Tibetan
། །རིམ་པ་སོ་སོར་གསལ་བའོ། །རྟག་པར་རང་སྣང་དག་ནས་ནི། །རིག་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཤར་ལས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཕྱིར། །སོ་སོར་རྟོག་ཅེས་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བྱེ་བྲག་ལ། །གཉེན་པོའི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། །རྟོག་པ་ཞེས་ནི་མཚན་ཉིད་མཐོང་། །རང་སྣང་འཕེལ་དང་བཅས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལ། །ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་དག་གོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དོན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་ལ་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། སྒྲ་དང་ ཚིག་ལ་མི་གནས་པར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། བློ་ལ་སྣང་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྲོལ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་སྟེ། །དེ་ལས་དབྱེ་ན་དོན་རྣམས་འབྱུང་། །དོན་རྣམས་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རྟོག་པའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། །སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ་གྲོལ་བྱེད་པ། །སྐད་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་རིག་པའི་ངོ་བོ་འདས། །ཐ་སྙད་གཅིག་ལ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་རྫོགས། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཚིག་རྣམས་འདས། །ཚིག་ལ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་རིག་པའི་ངང་དུ་གྲུབ་ནས་གཞན་དོན་ནོར་བུ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་རྩོལ་མེད་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། །འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་རང་འགགས་ནས། །ཆོས་ཀུན་རང་གཞག་རང་གྲོལ་ལོ། །རང་གྲོལ་རྫོགས་པའི་གཞི་སྣང་ལས། །ཆ་ཕྲ་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མེད་ཐོབ། །རྟོག་དཔྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། །གང་གིས་མ་ཕྱེའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཅིར་སྣང་རིག་པའི་ངང་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པས་སྣང་མཐའ་ཟད། །ཅིག་ཅར་རྟོག་པས་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པས་འདོད་པ་བྲལ་བ་ལ། །བསྐྱར་དང་ཟློགས་པ་མེད་པའོ། ། ཡེ་ནི་གནས་པའི་དོན་ཉིད་ལ། །ཤེས་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། བྱ་བ་ལ་མི་གནས་
Chinese
各自按次第阐明。恒常自显清净中，觉性即成对境之本身。如是说。词义是，自显中说：因有二十一种根，故称其为各别思维。如是说。以及，决断中说：各别是指差别，以对治的方式出现，思维是指见到体性，伴随着自显增长。智慧最初生起时，以智慧清净烦恼过患。如是说。分类有五种，自显中说：各别思维之智慧与彻底辨别一切事物之智慧二者，思维于刹那间生起之智慧与完全遣除一切声音之智慧二者，不执著于声音和词语之思维智慧等五者。如是说。那些的意义是，彼续中说：于心中显现之怀疑解脱，是各别思维之智慧。将各种事物汇集为一，由此区分则诸事物显现，是辨别诸事物之智慧。不超越思维之意义，于三刹那间解脱者，是刹那生起之智慧。超越声音词语觉性之自性，因于一语中圆满，是遣除诸声音之智慧。一切声音词语于意义中圆满，词语消逝于觉性之界中，是不执著于词语之智慧。如是说。对于事业成就之智慧也有本体、词义、分类三种。本体是，自利在觉性之状态中成就后，利他如珍宝般任运无勤而生起，决断中说：所谓事业成就，是努力和勤奋自然止息后，一切法自然安住自然解脱。从自然解脱圆满之基础显现中，获得无微尘无垢，是超越分别思辨之境，是未曾分开之法性。如是说。以及，自显中说：事业成就之智慧，于任何显现皆圆满于觉性之状态中。如是说。词义是，决断中说：自性圆满故显现边际穷尽，刹那间思维故为事业。成就故于无欲者，无有重复与返回。智慧是安住之意义本身，以智慧显现后，到达诸法穷尽之地。如是说。分类有五种，自显中说：事业成就之智慧与一切事业之智慧二者，不住于事业
English
Each is explained clearly in order. From the constant self-appearance of purity, awareness itself becomes the object. Thus it is said. The definition is: From Self-Arising, "Because of the twenty-one faculties, it is called individual discrimination." Thus it is said. And from the Decisive, "'Individual' means distinction, arising as an antidote. 