Tibetan
། །ཞེས་སོ། ། གནས་ནི་མིག་གཉིས་ཏེ། མིག་ཟུར་ཉིད་ནས་དབྱིངས་འབྱུང་བས། ཞེས་པས་སོ། །དུས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཚེ་འདིར་འཆར་ལ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བར་དོར་འཆར་རོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གསལ་སྣང་དུ་རྟོགས་ལ། སེམས་ཅན་ལ་མཐོང་ཡུལ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པའི་མིང་བརྗོད་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྣང་བ་བཤད། །སྣང་བ་དེ་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །གནས་དང་དུས་དང་རྟོགས་པའོ། །གནས་ནི་བྲི་གུ་ཏ་ན་གནས། །དུས་ནི་བར་མ་དོ་ན་འཆར། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མར་རྟོགས། །དེ་ཡང་མཐོང་བའི་དུས་སུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་དབྱེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། གཞི། ལམ། འབྲས་བུའི་དབྱིངས་རིག་གསུམ་ལས། གཞིའི་དབྱིངས་རིག་ལའང་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་གཞི་རིག་པ་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་ནི་དེའི་སྣང་བ་ནང་དབྱིངས་ད་ལྟ་སྙིང་ག་ན་འོད་གདངས་སུ་གསལ་བའོ། །ལམ་གྱི་དབྱིངས་རིག་ནི་མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་ཤར་དུས་འོད་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ནི་དབྱིངས་ལ། རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྐུ་ལྔའི་ཐིག་ལེས་འབྲེལ་བ་རིག་པའོ། །འབྲས་བུ་ལའང་དབྱིངས་འོད་ལྔའི་ཞིང་སྣང་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་སྣང་སྟེ། རིག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོག་པས་སྐུར་སྨིན་ཏེ་ཞི་ཁྲོའི་ཚོམ་བུ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དབྱིངས་ར་བ་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་རིག་པ་སྐུ་རྣམས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི་དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་ མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ཁ་དོག་གི་ཆ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཟེར་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་བྲེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དེ་ཡང་དབྱིངས་དང་རིག་པ་བཤད། །དེ་ཡི་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཞི་ལ་གནས་པའི་དབྱིངས་རིག་དང་། །ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་རིག་དང་། །མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བའི་དབྱིངས་རིག་གོ། །གཞི་ཡི་དབྱིངས་རིག་རྣམ་གཉིས་ནི། །རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་དང་ནི། །བྱ་བ་རྫོགས་པའི་གཞི་རུ་བཤད། །རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་ཡི་དུས། །བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི་ལ་བཤད། །བྱ་བ་རྫོགས་པའི་གཞི་གནས་ནི། །ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་སྣང་བར་བཤད། །རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་བཤད་པ། །དབྱིངས་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ། །རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གསལ། །ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་རིག་ནི། །དབྱིངས་ནི་འོད་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ལ། །རིག་པ་སྐུ་ལྔའི་སྣང་བར་བཤད། །མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བའི་དབྱིངས་རིག་ནི། །དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་སྣང་བ་ལ། །རིག་པ་སྐུ་དང་ངོ་བོར་བསྟ
Chinese
如是说。 处所是双眼，从眼角处生出法界，如是说。时间是瑜伽士于此生显现，一切众生于中阴显现。证悟是对法性者证悟为法性的明相，对众生来说仅证悟为所见境，如是命名。狮子圆满力中说：宣说一切众生的显现，此显现即如下：处所、时间和证悟。处所是眉间。时间是中阴时显现。证悟为虚空法界的明灯。那也是在见到之时指示的。如是说。第二，分别详细解说，有基、道、果的法界与觉性三者。基的法界与觉性中，也有作为事业圆满之基的觉性，是本净的显现。作为证悟之方便的基，是其显现内法界，现在于心间明亮地显现为光芒。道的法界与觉性是，于现量境显现之时，光之轮廓是法界，以金刚链五身的明点相连是觉性。果也有法界五光之刹土显现，如虚空般遍布显现，觉性以智慧的分别成熟为身，明现为寂怒尊众和坛城等。如是，法界周遍，智慧、颜色、觉性、身等无有分离，称为法界觉性无有分离之智慧。那也是，法界的颜色之分称为智慧的显现，也是法界的不同之处。狮子圆满力中说：那也宣说了法界与觉性。其宣说方式如下：处于基位的法界觉性，于道位显现的法界觉性，于终点安置的法界觉性。基位的法界觉性有两种：作为证悟之方便的基和作为事业圆满的基。证悟之方便的基之时，是对习气蕴聚宣说的。事业圆满之基的处所，宣说为法性本净的显现。宣说证悟之方便的基，法界是法界的明灯，觉性明现为链状。于道位显现的法界觉性是，法界是光之轮廓，觉性宣说为五身的显现。于终点安置的法界觉性是，法界是自性显现，觉性指示为身与体性。
English
Thus it is said. The place is the two eyes, since the Dharmadhatu arises from the corners of the eyes, as it is said. The time is when it appears to yogis in this life, and to all sentient beings in the bardo. Realization is when it is realized as the clear appearance of Dharmata to those who are of Dharmata, and it is named as being realized only as the object of sight to sentient beings. In the Lion's Perfected Power it says: It explains the appearance of all sentient beings. That appearance itself is like this: place, time, and realization. The place is at the bhrkuti. The time is when it appears in the bardo. Realization is as the lamp of the Dharmadhatu of space. That is also shown at the time of seeing. Thus