Tibetan
ཀྱིས། །འབྱུང་བའི་རྩིས་རྣམས་སྤེལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དང་ལས་རླུང་ངེས་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་ གསུམ་སྟེ། འཐད་པ་སྤྱིར་དགོད། བྱེད་ལས་སོ་སོར་བཤད། འགྱུར་ཚད་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་འཐད་པ་དངོས་དང་། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལུས་ལ་རྩ་གནས། དེ་ལ་རླུང་གནས། རླུང་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་ལས་རླུང་གཉིས་སུ་རྒྱུ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྨིན་པར་བྱེད་ལ། ལས་རླུང་གིས་འཁོར་བ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ། རྩོད་པ་དགོད་པ་དང་། ལན་གདབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ཡང་རྩ་ནས་འགྱུ་བ་ཙམ་དུ་གཅིག་པ་ལས། ལས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སོ་སོར་འགྱུར་བ་ཅི་ཡིན། ཡང་ན་འགྱུ་བ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་སུ་རིགས་ལ། གཅིག་ཡིན་ན་གཉིས་སུ་མི་འཐད་ལ། འགྱུ་བ་ཙམ་དུ་ནི་གཅིག་པས། འཁོར་འདས་གང་རུང་གཅིག་ལས་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་འགྱུ་བ་ཙམ་དུ་གཅིག་ཀྱང་རྩ་མ་འཆུས་པའི་འགྱུས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དུ་སོང་བས་བྱེད་ལས་བདེ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། གསལ་བར་སྟོན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །རྩའི་གནས་འགྱུར་འཆུས་པ་ལས་ལས་ཀྱི་རླུང་དུ་སོང་བས་བྱེད་ལས་རྣམ་རྟོག་ཐ་དད་པ་དང་མི་དགེ་བའི་སྦྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། བྱིང་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། འཁྱིལ་པ་ལ་སོགས་པ་རླུང་ཉམས་ངན་པ་སྐྱེ་བའོ། །དཔེར་ན་བ་ཐ་རའི་བུ་གཅིག་པོ་ཉིད་ཁྲོས་པས་སྟག་ཏུ་འགྱུར་ལ། མ་ཁྲོས་པས་མིར་འོང་བ་བཞིན་དུ། རིག་པའི་གདངས་དང་ལུས་ཀྱི་རྩ་ནས་འགྱུ་བའི་རླུང་ཙམ་དུ་ གཅིག་ཀྱང་། རྩ་འཆུས་མ་འཆུས་ལས། ཤེས་པ་ལས་སུ་རུང་བ་ཡེ་ཤེས་དང་། མ་རུང་བ་ལས་སམ་ཉོན་མོངས་སུ་འགྱུར་བའི་རྟར་བྱུང་བས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་བྱེད་ལས་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་། ལས་རླུང་གི་བྱེད་ལས་སོ། །དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་བྱེད་ལས་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྟེ། རླུང་དེ་གནས་པའི་ཆ་ནས་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་བྱེད་ལ། དེ་བྱས་པས་ཅིར་སྣང་ཡང་གནས་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་ལས། གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །དེ་སྣང་བའི་ཆ་ནས་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱེད་ལ། དེ་བྱས་པས་སོ་སོའི་རིགས་དང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་འོད་དང་ཁ་དོག་ཏུ་གསལ་བ་ལས་འདའ་མི་སྲིད། དེ་ལྟར་གསལ་ཀྱང་དེ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐྱེ་བའི་ཆ་ནས་ཤེས་བྱས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱེད་ལ། དེ་བྱས་པས་རང་གཞན་གྱི་དོན་ཐོགས་པ་མེད་པར་བྱེད་
Chinese
的。生起之算数皆增广。如是说。第三以智慧与业风确定而作结尾分三：总说其理，分说作用，确定转变之量。第一分二：正说其理，于彼遣除诤论。初者：身有脉处，彼有风处，风有智慧与业风二者运行。智慧之风使超离痛苦成熟，业风使轮回成熟。遣除诤论分二：立诤，答辩。初者：如是，仅是从脉中流动一样，为何业与智慧二者各自转变？或者理应是两种不同的流动，若是一者则不应是二者，仅是流动一样，故不应只是轮回或超脱中的一者。答：答复是，仅是流动一样，但从不离脉的流动中成为智慧之风，故作用是安乐，以及显示空性和光明，故称为智慧之风。从脉处转变错乱而成为业之风，故作用是各种不同的分别念和各种不善之行，以及不光明，以及沉没、掉举、昏沉、黑暗、缠绕等，生起恶劣的风之过患。譬如，一个瓦达拉之子，愤怒时变成老虎，不愤怒时变成人一样。觉性的声音和身体的脉中流动的仅是风，但从脉的错乱与否，成为知识可用的智慧，和不可用的业或烦恼的坐骑，故无过失。第二、分说作用分二：智慧和业风的作用。初者，智慧之风的作用有四种智慧：从风安住的方面，作基础安住之智慧的作用，如此作了，无论显现为何，也是在实相之上，不可能转变成其他。从彼显现的方面，作执持相状之智慧，如此作了，从各自的部族和身、智慧、光芒和颜色中显现，不可能超越。如是显现，但对其没有执着，故称为智慧。从彼生起的方面，作摄集所知之智慧，如此作了，自他的利益无碍地成办。
English
Thus. The calculations of arising are all expanded. Thus it is said. The third, concluding with the certainty of wisdom and karma winds, has three parts: generally stating the reasons, separately explaining the functions, and determining the extent of transformation. The first has two parts: directly stating the reasons, and refuting disputes about them. The first is: the body has channels, and in them are winds. The winds flow as both wisdom and karma winds. The wisdom wind ripens transcendence of suffering, while the karma wind ripens samsara. Refuting disputes has two parts: raising the dispute and answering it. The first is: Even though it is only the same as flowing from the channels, why do karma and wisdom transform separately? Or should there