Tibetan
ར་ན་གང་ཟག་དམུས་ལོང་ཞིག་མིག་གསོ་བའི་ཕྱིར་སྨན་པ་མཁས་པ་དག་གི་གན་དུ་སོང་པ་ལས་སྨན་པས་གསེར་གྱི་གྲི་ཐོགས་ཏེ་མིག་གི་རབ་རིབ་ཀྱི་སྤྲིས་མ་བཅད་ནས་མཛུབ་མོ་གཅིག་བསྒྲེངས་ཏེ་བསྟན་ན་ལོང་བ་དེས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མཛུབ་མོ་གཉིས་སམ་གསུམ་བསྟན་ན་གདོད་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་ཞེས་ཟེར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་མ་གསུངས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་གནས་ཀྱང་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ནས་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་དེ་ལྟར་མཐོང་བར་གྱུར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲའོ། །ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་ཏེ་བདག་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་མི་མཐོང་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་ལུས་ལ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་གནས། །རྒྱ་ཆེ་སྣང་བར་མ་ནུས་ཏེ། །དཔེར་ན་མངལ་དང་སྒོ་ངའི་རྒྱ། །མངོན་དུ་མི་འབྱུང་བསྒྲིབས་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རྩལ་རྫོགས་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན། །རྣམ་དག་ལུས་འདི་བོར་མ་ཐག །རང་སྣང་ཡུལ་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་རིག་ཉིད། །ངོ་བོ་རྟོག་མེད་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་ལ། །སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ཁྱབ་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། སྙིང་པོའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་སྐུ་ལྔ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་། འོད་ལྔ་དང་། རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལྔ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་དང་། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་ཆོས་ལྔ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་རྟགས་སུ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། འབྱུང་བ་ལྔ་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། འདོད་ཡོན་ལྔ་དང་། སྒོ་གསུམ་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལྔར་གནས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ནི། །འོད་ལྔ་ཁ་དོག་རྣམ་པ་ལྔ། །ཆོས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་རླུང་ལྔ་ཉིད། །ངོ་བོ་ལྔ་དང་རང་བཞིན་ལྔ། །ཐུགས་རྗེ་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །དང་པོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ལྔར་གནས་པ་ནི། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་ཡེ་གདངས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བར་མཛད་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུར་བྱུང་། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་བསྐྱོད་ཅིང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་མི་བསྐྱོད་པའི་སྐུར་བྱུང་། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འོད་གསལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་ཡོད་པས་ཉམས་སུ་བླང་དུས་གོང་འཕེལ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་སྐུར་བྱུང་། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རང་འོད་མཐའ་ཡས་པས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐུར་བྱུང་། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ངེས་པ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་སྐུར་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་རིག་པ་ལ་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ནས་ཡོད་པས་ད་ལྟ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཤར་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་སྐུ། །ཞེས་པ་དང་། གསང་སྙིང་ལས། རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་ཡན་ལག་ རྣམས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས། །ཞེས་པ་དང་། བདུད་རྩི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་ལས། གཟུགས་ཕུང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། །ཚོར་བ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། །འདུ་ཤེས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཉིད། །འདུ་བྱེད་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་བསྐྱོད་པ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ཡང་ཡེ་ནས་གནས་ཏེ། རིག་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་སྤྱི་དང་རང་གི་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ཉིད་བཟང་ངན་དང་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་མེད་པས་ནམ་མཁའ་