་རེ་བས་རིང་མོ་ཞིག་ནའང་དེ་ཐོབ་པ་དཀའ་སྟེ། ག
Chinese
如同旭日东升，黑夜消散，白昼来临一般。有些人认为，因为无明是觉知的遍行，所以当心识止息时，觉知也随之止息，这种观点是极其错误的。虽然觉知可以遍及无明，但无明却不能反过来遍及觉知，如同佛陀的智慧一般。因为心识被无明所遍及，所以可以被认为是心识的遍行，但觉知却不被无明遍及，因此，他们认为无明会从觉知的本性中退转或断绝。因此，当心识止息时，作为基础的无明及其所有部分都会止息，但觉知不会止息，因为止息的基础是觉知。如果连觉知都没有了，又该在什么之上思考止息呢？在这里，无明及其心识的部分止息后，觉知增长为智慧，享用二种智慧，正如《珍珠鬘》中所说： “心已远离一切动， 非如顽石无知觉， 了知且明澈， 光明照耀显现。” 因此，心和智慧是各自不同的，在共同的教证中也区分了心和心性，心性本性清净。其中，心是遍计分别的轮回之法，心性是远离戏论的涅槃之法。在《圣八千颂般若波罗蜜多经》中也说：心中无心，心之自性乃光明。心中无心，是指总摄基础，从本体的安住方式上来说，心是具有戏论的遍计分别，是染污之法，如散乱和专注，以及上界之行等，这些都没有自性。心之自性，心的安住方式，心性等只是名称的不同，其自性安住于光明的智慧之中。那些不明白区分心和心性，却自诩为了解经藏的愚人，只不过是具有增上慢而已。因此，在清楚地区分了心和智慧之后，在共同的有相乘中，虽然将心作为基础、道和果，但所有这些都没有达到究竟的意义。因此，在这个乘中，将智慧作为佛陀的基础、道和果，从而迅速从轮回中解脱。而其他人， 希望在轮回的根本上获得菩提，即使经过漫长的时间也很难获得，因为
English
Just as the sun rises and the night disappears, so too does the day dawn. Some people believe that because ignorance pervades awareness, awareness also ceases when the mind ceases. This is a great mistake. Although awareness can pervade ignorance, ignorance cannot pervade awareness, just like the wisdom of the Buddha. Because the mind is pervaded by ignorance, it can be considered a pervader of the mind, but awareness is not pervaded by ignorance. Therefore, they believe that ignorance will retreat or cease from the nature of awareness. Therefore, when the mind ceases, the fundamental ignorance and all its parts cease, but awareness does not cease, because the basis of cessation is awareness. If there is no awareness, on what should cessation be contemplated? Here, when ignorance and its mental aspects cease, awareness expands into wisdom, enjoying the two knowledges, as it is said in the Garland of Pearls: "The mind is free from all movement, Not like an inert stone without awareness, Knowing and clear, Light shines forth." Therefore, mind and wisdom are distinct. In the common scriptures, mind and mind-nature, which is naturally pure, are also distinguished. Among them, mind is the deluded thought of samsara, and mind-nature is the dharma of nirvana, free from elaboration. In the Holy Eight Thousand Verse Prajnaparamita Sutra, it is also said: "There is no mind in the mind, the nature of the mind is luminosity." "There is no mind in the mind" means to gather the basis, and from the perspective of the abiding state of the essence, the mind is characterized by elaboration, deluded thought, defiled dharmas, such as distraction and concentration, and the activities of the higher realms, all of which are without inherent existence. The nature of mind, the abiding state of mind, and mind-nature are just different names, and its essence abides in the luminous wisdom. Those fools who do not understand the distinction between mind and mind-nature, but boast of understanding the scriptures, are merely filled with arrogance. Therefore, after clearly distinguishing between mind and wisdom, in the common, object-oriented vehicle, although the mind is taken as the basis, path, and fruit, all of this does not reach the ultimate meaning. Therefore, in this vehicle, wisdom is established as the basis, path, and fruit of the Buddha, thereby quickly liberating from samsara. While others, hoping to attain enlightenment at the root of samsara, find it difficult to achieve even after a long time, because