be two different kinds of flow? If it is one, then it should not be two. Since it is only the same as flowing, it should not be just one of either samsara or transcendence. Answer: The answer is that even though it is only the same as flowing, it becomes the wisdom wind from the flow that does not deviate from the channels, so its function is happiness, and it shows emptiness and clarity, so it is called the wisdom wind. From the transformation and deviation of the channel places, it becomes the karma wind, so its function is various different conceptual thoughts and various non-virtuous actions, as well as non-clarity, sinking, agitation, dullness, darkness, entanglement, and so on, giving rise to bad faults of the wind. For example, just as a single son of a Vata tree transforms into a tiger when angry, and becomes a person when not angry, the sound of awareness and the wind flowing from the channels of the body are only the same, but from the deviation or non-deviation of the channels, it becomes wisdom that is useful for knowledge, and a mount for karma or afflictions that are not useful, so there is no fault. The second, explaining the functions separately, has two parts: the functions of wisdom and karma winds. The first, the function of the wisdom wind, is the four wisdoms: from the aspect of the wind abiding, it performs the function of the base-abiding wisdom, and having done that, no matter what appears, it is on the basis of reality and cannot transform into anything else. From the aspect of its appearance, it acts as the wisdom that grasps characteristics, and having done that, it appears from the respective families and bodies, wisdom, light, and colors, and cannot go beyond that. Even though it appears like that, there is no attachment to it, so it is called wisdom. From the aspect of its arising, it acts as the wisdom that gathers what is to be known, and having done that, it accomplishes the benefit of oneself and others without obstruction.
Tibetan
དོ། །དེ་བྱེད་ཀྱང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་རང་རྒྱུད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུ་བའི་ཆ་ནས་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱེད་ལ། དེ་བྱས་པས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འདས་པའི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་པ་བྱུང་སྟེ། དེ་བྱུང་ཡང་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཞིར་ངེས་པ་ནི་རྒྱུའི་དུས་ཡིན་ལ། ལམ་དུས་དོན་དམ་པའི་འབྱུང་བ་བཞིར་བྱེད་ལ། འབྲས་བུའི་དུས་སུ་སྐུ་བཞིའི་ངོ་བོར་སྨིན་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱུང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་ པ་བཅུ་གཉིས་སུ་འོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་གི་བྱེད་པའི་ལས་བཞི་ནི། གཡས་ནས་རྒྱུ་བས་ཕོ། གཡོན་ནས་རྒྱུ་བས་མོ། ཕྱིར་འོང་བས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་ནང་དུ་འགེངས་པས་རྟོག་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །གཡས་གཡོན་གྱི་དུས་ངེས་པ་ལས་ཕོ་དང་མོར་སྨིན་པ་ནི་ཕ་དང་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རང་བཞིན་དུ་གཡས་ནས་རྒྱུ་བས་འཕོ་བའི་ལས་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཉེ་བར་བྱེད་ལ། གཡོན་ནས་རྒྱུ་བའི་དུས་ན་འཛིན་པའི་ལས་སུ་བྱེད་དོ། །ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་ནང་དུ་འགེངས་པ་ནི་འགྲོ་འོང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཕྱིར་སོན་པས་དགའ་བའི་ལས་སུ་བྱེད། ནང་དུ་འོང་བས་མི་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་འཁོར་ལོའི་འཕྲོ་འདུའི་གནད་ལས་ཉིན་མཚན་དུ་བྱུང་བའོ། དེའང་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་ཆ་ལས་ཉིན་མོའི་སྣང་བ་བྱུང་། ནང་དུ་འགེངས་པའི་ཆ་ལས་མཚན་མོའི་སྣང་བ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པའི་ལས་བཞི་པོ་གཉིས་གཉིས་སུ་བགྲངས་པས་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བགྲངས་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་གནས་སོ། །ལས་རླུང་གི་བྱེ་བྲག་གི་ལས་བཅུ་གཉིས་ནི་འགྱུས་པའི་བྱེད་ལས་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ལུས་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་དོ། །དེས་ཕྱིར་ལོ་བཅུ་གཉིས། ནང་དུ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས། གསང་བར་དུས་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱུང་བའོ། །དེ་ནས་འཁོར་བའི་ལས་སྣ་ཚོགས་པར་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་བྱེད་དོ། །གསུམ་པ་ འགྱུར་ཚད་ནི། དེ་ལྟར་ལུས་སུ་སྨིན་ནས་ན་ཚོད་དར་ལ་བབ་པ་གཅིག་ལ་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་ལ་འབྱུང་བཞི་སོ་སོའི་རླུང་གི་འགྱུ་ཚད་ནི། སའི་རླུང་ལ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་དང་བཞི་བརྒྱ། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་གི་རླུང་རྣམས་ལའང་ལྔ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་བཞི་བརྒྱ་སྟེ་བསྡོམས་པས། ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནི་དར་ལ་བབ་པ་གཅིག་གི་འགྱུ་ཚད་ངེས་པའོ། །གཞོན་པ་ལ་སོ་གཉིས་ཀྱིས་མ་ཚ
Chinese
དོ། །即使那样做，也不是行为和行动者本身所能决定的。从流动的角度来说，是作为被智慧所摄持的智慧来运作的。这样做会产生各种世俗和超世俗的知识差别，即使产生了这些差别，也不是执着于自我和我所。像这样确定四种状态是因的状态。在道的阶段，是作为四种究竟的生起来运作的。在果的阶段，成熟为四身的体性。像这样，依赖于基、道、果三者而产生的十二种状态，是确定会产生佛陀十二行谊的原因。第二，业风的四种作用是：从右边流动是阳，从左边流动是阴，向外来是进入各种显现，向内充满是散发出各种念头。从确定左右的时间而成熟为阳和阴，是取决于父亲和母亲。自性上，从右边流动是转移的作用，使业的终结临近。从左边流动的时候，是作为执持的作用。向外流出和向内充满是取决于流动和进入，向外散发是作为喜悦的作用，向内进入是作为不喜悦的作用。这两者也是从轮的散聚关键而产生昼夜。其中，从向外流动的方面产生白天的显现，从向内充满的方面产生夜晚的显现。像这样，二者所作的四种作用，如果分成两两来数，就会变成八种。如果用部分来计算，这些会存在于二十四种状态中。业风的差别之十二种作用是流动的十二种作用，是身体增长和减少的作用。因此，外在产生十二年，内在产生十二个月，秘密产生十二时。之后，轮回的各种作用是由业风来作的。第三，变化的量是：像这样，身体成熟，到达壮年时期，一个人一天一夜之间，四大各自的风的流动量是：地风有五千四百，水、火、风的风也有五千四百、四百、四百，总共是二万一千六百，这是一个壮年时期的人的流动量。对于年轻人来说，没有达到三十二。
English
Do. Even doing that, it is not determined by the action and the actor themselves. From the aspect of flowing, it operates as the wisdom that is gathered by knowledge. By doing this, various worldly and transworldly differences of knowledge arise, and even if these differences arise, it is not clinging to self and mine. Like this, determining the four states is the state of the cause. In the stage of the path, it operates as the four ultimate arising. In the stage of the fruit, it matures into the nature of the four bodies. Like this, depending on the three of base, path, and fruit, the twelve states that arise are the reason for determining that the twelve deeds of the Buddha will arise. Second, the four actions of the karma wind are: flowing from the right is male, flowing from the left is female, coming outwards is entering various appearances, filling inwards is scattering various thoughts. Maturing into male and female from determining the time of right and left depends on the father and mother. By nature, flowing from the right is the action of transferring, making the end of karma near. When flowing from the left, it acts as the action of holding. Flowing outwards and filling inwards depends on flowing and entering, scattering outwards acts as the action of joy, entering inwards acts as the action of displeasure. These two also arise as day and night from the key of the wheel's scattering and gathering. Among them, from the aspect of flowing outwards, the appearance of daytime arises, from the aspect of filling inwards, the appearance of nighttime arises. Like this, the four actions done by the two, if counted in pairs, will become eight. If calculated by parts, these will exist in twenty-four states. The twelve actions of the differences of karma wind are the twelve actions of flowing, which are the actions of the body's growth and decrease. Therefore, outwardly twelve years arise, inwardly twelve months arise, secretly twelve times arise. After that, the various actions of samsara are done by the karma wind. Third, the amount of change is: Like this, the body matures and reaches the prime of life, for one person in one day and night, the amount of flow of the winds of the four elements is: the earth wind has five thousand four hundred, the winds of water, fire, and wind also have five thousand four hundred, four hundred, and four hundred, totaling twenty-one thousand six hundred, which is the amount of flow for a person in their prime. For young people, it has not reached thirty-two.