དང་ནོར་བུ་ལྟར་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ལ་ཆོས་རྣམས་དང་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་མ་འདྲེས་པར་གསལ་བས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ཉིད་ཐོགས་བརྡུགས་མེད་པར་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡེ་ནས་རིག་པ་ལ་ཡོད་པས་ད་ལྟ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔར་ཤར་བ་སྟེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཉོན་མོངས་ལྔ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། བདག་རྟོགས་བཅིངས་པའི་ཉོན་མོངས་ལྔ། །ཡེ་ནས་རིག་པ་རང་ཤར་བས། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་ཞལ་མ་འཚོ། །ཞེས་པ་དང་། བདེ་ཆེན་སྒེག་པ་མཱ་མ་ཀཱིའི་རྒྱུད་ལས། གཏི་མུག་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཞེ་སྡང་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །ང་རྒྱལ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཀུན་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ། །ཕྲག་དོག་བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འོད་ལྔ་ནི། རིག་པ་ལ
Chinese
譬如一个天生盲人，为了治疗眼睛去拜访了许多医术精湛的医生。医生用金刀切除了他眼睛的翳障，然后伸出一根手指给他看，盲人说他看不见。当医生伸出两根或三根手指时，他才稍微能看见一点。种姓之子，如果未曾宣说这部《大般涅槃经》，那么无量菩萨即使圆满了波罗蜜多，安住于十地，也无法看见佛性，就像那个盲人一样。当如来宣说了此经，他们才稍微能看见一点。菩萨摩诃萨们如此看见之后，便会说道：‘真是太稀奇了！世尊，我们从无量劫以来都在轮回中流转，被无我所摄持。’种姓之子，即使安住于十地的菩萨也无法清楚地看见佛性，更何况是声闻和独觉呢？这还用说吗？’经中广说了这些内容。第三部分是：《狮子圆满大威力续》中说：‘一切有情自身中，存在清净智慧之显现，然未能广大显现，譬如胎藏与卵壳。虽被遮蔽而未显现，然如自力圆满而生。一旦舍弃此清净身，自显便与境相遇合。本自安住之自明，其体性无念将得见。于清净智慧之显现，将得见佛陀之真谛。’以上。 第二个总义是，关于普遍之法在个别上的阐述，共有六点：即，本觉智慧本身具有五身、五智、五光、五部族之法、五智慧之风，以及本体、自性、大悲五法，作为本自安住的征象，在不净显现中，则有五烦恼、五蕴、五大种、五根、五欲，以及身语意三门自性之五法。如《摩尼宝鬘经》所说：‘如是心要彼性中，五身五智以及五光，五色五相以及五法，五智风以及五本体，五自性以及五悲悯，五者悉皆自然成。’
English
For example, a congenitally blind person went to skilled doctors to have his eyes cured. The doctor took a golden knife, cut away the cataract from his eyes, and then held up one finger, but the blind person said he could not see it. When the doctor held up two or three fingers, he could barely see a little. Son of good family, if this Mahāparinirvāṇa Sūtra had not been spoken, then countless Bodhisattvas, even if they had perfected the pāramitās and were abiding on the ten bhūmis, would not see the Buddha-nature, just like that blind person. When the Tathāgata spoke it, they were able to see a little. The Bodhisattvas, the great beings, having seen in this way, would say, 'It is truly wonderful! World-Honored One, we have been wandering in samsara for countless kalpas, held captive by selflessness.' Son of good family, if even a Bodhisattva abiding on the tenth bhūmi does not clearly see the Buddha-nature, what need is there to mention whether śrāvakas and pratyekabuddhas see it? This was extensively spoken in the sutra. The third is: From the Tantra of the Great Perfection of the Lion's Total Prowess: 'In the very bodies of all sentient beings, there abides the appearance of pure wisdom. It is not able to appear extensively, like the womb and the shell of an egg. Although obscured and not manifest, it is like the arising from the perfection of its own prowess. As soon as this pure body is abandoned, self-appearance will meet with its object. The very self-awareness that has always abided, its essence, free from thought, will be seen. In the appearance of pure wisdom, the truth of the Buddha will be seen.' The second general meaning is that there are six aspects to explaining the specific aspects of pervasive dharmas: Namely, the very essence of primordial wisdom has the five kāyas, the five wisdoms, the five lights, the five families of dharmas, the five winds of wisdom, and the five dharmas of essence, nature, and compassion. As a sign that they have always abided, in impure appearances, there are the five afflictions, the five skandhas, the five elements, the five sense faculties, the five objects of desire, and the five dharmas of the nature of the three doors. As it says in the String of Pearls: 'Thus, in that very essence, are the five kāyas, the five wisdoms, and the five lights, the five colors and aspects, the five dharmas, the five winds of wisdom, the five essences and the five natures, the five compassions.'
