Tibetan
མ་མེད། །དྲིས་ལན་རྒྱས་པར་གདབ་པ་ནི། །སེམས་ལ་གཟུང་དང་འཛིན་ཡོད་ཀྱང་། །ཆོས་ཉིད་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་ལྡོག་པ་ཡང་སྨྲས་པ། །གང་གི་དམ་བཅའ་ཉམས་པར་འགྱུར། །སེམས་དང་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་བྱུང་གྱུར་ན། །སངས་རྒྱས་འབད་པས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དྲིས་ལན་བཟློག་སྟེ་སྨྲས་པ་ནི། །གལ་ཏེ་སེམས་མེད་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྙེད་དམ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་ལ་དྲིས་ལན་རྒྱས་བཏབ་པ། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འཚོལ་ཏེ། །སེམས་ལས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་སྡུད་པ་ཡིན། །འཛིན་པ་ཡུལ་ལ་འགྱུ་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན། །སེམས་ནི་སྤང་བའི་རིམ་པ་ཡིན། །ཅི་ཕྱིར་སེམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་དེ་ལས་གྱེས་པ་ཡིན། །འདྲ་གཞི་དག་ལས་གོལ་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་དྲི་མ་ཅན་དུ་བསྟན། །ཅི་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་བྱ་སྒྲོ་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཅི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནས་བཟློག་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སེམས་ཉིད་འདོད། །དེ་ནས་དྲིས་ལན་རྒྱས་གནང་བ། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདོད་དེ། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །འོ་ན་རིག་པ་འདི་ཉིད་ལ། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དུ་དང་ལྡན། །དེ་ནས་དྲིས་ལན་འདི་ལྟར་བྱ། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་ནི། །སྟོང་དང་གསལ་དང་ཁྱབ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་ལ་གཞི་བྱེད་ལམ་བྱེད་འབྲས་བུ་བྱེད་ན། རིག་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་མཚན་མར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་པ་དང་གསལ་བ་དང་ འཛིན་ཞེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་རིག་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཡོད། །ཅི་ཕྱིར་གསལ་བར་ཡོད་གྱུར་ན། །མཚན་མ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རམ། །ཅི་ཕྱིར་གསལ་བས་མཛེས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་དྲིས་ལན་འདི་ལྟར་བྱ། །མཚན་མ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན། །གསལ་ཡང་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའོ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་འདོད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནད་ཉིད་ནི། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ལ། །ངོ་བོ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པ་སྟེ། །དྲན་བསམ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་མའོ། །དབྱེ་བ་དག་དང་མ་དག་པའོ། །ངེས་ཚིག་བསམས་པས་དྲན་ཡུལ་བསྐྱེད། །གང་ལ་སེམས་དང་གང་གིས་སེམས། །གང་སེམས་པ་དང་གང་ཕྱིར་སེམས། །ཞེས་གསུངས་པས། འདི་ལ་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། སོ་སོའི་དོན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཟུང་འཛིན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་མ་རིག་པ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ། ངེས་ཚིག་ནི། གཟུང་འཛིན་དུ་སྐྱེས་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་སེམས་པས་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་རྩེ་གཅིག་ལ་ཆགས་པའི་གཟུང་འཛིན་ནོ། །འདོད་པ་ན་ཀུན་རྟོག་རགས་པའོ། །དབྱེ་ན། དག་པ་དང་མ་དག་པ་གཉིས་སོ། །དག་པ་ལ་སེམས་ཉིད་དག་པ་དང་། སེམས་དག་པ་གཉིས་ལས། སེམས་ཉིད་དག་པ་ནི། སེམས་སེམས་བྱུང་དང་དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་སྟེ། སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱིས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །སེམས་དག་པ་ནི། ལམ་དུས་ཀྱི་སེམས་རྟོག་པས་མ་བསླད་པ་ཐར་པའི་རྒྱུར་རུང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། རྟོག་བཅས་སྙིང་རྗེ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པ་ཐར་པའི་རྒྱུ་རུང་རྣམས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། །ཞེས་པ་དང་། མ་ཆགས་མི་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་དགེ་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་དོན་དམ་དོན་སྤྱི་འཛིན་པ་ལས་དངོས་སུ་དམིགས་པར་མི་ནུས་པས། འཁོར་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་སུ་སྡུད་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རང་བྱུང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་དེ། །དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ བྱ་ལ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་གསལ་ཡང་། །མིག་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མ་དག་པའི་སེམས་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་དབྱིངས་ལ་མ་དག་པ་མེད་ཀྱང་། དེ་ལས་གཡོས་དུས་གཞི་སྣང་ལས་གོ་མ་འགགས་པར་གང་ཡང་ཤར་ཏེ། མ་རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་སེམས། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་ཡིད། ཡིད་ལས་ཉོན་མོངས་སུ་ཤར་བའོ། །དེ་ཡང་རོལ་པ་ནི་ནུས་པའམ་རྩལ་ལམ་ཟེར་ལྟར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་གདངས་ཙམ་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་། བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་དུ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱན་ནི་དེ་ལས་སྨིན་སོར་ཤར་བ་འབྲུའི་ཆ་ཙམ་སྟེ་ས་བོན་ལས་མེ་ཏོག་དང་རྒྱའི་འབུར་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རང་ཤར་ལས། ཡང་དག་པར་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་ལ་མ་རིག་པ་མེད། སེམས་མེད། ཡིད་མེད་ཀྱང་། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྩལ་ལས། མ་རིག་པ་བྱུང་། མ་རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་སེམས་བྱུང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་ཡིད་བྱུང་། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་དུག་ལྔ་བྱུང་། དུག་ལྔ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་དྲུག་བྱུང་། བཅུ་དྲུག་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བྱུང་། དེ་ལས་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་བྱུང་། དེ་ལས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྩ་བ་མ་རིག་པའི་དབྱེ་བ། དེ་ལས་བྱུང་བ་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་ མོངས་པའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། མ་རིག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ་དང་། འཁྲུལ་གཞི་གཞིའི་མ་རིག་པ་དང་། འཛིན་པ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་དང་། བཅོས་མ་ལམ་གྱི་མ་རིག་པ་དང་། མི་ཤེས་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བྱུང་སྟེ་རང་གི་སྣང་བ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར། ཐོག་མའི་རིག་པ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་རང་ལ་གཞན་དུ་འཁྲུལ་པའི་རྨོངས་པ་དང་། སྣང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་དང་། རྐྱེན་ལས་འཁྲུལ་པ་ཐོ་ཡོར་མིར་འཁྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་རྨོངས་པ་དང་། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བདག་མེད་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ལ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་བདག་གི་ཁྱིམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རྨོངས་པ་དང་། ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་དང་། གཉེན་པོ་དུག་ཏུ་སོང་ནས་གྲོལ་དུ་མི་སྟེར་བའི་རྨོངས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དོན་མ་ཤེས་པས་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་ན་རྨོངས་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སྡུད་པ་ཆུ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། གཙང་བཙོག་མེད་པ་ཕག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། དཔའ་རྟུལ་ཆེ་བ་སྟག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ཡང་བ་སྒྲོ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། བསྐྱོད་པ་རླུང་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། རབ་ཏུ་མྱོས་པ་འདམ་རྫབ་ལྟ་བུའི་སེམས་ དང་། མཆེད་པ་མེ་སྟག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། འདོད་པ་བྱ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། རྒྱས་པ་ཡལ་ག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། འགོག་པར་དཀའ་བ་གར་སྦྱིན་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། གཟའ་གཏད་མེད་པ་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་བཅུ་གཅིག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་ཡུལ་དང་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་སྡུད་པས་ཆུ་དང་། བླང་དོར་ལ་རྨོངས་པས་ཕག་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ང་རྒྱལ་རགས་པས་སྟག་དང་། ཡུལ་དུ་མ་ལ་འཇུག་ལ་ས་ཟིན་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་བྱ་སྒྲོ་དང་། འགྱུ་བ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་རླུང་དང་། ཡུལ་ལ་སྲེད་པས་མྱོས་པ་རྫབ་དང་། གཅིག་ནས་དུ་མར་རྣམ་རྟོག་མཆེད་པ་མེ་དང་། ཡུལ་དང་དུ་ལེན་པར་འདོད་པ་བྱ་དང་། ཤེས་པའི་རྩལ་རྒྱས་པས་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་ཡལ་ག་དང་། ཡུལ་གྱིས་རིག་པ་བཟུང་ནས་དེའི་དབང་དུ་སོང་བ་གར་སྦྱིན་དང་། :ཡལ་མ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་གཏད་མེད་དུ་འཕྱོ་བ་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་ཡུལ་དང་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །སེམས་ལས་ཡིད་བྱུང་སྟེ། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ལ་སེམས་པ་དྲུག་གོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པའི་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། དྲུག་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ། བཅུ་དྲུག་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ། ཕྲ་རྒྱས་གསལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཉོན་མོངས་པ་ནི་དྲུག་སྟེ། མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་འཁྲུལ་རྟོག་གི་ཆ་ འཛིན་པའོ། །གཏི་མུག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པའོ། །ཞེ་སྡང་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལས་འཁྲུལ་པའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ལྟ་བའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་སྣང་བའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པའོ། །ཕྲག་དོག་ནི་མ་རྟོགས་པའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་རིམ་པ་ལྟར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འཁྲུལ་རྟོག་གི་ཆའི་རྨོངས་པ་དང་། ཤེས་རབ་རིག་པ་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་མི་ཤེས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སྡང་བའི་ཆ་ཅན་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ཁེངས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དང་། དོན་མ་རྟོགས་པས་གཞན་ལ་ཁྲོ་བ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་བཅུ་དྲུག་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། བཅུ་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་དང་། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། མ་ཤེས་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་དང་། མ་གོ་བ་དང་། རང་གི་དེ་མ་དག་པ་དང་། ང་ཡིར་བཟུང་བ་དང་། གཞན་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། ཁེངས་པ་དང་། འཕྲོ་བ་དང་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་རྨོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སེམས་པ་བཟུང་བ་དང་། ཡུལ་ཅན་ལ་འཛིན་པ་ཡིད་དང་། གཉིས་ཀ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། དོན་མ་རིག་པ་དང་། གནས་ལུགས་གཉེར་བྱ་མ་མཐོང་བ་དང་། ཚིག་དོན་མ་རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་སྤྱི་མ་ གོ་བ་དང་། འཁྲུལ་
Chinese
無有。詳細回答提問如下：心有能取和所取，但法性沒有能取所取，因此也說在那裡有還滅。誰的誓言會毀壞呢？因為心和法性是一體的。如果心生起能取所取，那麼努力也無法獲得佛果。因為心有能取所取，所以反過來回答提問：如果沒有心，佛陀您是怎麼獲得的呢？為什麼？對此詳細回答：不要在心中尋找果，因為從心中會產生各種各樣的事物。心是收集習氣的，因為執著會轉向對境。心是輪迴的根本，心是捨棄的次第，為什麼存在於心中呢？心是迷惑的根本，一切都從它分離出來，因為偏離了相似的基礎。心被顯示為有垢染，為什麼有分別念呢？心就像鳥毛一樣，為什麼沒有心識呢？然後說反過來的話：那麼您是如何看待心性的呢？然後詳細給予回答：不要在心中尋找果，因為有明覺的智慧。那麼對於這個明覺本身，具有多少種特徵呢？然後這樣回答：明覺的智慧的特徵是，空、明、遍。如是說。如果明覺作為基礎、作為道路、作為果，那麼明覺本身不會變成事物相嗎？不會變成，因為沒有空性、光明和能取執著。而且，在那裡說：覺知明亮地存在著。如果明亮地存在，難道不會變成有相嗎？為什麼光明如此美麗呢？對此這樣回答：不會變成有相，因為對它沒有貪著。也應該這樣理解：例如像太陽的壇城一樣，雖然明亮，但不會落入任何一方。為什麼？因為沒有希求。如是說。第二，詳細闡述各自的自性，分為兩種：詳細闡述心和智慧的自性。第一種：在《中觀根本慧論》中說：心和智慧的要點是，所謂的心，是對錯誤概念的執著，本質是進入和遍及，是記憶和思考的基礎。分
