Tibetan
ས་ལས། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ངོ་བོ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྟེ། །འདས་པའི་ཡུལ་དང་མ་འོངས་ཡུལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་བཅད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཤེས་པ་ལ་རྐྱེན་དྲག་པོས་བསླང་སྟེ་དུག་ ལྔ་ལྟ་བུར་རམ་རམ་སྐྱེས་དུས་ཐད་ཀ་ན་རིག་པ་མ་གཏོགས་པ་མེད་པས་ངོས་རྗེན་པར་བཟུང་དུས་ཡེ་ཤེས་ལྷག་པར་གསལ་ལ་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་དང་བར་མ་དང་བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་ཅི་ཤར་ཡང་རིག་པ་མ་གཏོགས་པ་མི་འཆར་བས་ངོས་ཟིན་དུས་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་འཆར་ཏེ། རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས། གཟུགས་སྐུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ། །ང་ཡི་སྐུ་ཡི་རོལ་པ་ཡིན། །འདི་ལ་ཡ་ང་མེད་པའི་མི། །ང་ཡི་སྐུ་ལ་འདི་ཡིས་རེག །གཏི་མུག་ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི། །ཞེན་པ་དྲག་པོ་ནམ་སྐྱེས་ན། །ང་ཡི་རིག་པ་རྟོག་མེད་ཡིན། །འདི་ཉིད་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ། །ང་ཡི་མིག་ལ་འདི་ཉིད་མཐོང་། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཕྱིར་སྣང་ཚེ། །ང་ཡི་སྒྲིབ་པ་རང་དག་ཕྱིར། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་གཅོད་མེད་ན། །ང་ཡི་སྒྲ་རྣམས་འདི་ཡིས་ཐོས། །བསམ་པའི་རྟོག་ཚོགས་འདུས་པའི་ཚེ། །ང་ཡི་ཏིང་འཛིན་མི་རྟོག་བཟང་། །འདི་ལ་ཞེན་པའི་བློ་མེད་ན། །ང་ཡི་དྲི་རྣམས་འདི་ཡིས་ཚོར། །རགས་པའི་གཟུགས་ལ་བློ་ཞུགས་ཚེ། །ང་ཡི་ཉམས་མྱོང་ཤར་བས་ཡིན། །འདི་ལ་གཅིག་དང་གཉིས་ཟད་ནས། །འདིས་ནི་ང་ཡི་རོ་རྣམས་མྱོང་། །འདི་ལྟར་སྣང་ཚད་ཐོས་ཚད་ཀུན། །ཀུན་བཟང་ང་ཡི་རོལ་པར་བཤད། །རོལ་པའི་འཆར་བྱེད་མ་འགགས་པས། །ང་ཡི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་འབྱུང་། །ཡོན་ཏན་སྣང་བྱེད་འདི་ཙམ་པས། །ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཟད་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་ཕྱག་རྒྱའི་ཞིང་། །ཞེས་སོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་ཀྱི་རིག་པའི་ངང་དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བ་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །
Chinese
地说：智慧自显的体性，是无有意的分别念。对过去之境和未来之境，显现直接截断。如是说。对于意识，以猛烈之缘引发，如五毒一般，或者如刚刚生起之时，当下除了觉性之外别无他物，因此在赤裸裸地执持之时，智慧格外明亮，并且在意识之上，无论生起喜悦与不悦、中间状态、好念头恶念头，除了觉性之外不会显现其他，因此在认识之时，法身赤裸裸地显现。如《宝积经》中说：色身显现为境之时，是我身之游舞。对此没有犹豫之人，以此触及我的身体。愚痴嗔恨贪欲之，强烈执着何时生起时，我的觉性是无分别。此即自己由自己解脱，此即于我的眼中所见。意的念头向外显现时，为了我的遮障自然清净之故，对此没有随之断绝，我的声音皆由此听闻。思维的分别聚合之时，我的无分别禅定殊胜。对此没有执着的念头时，我的气味皆由此觉知。粗大的形色融入于心时，是我经验生起之故。对此一与二耗尽时，此即品尝我的味道。如此显现之量、听闻之量一切，皆说为普贤我之游舞。游舞的显现之作用未曾止息，我的功德自然生起。功德显现之作用仅此而已，不会穷尽，没有穷尽。因此是三身手印之刹土。如是说。 如是体性在修持之时的觉性之状态，即是法身自住大圆满之意。如《六界虚空》中说：无有生起感受之心性上，未经思索的胜观显现是，断绝来去之意，普贤我已宣说。无有执取之心性上，无有止息清净之显现是，大游舞之禅定，普贤我已宣说。无有能执之心性上，自生大之显现是，无有止息无分别之意，普贤我已宣说。无有痛苦之心性上，脱离我执之显现是，自住大之意，普贤我已宣说。无有常断之心性上，脱离好坏之显现是，
English
It is said: The essence of self-arising wisdom is the absence of mental conceptualization. The appearance of past and future realms is directly cut off. Thus it is said. When consciousness is aroused by a strong condition, like the five poisons, or when it arises freshly, there is nothing but awareness at that moment. Therefore, when holding it nakedly, wisdom becomes especially clear. And upon consciousness, whatever arises, whether joy or displeasure, neutrality, good thoughts or bad thoughts, nothing but awareness appears. Therefore, when recognized, the Dharmakaya appears nakedly. As it is said in the Jewel Heap Sutra: When the Rupakaya appears as an object, it is the play of my body. A person without hesitation touches my body with this. When strong attachment to ignorance, hatred, and desire arises, my awareness is without conceptualization. This itself is self-liberation by oneself. This itself is seen in my eyes. When the mind's thoughts appear outwardly, for the sake of my obscurations being naturally purified, if there is no cutting off following