Tibetan
འི་གྲོལ་རྒྱུའམ་གྲོལ་རྐྱེན་གཞན་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་གནས་པའི་རྟེན་མེད་པས་གཞི་རྩ་མེད་པ། གཞི་རྩ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་ཉིད་རང་ལས་མ་གཏོགས་པ་ལྡོག་པའི་ས་མེད་པས། གྲོལ་ས་མེད་པས་སྐྱེ་མ་མྱོང་བའོ། །གང་ནས་བྱུང་བའི་ས་མེད་དེ། དེ་ཉིད་རང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་སུ་མེད་པས་རང་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་སུས་ཀྱང་མ་བཀྲོལ་བར་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཅེར་གྲོལ་མཐོང་ཡལ་གྱི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ལུང་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཅེར་གྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་ནི་མ་བུ་འཕྲད་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་པས། སྣང་ བ་དེ་ཉིད་བློས་མ་བསྒྱུར། སྣང་བས་མ་དཔྱད་པར་བཞག་པས་རང་དག་ཏུ་གྲོལ་བའོ། །ཅེར་གྲོལ་མཐོང་ཡལ་ལ་བཞི་སྟེ། ཅེར་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། ཅེར་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ། གྲོལ་ལུགས། དཔེའོ། །ཅེར་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི། ཅེར་གྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་གྲོལ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་རང་ལ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་རྩིས་ཐེབས་སོ། །ཅེར་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པ། ལུང་། གཏན་ཚིགས་སོ། །རིགས་པ་ནི་གཏད་ཡལ་གང་དུའང་མ་དམིགས་པས་འཐད་དེ། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ཏུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་པ་འགྱུ་ཐོག་ཏུ་འགྱུ་བ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་སྟེ། སྟོང་པ་རང་སོའི་གནད་ཀྱིས་གཟུགས་ཅེར་གྱིས་མཐོང་བས་གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་གྲོལ་བར་ཅིས་ཤེས་ན། གཟུགས་སུ་མཐོང་བས་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་སྤྲོས་པ་ཆོད། དེ་ལ་ཅེར་གྱིས་བཞག་པས་དེ་ཉིད་གྲོལ་ཏེ་གཞན་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི། གསེར་གྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཅེར་གྲོལ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀ་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་ཕྱོགས་བྲལ་རང་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཅེར་གྲོལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཅེར་གཞག་པས་གཞག་ སར་གྲོལ་ལ། གྲོལ་སར་ཡལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་བསླབས་པས་དུམ་བུ་ཅེར་སར་གྲོལ་ཏེ། གང་དུའང་སོང་བ་མེད་པ་དང་། གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་པ་དང་གང་དུའང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། གར་ཡང་གནས་པ་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཅན་སྤྱི་ལ་བསླབས་པས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཅེར་གྲོལ་དུ་སོང་བའོ། །དཔེ་ནི་གཟུ་བོ
Chinese
没有解脱的原因或者其他解脱的条件。它本身在它本身之中解脱，因为没有存在的依据，所以没有基础。没有基础的心性，除了它本身之外，没有退转之地。因为没有解脱之地，所以从未生起。没有从何而来的地方，因为它本身之外没有其他的法，所以称为自解脱。例如，就像蛇的结没有被任何人解开就解脱了一样。第三，依靠直解脱见脱落的关键，完全不依赖经续而进行开示：仅仅通过直视而当下解脱，就像母子相遇而解脱一样。不要用分别念改变显现。不以显现来分析，安住其中，即能自净解脱。直解脱见脱落有四点：直解脱的理解，安住于直解脱的合理性，解脱的方式，以及比喻。直解脱的理解是：仅仅通过直视而当下在所见之处解脱，即在第一个刹那，仅仅通过自己见到、听到或觉知而解脱。这被称为法性现前的计算。安住于直解脱的合理性有三点：理证，教证，以及论证。理证是因为在任何执著和脱落中都没有目标而成立。显现仅仅在显现之上显现就解脱，觉知仅仅在流动之上流动就解脱。通过空性自生的关键，直视色法，仅仅认为这是色法，依靠它就能当下解脱。声音等等也是如此。如何知道它已经解脱了呢？因为在色法中见到，所以断除了不是色法的戏论。安住于其中，它就能当下解脱，因为不会生起趋向于其他的觉知。教证的合理性是：在《金刚藏续》中说：“以直解脱大观，佛与有情皆解脱。”论证是通过无偏袒自净的论证而成立。例如，显现是直解脱，因为它安住于直视，所以在安住之处解脱，在解脱之处脱落。解脱的方式是：如果对部分进行训练，部分就在直视之处解脱，没有去往任何地方，也没有从任何地方来，也没有去往任何地方，也没有在任何地方停留而发生改变。如果对整体进行训练，所有的显现都将成为直解脱。比喻是公正者。
English
There is no cause for liberation or other conditions for liberation. It itself is liberated within itself, and because there is no basis for existence, there is no foundation. The nature of mind without a foundation has no place to turn away from other than itself. Because there is no place of liberation, it has never arisen. There is no place from which it came, because there is no other dharma apart from itself, so it is called self-liberation. For example, like a snake's knot that is released without being untied by anyone. Third, relying on the key point of direct liberation seeing-falling away, it is taught without relying entirely on the tantras and agamas: liberation in that very moment by merely seeing directly is like the liberation