it is said. Secondly, explaining the distinctions in detail, there are the three Dharmadhatu and Awareness of the Ground, Path, and Fruition. Among the Dharmadhatu and Awareness of the Ground, there is also the Awareness of the Ground that completes the activity, which is the appearance of Primordial Purity. The Ground of the means of realization is that its appearance, the inner Dharmadhatu, is now clearly appearing as radiance in the heart. The Dharmadhatu and Awareness of the Path are that when it arises in the manifest realm, the circumference of light is the Dharmadhatu, and the connection of the bindus of the five Vajra Garland bodies is Awareness. In the Fruition, there is also the appearance of the field of the five lights of the Dharmadhatu appearing pervading the sky, and Awareness matures into body through the discrimination of wisdom, clearly appearing as the assembly of peaceful and wrathful deities and mandalas. Thus, the Dharmadhatu is all-encompassing, and wisdom, color, Awareness, and bodies are inseparable, which is called the wisdom of the inseparable Dharmadhatu and Awareness. That is also, the aspect of the color of the Dharmadhatu is called the appearance of wisdom, but it is a distinction of the Dharmadhatu. In the Lion's Perfected Power it says: That also explains the Dharmadhatu and Awareness. Its way of explaining is like this: the Dharmadhatu and Awareness abiding in the Ground, the Dharmadhatu and Awareness appearing on the Path, and the Dharmadhatu and Awareness that carries to the End. The Dharmadhatu and Awareness of the Ground are of two kinds: the Ground of the means of realization and the Ground of completing the activity. At the time of the Ground of the means of realization, it is explained to this collection of habitual tendencies. The place of the Ground of completing the activity is explained as the appearance of the Primordial Purity of Dharmata. Explaining the Ground of the means of realization, the Dharmadhatu is the lamp of the Dharmadhatu, and Awareness clearly appears as a garland. The Dharmadhatu and Awareness appearing on the Path are that the Dharmadhatu is the circumference of light, and Awareness is explained as the appearance of the five bodies. The Dharmadhatu and Awareness that carries to the End is that the Dharmadhatu is the appearance of self-nature, and Awareness is shown as body and essence.
Tibetan
ན། །དེ་ཕྱིར་དབྱིངས་དང་རིག་པ་བཤད། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གནས། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་གསུམ། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྟོགས་པར་གདམས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མ་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་ལ་བསམས་ནས་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན་པ་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པས་རྟོགས་དགོས་པར་ བསྟན་པ། ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས་རྟོགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། དབྱིངས་རིག་གཉིས་མེད་མ་ཤེས་པར། །མི་རྟོག་ལྟེངས་པོ་སུས་བསྒོམས་པ། །རི་བོ་རྐེད་པར་གཅོད་དང་འདྲ། །ཞེས་པས་ངལ་བ་དོན་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩལ་རྫོགས་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དོན་ཉིད་ནི། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་ཀུན་གྱི་དངོས། །ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་གཟུང་འཛིན་བྲལ། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །འདི་ཡི་ངང་དུ་ཐམས་ཅད་འདུས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུ་དྲི་མེད་ཀ་དག་ཡིན་པས་ལྟ་སྒོམ་ཉམས་ལེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཀྱང་བྱང་ན་གཡག་ཡོད་དུ་སོང་བས་ཉམས་སུ་མ་བླངས་ན་ཕན་མེད། རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་དང་འཁྲུལ་རྟོག་གི་སེམས་དག་ལ་དབྱིངས་རིག་གི་མན་ངག་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་པས་ན་དབྱིངས་རིག་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཨེ་མ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྣང་བ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་སྟེ་རགས་པའི་འབྱུང་བ་ལྔས་བསྒྲིབས་པས་ལུས་མེད་པ་ལ་སྣང་བ་མ་ནུས་སོ། །རིག་པ་རང་སྣང་གི་ངོ་བོ་ལྷུན་བརྗིད་དེ་ཕྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པས་རྟག་མ་ཐུབ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་བཀོད་པའི་སྣང་བ་གསལ་དྭངས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་དུ་མའི་སྤྱོད་པས་བསྒྲིབས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་རིག་པའི་ངོ་བོ་བཟུང་བར་དཀའ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དལ་བས་འགྲུབ། རིག་ པའི་དབྱིངས་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཀྱང་རིག་པའི་སྟོབས་རྐྱེན་ཟད་པས་འགྲུབ། རིག་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གདམས་ངག་ལ་ཐུག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་རིག་འབྲེལ་བའི་གནད་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོའི་གནད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་རང་ངོ་སྤྲད་པ། དེའི་ངང་ལ་བསྐྱང་བ། གྲོལ་ཚད་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་སྤྱི་ཡི་མཐོང་བ་ནི། །གོམས་དང་གནད་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ། །གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ན། །བརྩམས་ཏེ་ལུས་ངག་གནད་གཟིར་བས། །རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་མཐོང་ནས། །འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའོ། །ཞེས་སོ།
Chinese
因此，讲说空性和觉性。安住于如是性中。空性与觉性，三种智慧，处于无离无合的状态。如是说。第三，教导证悟，有三点：思维未证悟的过患而必须证悟，在此显示了所有法，因此必须证悟。因为必须修持，所以显示为证悟。第一是：在《宝积经》中说：如果不了知空性与觉性二者无别，谁修习无分别的呆滞状态，就像砍断山腰一样。这样显示了徒劳无益。第二是：在《圆满力》中说：空性与觉性的意义，是见、修、行的一切实义。智慧自显现，远离能取所取。空性与觉性本身的意义，一切都包含于此之中。如是说。第三是：觉性的自性是无垢清净的法身，虽然超越了见、修、行，但就像说北方有牦牛一样，如果不修持就没有利益。对于粗糙的身体和错觉的心，必须敲打空性与觉性的窍诀，因此必须了知空性与觉性。在《无字》中说：唉玛，无有实物的显现真是稀奇，被粗大的五大遮蔽，因此无有身体就不能显现。觉性自显现的自性是庄严的，被细微的烦恼遮蔽，因此不能恒常。安立于法性的显现是明澈的，被各种各样的行为遮蔽，因此不能现前。又是，觉性的自性难以把握，但智慧的力量缓慢地成就。觉性的空性安住于不变，但觉性的力量因缘耗尽而成就。觉性的自性遍布一切，但法身在于口诀。如是说。第二，详细讲述修持的方法，有二：总的显示空性与觉性关联的要点，和分别讲述各自的要点。第一，以方便认识自性，于彼性中修持，确定解脱程度的果，有三点。第一是：在《倒说》中说：其中总的见解是，通过串习和要点而见到。因为串习先行的缘故，开始时身体和语言抓住要点，见到自显清净的形象后，一切错觉都会消失。如是说。
English
Therefore, explain emptiness and awareness. Abide thoroughly in suchness. Emptiness and awareness, three wisdoms, abide in a state of being inseparable and non-separate. Thus it is said. Third, there are three points to instructing on realization: contemplating the faults of non-realization and the necessity of realization, here all dharmas are shown, therefore realization is necessary. Because it is necessary to practice, it is shown as realization. The first is: In the Tantra of Precious Heap it says: If one does not know the inseparability of emptiness and awareness, whoever meditates on the dull state of non-conceptuality, it is like cutting the waist of a mountain. Thus it shows that the effort is meaningless. The second is: From Accomplishing Skill it says: The meaning of emptiness and awareness itself is the essence of all views, meditations, and actions. Wisdom is self-appearing, free from grasping and being grasped. The meaning of emptiness and awareness itself, everything is contained within this. Thus it is said. The third is: The nature of awareness is the stainless, pure Dharmakaya, so it is beyond view, meditation, and practice, but just as saying there is a yak in the north, if you do not practice it, it is of no benefit. For the coarse body and the deluded mind, it is necessary to strike the key points of the instructions of emptiness and awareness, therefore it is necessary to know emptiness and awareness. From The Letterless it says: Ema, the appearance of non-existent things is very wonderful, obscured by the five gross elements, therefore without a body, appearance is not possible. The nature of awareness's self-appearance is majestic, obscured by subtle afflictions, therefore it cannot be constant. The appearance arranged in the nature of reality is clear and transparent, obscured by various diverse behaviors, therefore it is not manifest. Also, the nature of awareness is difficult to grasp, but the power of wisdom is accomplished slowly. The emptiness of awareness abides without change, but the power of awareness is accomplished by the exhaustion of conditions. The nature of awareness pervades all, but the Dharmakaya depends on the oral instructions. Thus it is said. Second, there are two ways to explain the method of practice in detail: generally showing the key points of the connection between emptiness and awareness, and specifically explaining the key points of each. First, recognizing one's own nature through skillful means, cultivating in that state, and the result of determining the degree of liberation, there are three points. The first is: In Overturn it says: There, the general view is seeing through familiarity and key points. Because familiarity precedes, beginning with the body and speech grasping the key points, after seeing the image of self-appearing purity, all illusions will disappear. Thus it is said.