this, my sounds are all heard by this. When the gatherings of thoughts of thinking come together, my non-conceptual samadhi is excellent. When there is no thought of attachment to this, my smells are all sensed by this. When coarse forms enter the mind, it is because my experience arises. When one and two are exhausted in this, this tastes my flavors. Thus, all that appears and all that is heard are said to be the play of Kuntuzangpo, myself. Because the arising of play is unceasing, my qualities naturally arise. The function of qualities appearing is just this, it will not be exhausted, there is no exhaustion. Therefore, it is the field of the three kayas' mudra. Thus it is said. The state of awareness at the time of practicing such an essence is the intention of the great self-abiding Dharmakaya. As it is said in the Sixth Space: On the mind-essence without arising sensation, the unthoughtful higher seeing appearance is, the intention of exhausting going and coming, Kuntuzangpo, I have taught. On the mind-essence without grasping, the unceasing pure appearance is, the samadhi of great play, Kuntuzangpo, I have taught. On the mind-essence without holding, the self-arisen great appearance is, the unceasing non-conceptual intention, Kuntuzangpo, I have taught. On the mind-essence without pain, the appearance of being free from self-grasping is, the intention of great self-abiding, Kuntuzangpo, I have taught. On the mind-essence without permanence or annihilation, the appearance of being free from good and bad is,
Tibetan
སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་རིག་པ་འཕྲོ་འདུ་མེད་པར་གནས་པའི་དུས་ན་གནས་ཆའི་མི་རྟོག་པ་དེ་སྒོམ་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན། འདིའི་དུས་ཀྱི་རིག་གེ་སིང་ངེ་བའི་གསལ་དྭངས་ཀྱི་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་མ་ཡེངས་པར་ཕྱལ་ལེ་སྐྱོང་བའོ། །ཡང་རིག་པ་ཡུལ་ལ་འཆར་དུས་གང་ཤར་ལ་ལྟ་བ་དེ་ སྒོམ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། དེའི་དུས་ཀྱི་རིག་པ་གསལ་རྗེན་རྗེན་པའི་ཆ་དེ་མ་ཡེངས་པར་སྐྱོང་བའོ། །གནད་འདི་མ་གོ་ན་གནས་པ་དང་འཆར་བ་གཉིས་ལ་ལྟ་བ་དེ་སྒོམ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་སྙམ་ནས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་གནས་པ་ཙམ་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷ་དང་འདྲ་ལ། འཆར་བ་ཙམ་ཐ་མལ་གྱི་རྟོག་པ་དང་འདྲ་བས་དེ་ལ་བསྒོམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་རེ་སྐན་ནོ། །འདིར་གང་གི་དུས་ཡིན་ཀྱང་རིག་པའི་ཆ་རྗེན་པ་ཟང་ཐལ་ཤེལ་གོང་འདྲ་བ་དེ་ཀློང་དུ་མ་གྱུར་རིང་ལ་སྐྱོང་། གྱུར་ནས་དེའི་ངང་ལ་མི་འབྲལ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲེགས་གཅོད་ཀྱི་དོན་གོ་རིག་པ་རྗེན་ལ་ཕུད་ནས་སལ་སལ་སྐྱོང་བ་དེ་ལ་ཟེར་བས་གནད་འདི་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་པས་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སེམས་འཛིན་ལྟ་སྒོམ་མེད་ན་ཆོས་སྐུ་དངོས་པོ་ཡིན། །ལྟ་བའི་རྩལ་གསུམ་འབྱོངས་ན་སྣང་བ་ཆོས་སྐུའི་ཀློང་། །བྱ་བྱེད་གཡེང་བ་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་ས། །གཅིག་པུ་དལ་བར་འདུག་ན་རྩལ་གསུམ་རང་ལས་འབྱུང་། །ཐད་ཀ་གྲོགས་སུ་ཤེས་ན་ཅོག་གཞག་གཅིག་གི་ངང་། །དེ་དང་རྒྱུན་དུ་གནས་ན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་དག་གནས། །གསང་བའི་སྔགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ཡོངས་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་གྲོལ་གྱི་གནས་ལུགས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེའི་ རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་རྗེན་པའི་དོན་དེ་ངོས་བཟུང་ལ། གནས་ན་གནས་ཐོག་ཏུ་ཕྱམ་གདལ། འཆར་ན་འཆར་ཐོག་ཏུ་དྭངས་ཕྱེ་ནས་བཞག་པས་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་ཟང་ཐལ་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དགོངས་པ་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། །སྣང་བ་སྣང་བའི་ཐོག་གསལ་བས། །བཞིན་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལས། །གྲོལ་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་གྲོལ། །ཤེས་པ་འགྱུ་བ་སྟོང་ཡལ་བས། །མཐོང་ཞེས་རིག་པ་ཐ་དད་མིན། །དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ
Chinese
所谓的超越取舍之见，是普贤我所开示的。对于超越取舍的心性，无偏袒的自解显现，是广大无垠的见解，是普贤我所开示的。如此说。对此，当觉性无有散乱安住之时，安住状态中的无分别并非是要修习的。此时，觉性澄澈明朗的赤裸觉性，不要散乱，坦然地守护。还有，当觉性于外境显现时，无论显现什么都去观看，这并非是要修习的。此时，觉性明明白白的赤裸部分，不要散乱地守护。如果不明白这个要点，就会误以为观看安住和显现二者就是修行的本体。仅仅是心安住，就像禅定的天神；仅仅是显现，就像庸常的分别念，如此修习也难以获得成佛的希望。在此，无论何时，觉性的赤裸部分，如同通透的水晶球，在尚未融入法界之前守护，融入之后安住于其中，不离不弃。彻却的意义在于，将觉性赤裸地剥离出来，轻轻松松地守护，因此这个要点至关重要，务必认识。如是说，从无有文字中：若无心之执持、见与修，法身即是实物。若通达三种观之妙用，显现即是法身之界。若无所事事、无散乱，法性即是安乐之地。若独处寂静，三种妙用自生。若知当下为友，即是唯一之安住。若与之恒常相伴，又何须作为？广大显现皆安住于正见。秘密真言之实物即是彼。如此说。第三个意义，将完全解脱的大平等置于誓约之中，分为两个方面：普遍宣说完全解脱的境界，以及分别解说其类别。第一方面分为本体和差别。本体是，认识赤裸觉性的意义，安住时在安住之处坦然舒展，显现时在显现之处澄澈明了地安放，从而自灭无痕，通透明彻。如《超越论》所说：见解不离一，显现于显现上明，如面容与镜子，解脱即是当下解脱。知觉流动空寂灭，见非异于觉性，当下即是自性。
English
The so-called view beyond acceptance and rejection is what I, Samantabhadra, have taught. For the mind-essence beyond acceptance and rejection, the unbiased self-liberated appearance is the vast and boundless view, which I, Samantabhadra, have taught. Thus it is said. In this, when awareness abides without distraction, the non-conceptual state of abiding is not what is intended to be meditated upon. At this time, the naked awareness of the clear and lucid awareness, without distraction, is to be maintained plainly. Also, when awareness arises in objects, looking at whatever arises is not what is to be meditated upon. At that time, the clear and naked aspect of awareness is to be maintained without distraction. If this key point is not understood, one will mistakenly think that looking at the two, abiding and arising, is the essence of meditation. Merely the mind abiding is like a deity of samadhi; merely arising is like an ordinary thought, so even if one meditates on that, the hope of attaining Buddhahood is slim. Here, at any time, the naked aspect of awareness, like a transparent crystal ball, is to be maintained as long as it has not merged into the expanse. Once merged, one abides in that state without separation. The meaning of Trekchö is said to be that awareness is stripped naked and maintained effortlessly, so this key point alone is of great importance and should be recognized. As it is said in the absence of letters: If there is no grasping of mind, no view, no meditation, the Dharmakaya is an object. If the three skills of view are mastered, appearance is the expanse of the Dharmakaya. If there is no activity or distraction, the nature of reality is the place of bliss. If one sits alone in stillness, the three skills arise from themselves. If one knows the present moment as a friend, it is the state of one sitting. If one dwells in it continuously, what is there to do? All great appearances abide in perfect view. The essence of the secret mantra is that itself. Thus it is said. The third meaning, binding the Great Perfection of Complete Liberation into a commitment, has two aspects: generally showing the state of Complete Liberation, and specifically explaining its categories. The first has essence and divisions. The essence is to recognize the meaning of naked awareness, and when abiding, to spread out plainly in the place of abiding; when arising, to clearly and distinctly place it in the place of arising, so that it is self-extinguished without trace, completely transparent. As the Uttaratantra says: The view does not move from one, appearance is clear on appearance, like a face and a mirror, liberation is liberated in that very moment. The movement of consciousness is empty and extinguished, seeing is not different from awareness, that itself is its own state.