through the meeting of mother and child. Do not alter the appearance with the mind. By not examining the appearance, but leaving it as it is, it is liberated into self-purification. Direct liberation seeing-falling away has four aspects: the understanding of direct liberation, the justification for abiding in direct liberation, the manner of liberation, and the example. The understanding of direct liberation is: liberation in that very moment in what is seen by merely seeing directly, that is, liberation in the very first instant by merely seeing, hearing, or knowing oneself. This is called the calculation of the manifestation of dharmata. There are three justifications for abiding in direct liberation: reasoning, scripture, and logic. Reasoning is justified because there is no object in any clinging or falling away. Appearance is liberated by merely appearing upon appearance, and knowing is liberated by merely moving upon movement. Through the key point of emptiness itself, by directly seeing form, merely thinking it is form, one is liberated in that very moment by relying on it. The same is true for sound and so on. How do we know that it has been liberated? Because by seeing it as form, the elaboration that is not form is cut off. By abiding in it directly, it is liberated in that very moment, because the knowing that goes towards something else does not arise. The justification through scripture is: In the Guhyagarbha Tantra it says: "Through the view of great direct liberation, both Buddhas and sentient beings are liberated." Logic is justified through the logic of impartiality and self-purification. For example, appearance is direct liberation, because by abiding in direct seeing, it is liberated in the place of abiding, and falls away in the place of liberation. The manner of liberation is: If one trains on a part, the part is liberated in the place of direct seeing, not having gone anywhere, nor having come from anywhere, nor going anywhere, nor changing from abiding anywhere. If one trains on the whole, all appearances become direct liberation. The example is an impartial person.
Tibetan
འི་བློ་ཅན་ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མཐོང་ལ་རིས་མེད་པའོ། །བཞི་པ་མཐའ་གྲོལ་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟོས་པ་གང་ལའང་མི་འཆའ་བའི་གནད་ནི། གཅིག་གི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་མི་གནས་ལ། གཉིས་ལས་གྲོལ་བས་གཅིག་ཏུའང་མི་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་བཞི་འགགས་པ་ལ་གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ། །མཐའ་གྲོལ་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཐའ་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། མཐའ་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ། གྲོལ་ལུགས་སོ། །མཐའ་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། སྣང་བ་དང་། སྟོང་པའི་མཐའ་གང་ལའང་ལྟོས་པ་མི་འཆའ་བར། དོན་གྱི་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་རྩིས་གདབ་ལས་འདས་པའོ། །མཐའ་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིགས་པ། ལུང་། གཏན་ཚིགས་སོ། །རིགས་པ་ནི་ལྟོས་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་འཐད་དེ། གང་ལ་ཡང་མ་ལྟོས་པ་མཐའ་དང་བྲལ་ བ་ཡིན་པས་མཐའ་གང་ལའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་མཐའ་བྲལ་དབུས་མ་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི། རྩལ་ཆེན་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་ལུང་ལས། མཐའ་དང་བྲལ་བས་གྲོལ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་གཅིག་ཤེས་པས་ཀུན་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་དེ། གཅིག་མཐའ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བཏགས་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་གང་ལའང་འཆའ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། ཡོད་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་མེད་མཐའ་ལས་གྲོལ་ལ། མེད་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་ཡོད་མཐའ་ལས་གྲོལ་ལ། ཡོད་མེད་གཉིས་ལ་མི་གནས་པས་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །ལྔ་པ་གཅིག་གྲོལ་ལ་ཟླ་མེད་པའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི། གཅིག་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་ངང་དུ་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་དུ་མ་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་སྟོངས་པའོ། །གཅིག་གྲོལ་ལ་ཟླ་མེད་པའི་གནད་ལས་བཞི་སྟེ། གཅིག་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། གཅིག་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ། གཅིག་གྲོལ་ལུགས། དཔེའོ། །གཅིག་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི། གྲོལ་བ་དེའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་ རིག་པ་ལ་ཡེ་ནས་གྲོལ་མ་གྲོལ་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པའོ། །གཅིག་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པ། ལུང་། གཏན་ཚིགས་སོ། །རིགས་པས་འཐད་པ་ནི་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག
Chinese
就像去往有智慧的拉康一样，所见无有分别。第四，依赖于解脱边，远离依赖的关键，从而不执着于任何依赖的关键是：从一边的边解脱，因此不住于二；从二解脱，因此也不住于一。同样，二者和非二者的四边止息，称为解脱。解脱边，远离依赖有三：解脱边的理解、安立为解脱边的合理性、解脱的方式。解脱边的理解是：对于有、无、显现、空性的任何边都不执着依赖，超越了对错的判断。安立为解脱边的合理性有三：理、教证、论证。理是依靠远离依赖的自性之理而合理，因为不依赖任何事物就是远离边，因此不住于任何边。因此称为离边不缘中观之见。以教证合理是，从大威力功德圆满的教证中说：“以离边故名为解脱。”论证是以知一解脱一切的论证而合理，因为知一远离边，因此从此显现的一切假立中解脱，因为不执着于任何依赖。解脱的方式是：不住于有边，因此从无边解脱；不住于无边，因此从有边解脱；不住于有无二者，因此从二者解脱；非二者，因此从非二者解脱。第五，依赖于一解脱无与伦比的关键，从而无余显示方便和智慧是：一即是大圆满明点唯一，远离戏论，在此之中解脱，因此众多数量的边全部空尽。一解脱无与伦比的关键有四：一解脱的理解、安立为一解脱的合理性、一解脱的方式、比喻。一解脱的理解是：解脱也不是合理的，因为除了在一中解脱一之外，什么也没有。因此，觉性本来就超越了解脱与不解脱的言说。安立为一解脱的合理性有三：理、教证、论证。以理而合理是，一切解脱不是他体的，因为一。
English
Like going to a wise Lhakhang, there is no distinction in what is seen. Fourth, relying on the key of liberation from extremes, and being free from dependence, so that there is no clinging to any dependence, is the key: being liberated from one extreme, one does not abide in two; being liberated from two, one does not abide in one either. Likewise, the cessation of the four extremes of both and neither is called liberation. Liberation from extremes, being free from dependence, has three aspects: the understanding of liberation from extremes, the justification for establishing liberation from extremes, and the manner of liberation. The understanding of liberation from extremes is: without clinging to any extreme of existence, non-existence, appearance, or emptiness, it transcends the judgment of right and wrong in meaning. The justification for establishing liberation from extremes has three aspects: reason, scripture, and logic. Reason is justified by the reason of the nature of non-dependence, because not depending on anything is being free from extremes, therefore not abiding in any extreme. Therefore, it is called the view of non-extreme, non-objective Madhyamaka. Justification by scripture is: from the scripture of great power and perfect qualities, it is said, "Liberation is called freedom from extremes." Logic is justified by the logic of knowing one and liberating all, because knowing one to be free from extremes, one is liberated from all appearances and designations, because there is no clinging to any dependence. The manner of liberation is: not abiding in the extreme of existence, therefore liberated from the extreme of non-existence; not abiding in the extreme of non-existence, therefore liberated from the extreme of existence; not abiding in both existence and non-existence, therefore liberated from both; not being both, therefore liberated from not being both. Fifth, relying on the key of one liberation being unparalleled, thereby completely showing the means and wisdom is: one is the Great Perfection, the single bindu, free from elaboration, and being liberated within it, therefore all the extremes of numerous numbers are exhausted. The key of one liberation being unparalleled has four aspects: the understanding of one liberation, the justification for establishing one liberation, the manner of one liberation, and the example. The understanding of one liberation is: liberation is not even justified, because there is nothing other than liberating one into one. Therefore, rigpa is originally beyond the words of liberation and non-liberation. The justification for establishing one liberation has three aspects: reason, scripture, and logic. Justification by reason is that all liberations are not different, because one.