'Discrimination' means seeing the characteristics, along with the increase of self-appearance. When wisdom first arises, wisdom purifies the faults of affliction." Thus it is said. There are five divisions. From Self-Arising, "The wisdom of individual discrimination and the wisdom of thoroughly distinguishing all things, two. The wisdom that arises in an instant of discrimination and the wisdom that completely eliminates all sounds, two. The wisdom of discriminating without dwelling on sounds and words, five." Thus it is said. The meaning of these is: From the same Tantra, "The doubt that appears in the mind is dispelled, is the wisdom of individual discrimination. Gathering various things into one, from which distinguishing, things appear, is the wisdom of distinguishing things. Not exceeding the meaning of discrimination, liberating in three instants, is the wisdom that arises in an instant. Transcending the nature of sound, word, and awareness, because it is complete in one expression, is the wisdom that eliminates all sounds. All sounds and words are complete in meaning, words disappear into the realm of awareness, is the wisdom that does not dwell on words." Thus it is said. For the wisdom of accomplishing activity, there are also essence, definition, and three divisions. The essence is: After self-benefit is accomplished in the state of awareness, benefiting others arises spontaneously and effortlessly like a jewel. From the Decisive, "So-called accomplishment of activity, is when effort and striving naturally cease, all dharmas naturally abide and are naturally liberated. From the ground appearance of natural liberation and completion, obtain freedom from subtle particles and impurity. It transcends the realm of discrimination and analysis, it is the nature of dharma that has not been separated by anything." Thus it is said. And from Self-Arising, "The wisdom of accomplishing activity, whatever appears is complete in the state of awareness." Thus it is said. The definition is: From the Decisive, "Because self-nature is complete, the limit of appearance is exhausted. Because of instantaneous discrimination, it is activity. Because of accomplishment, for those without desire, there is no repetition or reversal. 'Ye' is the meaning of abiding itself. Because of wisdom, having become manifest, it reaches the place where all dharmas are exhausted." Thus it is said. There are five divisions. From Self-Arising, "The wisdom of accomplishing activity and the wisdom of all activities, two. Not dwelling on activity
Tibetan
པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱ་བ་བཏང་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་རིག་འཛིན་པའི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་མིང་ལས་འདས། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ། །སྤྲུལ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཕྱིར། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །འགྱུར་མེད་ངང་ལ་བྱ་བ་བཏང་། །མཚན་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ནི། །བྱ་བ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རིག་པ་རྟོག་མེད་གསལ་བ་ལ། །ཤེས་པ་ངང་གིས་དལ་བ་ནི། །བྱ་བ་བཏང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཀུན་འདུས་པས། །སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་བྱ་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པས། གདུལ་བྱའི་ངོར་སྣང་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ཡང་བེམས་སྟོང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ མཛད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ནོར་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པས་སྐྱེ་འགག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྟོན་ལ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་དབང་པོ་དང་ཆོས་དང་ལས་འབྲས་དང་ལམ་ལ་སོགས་འདོམས་པར་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་ཆོས་སོ་ཅོག་གི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །སྣང་ཆོས་བརྗོད་གཞི་བྲལ་བ་ལ། །རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན་པ་ལ། །རང་དོན་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན་ཟད། །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་ཉིད་མཁྱེན་པའི། །ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །ལྟ་བ་ཡེང་བ་མེད་པར་སྤྱོད། །མཁྱེན་པ་འགག་པ་མེད་ཕྱིར་རྫོགས། །ཡེ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། །ཤེས་པས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ ན་ཆོས་ཅན་སྣང་བའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་སྟོང་