English
None. The detailed answer to the question is as follows: Although the mind has grasping and being grasped, the Dharma nature does not have grasping and being grasped. Therefore, it is also said that there is cessation there. Whose vows will be broken? Because the mind and Dharma nature are one. If grasping and being grasped arise in the mind, then even with effort, Buddhahood cannot be attained. Because the mind has grasping and being grasped, the question is answered in reverse: If there is no mind, how did you, Buddha, attain it? Why? The detailed answer to this is: Do not seek the fruit in the mind, because various things arise from the mind. The mind is the collector of habits, because attachment turns to objects. The mind is the root of samsara, the mind is the order of abandonment. Why does it exist in the mind? The mind is the root of delusion, and everything is separated from it, because it deviates from the similar basis. The mind is shown to be defiled, why is there discrimination? The mind is like a bird's feather, why is there no mind? Then say the opposite: Then how do you view the nature of mind? Then give a detailed answer: Do not seek the fruit in the mind, because there is the wisdom of awareness. Then, how many characteristics does this awareness itself have? Then answer like this: The characteristics of the wisdom of awareness are emptiness, clarity, and pervasiveness. Thus it is said. If awareness acts as a basis, as a path, and as a result, will awareness itself not become a characteristic of things? It will not become, because there is no emptiness, clarity, and grasping attachment. Moreover, it is said there: Knowing and awareness exist clearly. If it exists clearly, will it not become characterized? Why is the light so beautiful? The answer to this is: It will not become characterized, because there is no attachment to it. It should also be understood like this: For example, like the mandala of the sun, although it is bright, it does not fall into any side. Why? Because there is no desire. Thus it is said. Second, the detailed explanation of the respective nature is divided into two: the detailed explanation of the nature of mind and wisdom. The first is: In the Root Wisdom, it is said: The key points of mind and wisdom are that the so-called mind is the attachment to false concepts, the essence is entering and pervading, and it is the basis of memory and thought. Divide
Chinese
是清净和不清净的（心）。通过思考词义而产生记忆。于何而心，以何而心？心何所思，为何而思？如是说。对此有体性、词义、分类、各自的意义四者。第一，体性是：凡是境和有境生起为能取所取的识，且无明遍布于其中。词义是：由于生起为能取所取，故于境和有境而思，故名为心。以上两者的心也是专注于一境的等持之能取所取。欲望是粗大的分别念。分类有清净和不清净两种。清净有心性清净和心清净两种。心性清净是：心、心所和事物执著于相而空性的法性，即如是性各自自证的觉性。如声闻持（སྒྲ་གཅན་འཛིན་）赞扬圣母时说：“言思表达皆寂灭，般若波罗蜜多母。（梵文天城体：smṛtivacanābhāvaḥ prajñāpāramitāmataḥ，梵文罗马拟音：smṛtivacanābhāvaḥ prajñāpāramitāmataḥ，汉语字面意思：言说思念皆无有，般若波罗蜜多母。）不生不灭虚空性。（梵文天城体：anutpannāniruddhaḥ gaganasvabhāvatā，梵文罗马拟音：anutpannāniruddhaḥ gaganasvabhāvatā，汉语字面意思：不生不灭虚空性。）各各自证智境者，三世佛母我敬礼。（梵文天城体：svasaṃvedyajñānagocarāḥ，trikālabuddhamātaraḥ，梵文罗马拟音：svasaṃvedyajñānagocarāḥ，trikālabuddhamātaraḥ，汉语字面意思：各各自证智境者，三世佛母。）”正如其中所说。心清净是：道位时的心未被分别念所染污，堪能作为解脱之因，生起为等持，以及具有分别念的慈悲心、发菩提心等，堪能作为解脱之因等。如《宝鬘论》中说：“空性具足慈悲心，于彼菩提之修习。”又说：“无贪无嗔无痴暗，彼所生业即是善。”如是等等。这些也无法从执著自生之胜义谛总相中真实地观察到，因此被归纳为属于轮回的心。如《宝性论》中说：“自生之胜义谛，唯以信心可证得，如日轮虽光明，无眼之人不能见。”如是说。不清净的心，若分类则有二：略说和广说。第一，虽然法界中没有不清净，但从法界动摇时，从基现中任何显现都不会停止。从无明的戏论中产生心，从心的庄严中产生意，从意中产生烦恼。其中，戏论是指能力、才华或如光芒般从其产生的光辉。如从种子中产生苗芽，从脸的形状中，其影像显现在镜子中一样。