Chinese
遍及一切。如是说。第一，明觉的智慧安住于五身，即：明觉的智慧从自处法性的状态中，显现为本然妙音任运成就，故而生起遍照如来之身。明觉的智慧如金刚般不动摇且无有迁变，故而生起不动如来之身。明觉的智慧本具光明之功德，故而于修持之时，显现为增长，因此生起宝生如来之身。明觉的智慧具有无边自光，故而生起无量光如来之身。明觉的智慧本身，从一开始就修持成佛之义，故而确定二利任运成就，生起不空成就如来之身。如是，明觉本具五身，故而如今显现五蕴，如《自显》中所说：解脱之蕴即佛身。又如《秘密藏》中所说：金刚蕴之支分，被称为圆满五佛。又如《甘露现前生起续》中所说：色蕴即遍照如来，受蕴即宝生如来，想蕴即无量光，行蕴即不空成就，识蕴即不动如来。如是说。第二，五种智慧也本然存在，即：明觉本身显现法之总相和自身之影像，故为如镜之智。明觉本身无有善恶、大小等分别，如虚空和珍宝般平等，故为平等性智。明觉对诸法和根之差别，不混杂而清晰显现，故为妙观察智。明觉本身无有阻碍而自解脱，故为成所作智。明觉本身远离一切戏论之边，故为法界体性智。如是，五种智慧本然存在于明觉之中，故而如今显现为五毒，如《圆满力》中所说：五毒即五智。又如《珍宝聚》中所说：执著我之束缚五毒，本然明觉自显现，无需遮掩即是智慧。又如《大乐嬉戏玛玛格续》中所说：愚痴即法界体性智，嗔恨即大圆镜智，我慢即平等性智，贪欲即妙观察智，嫉妒即成所作智。如是说。第三，五光是：明觉
English
Pervades all. Thus it is said. First, the wisdom of rigpa abides as the five kayas: The wisdom of rigpa, from its own realm, the nature of reality, manifests as the spontaneously accomplished primordial sound, thus arising as the kaya of Vairochana. The wisdom of rigpa, like a vajra, is immovable and unchangeable, thus arising as the kaya of Akshobhya. The wisdom of rigpa inherently possesses the quality of luminosity, thus appearing to increase during practice, hence arising as the kaya of Ratnasambhava. The wisdom of rigpa has infinite self-radiance, thus arising as the kaya of Amitabha. The wisdom of rigpa itself, from the beginning, has practiced the meaning of enlightenment, thus ensuring the spontaneous accomplishment of both benefits, arising as the kaya of Amoghasiddhi. Thus, rigpa inherently possesses the five kayas, hence the five skandhas now arise. As it is said in "Self-Arisen": The skandha of liberation is the Buddha-kaya. And as it is said in the "Guhyagarbha Tantra": The limbs of the vajra-skandha are known as the five complete Buddhas. And as it is said in the "Nectar Manifestation Tantra": The form-skandha is Vairochana, the feeling-skandha is Ratnasambhava, the perception-skandha is Amitabha, the formation-skandha is Amoghasiddhi, and the consciousness-skandha is Akshobhya. Thus it is said. Second, the five wisdoms also inherently exist: Rigpa itself clearly reflects the general characteristics of phenomena and its own image, hence it is the mirror-like wisdom. Rigpa itself is without good or bad, large or small, etc., and is equal like space and jewels, hence it is the wisdom of equality. Rigpa clearly distinguishes phenomena and the differences of the senses without confusion, hence it is the discriminating wisdom. Rigpa itself is unobstructed and self-liberated, hence it is the accomplishing wisdom. Rigpa itself is free from all extremes of elaboration, hence it is the wisdom of the dharmadhatu. Thus, the five wisdoms inherently exist in rigpa, hence the five poisons now arise. As it is said in "Perfected Skill": The five poisons are the five wisdoms. And as it is said in "Heap of Jewels": The five poisons that bind to the self-grasping, are the self-arisen rigpa from the beginning, the wisdom that needs no concealment. And as it is said in the "Great Blissful Play of Mamaki Tantra": Ignorance is the wisdom of the dharmadhatu, hatred is the great mirror-like wisdom, pride is the wisdom of equality, desire is the discriminating wisdom, and jealousy is the accomplishing wisdom. Thus it is said. Third, the five lights are: Rigpa