Chinese
的智慧和舍弃作为的智慧二者。断除增益的智慧等五种。这些的意义在那部续中说：自明觉持的法中解脱，超离施设名言之名，是成就事业的智慧。慈悲的光芒普照十方，为了以化身成办有情之义，是作事业的智慧。于不变之性中舍弃作为，是超越有相之法，是不住事业的智慧。觉性无念而明朗时，了知自然寂静，是舍弃作为的智慧。内外秘密之诸法全部，于觉性界中全部汇集，是断除增益的智慧。如是。第三、详细阐述普贤化身之智慧有二：于决断中说：所知总摄之智慧，应知为二种。如是，于所化众生前显现的化身，并非如无实质的空影像一般，而是以二种智慧任运成就利益有情之事。如实知，即不错乱地了知诸法之自性；了达胜义谛，即如虚空般示现远离生灭戏论之法性。如所有知，即不混淆地了知诸法之相；了达世俗谛，即以幻化八喻开示根、法、业果和道等。如是，于二种智慧中，如实知之智慧也有体性、词义、分类三种。体性是如实了知一切法的实相，于决断中说：宣说如实知之智慧，于离戏论之显现法中，自显清净之影像明朗，于了知事物之实相中，以证悟自义而穷尽错乱之流。又于《空六法》中说：以了知所知如实之，慈悲分之智慧，了知自之事物之实相。如是。词义是，于决断中说：如，是指实相，行持不散乱之见，知，是因无有止息而圆满，是成为道，以了知而至量。如是。分类是，如实了知有法显现之实相，以及法性空
English
wisdom, and the wisdom of abandoning activity. The wisdom of cutting off superimpositions, and so forth, are five. The meaning of these is stated in that very tantra: 'Liberated from the Dharma of holding self-awareness, Transcending the name of imputed terms, Is the wisdom of accomplishing activities. Rays of compassion radiate in the ten directions, In order to accomplish the benefit of beings through emanations, Is the wisdom of performing activities. Abandoning activity in the unchanging state, Which transcends the Dharma of characteristics, Is the wisdom of non-abiding activity. When awareness is clear without thought, And knowing is naturally relaxed, Is the wisdom of abandoning activity. All the outer, inner, and secret Dharmas, Gathered together in the expanse of awareness, Is the wisdom of cutting off superimpositions.' Thus it is. The third topic, the extensive explanation of the wisdom of the all-pervading Nirmanakaya, has two parts. In the 'Decisive Explanation' it says: 'The wisdom that encompasses all knowable things Should be understood as twofold.' Thus, the Nirmanakaya that appears to those to be trained is not like an empty, insubstantial image, but rather spontaneously accomplishes the benefit of beings through two kinds of wisdom. Knowing things as they are, it unerringly knows the essence of all Dharmas; realizing the ultimate truth, it reveals the Dharmata, like the sky, free from the elaboration of arising and ceasing. Knowing things as many as they are, it knows the aspects of all Dharmas without confusion; realizing the conventional truth, it teaches about the senses, objects, actions and results, the path, and so forth, using the eight similes of illusion. Thus, among the two kinds of wisdom, the wisdom of knowing things as they are also has three aspects: essence, definition, and division. The essence is unerringly knowing the reality of all Dharmas. In the 'Decisive Explanation' it says: 'The wisdom of knowing things as they are is explained. In the Dharma of appearance, free from elaboration, The pure image of self-appearance is clear. In knowing the reality of things, The stream of confusion is exhausted by realizing one's own benefit.' And in the 'Six Spaces' it says: 'Through the wisdom of the compassionate aspect, Which knows knowable things as they are, One knows the reality of one's own things.' Thus it is. The definition is: In the 'Decisive Explanation' it says: '"As" refers to reality, Practicing with unwavering view. "Knowing" is complete because there is no cessation, "Is" is what has become the path, Having reached the limit through knowing.' Thus it is. The division is: Knowing the reality of the appearance of phenomena, and the Dharmata, emptiness.