Tibetan
ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་བཅད་པར་གསལ་ལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་ པ་ལས་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་ཚུད་ནས་མཉམ་རྗེས་འདྲེས་པ་ལ་སྣང་སྲིད་གཞི་བཞེངས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་དང་། འདིར་གཞི་བཞག་ཏུ་སོང་བས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཆོད་ནས་གང་སྣང་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་ལྷན་ལྷན་གནས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་ནི། །ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྒྱས་བཏབ་པས་ཉོན་མོངས་རང་དག་པའི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས་སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་རོལ་པར་ཤར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་ཆོས་ལ་གནས་པའི་དུས་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསླབ་པ་མེད་པར་རང་གི་བློ་ཐོག་ན་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་རང་སར་གནས་པ་ལ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལའང་། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག །དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། ཉོན་མོངས་རང་གནས་རྣམ་དག །གང་ཟག་ཆོས་བོར་བའི་དུས་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལྟ་བ་ལ་གཉིས་ ཏེ། སྤྱིའི་ལྟ་བ་དང་རང་གི་ལྟ་བའོ། །སྤྱིའི་ནི་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རིམ་བརྒྱད་སོ་སོའི་འདོད་ལུགས་ལ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བྱ་བྲལ་ཀློང་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་སྟེ། སྤྱིའི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཅི་སྣང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་གྲོལ་ནས་སྣང་སྟོང་མཐའ་བྲལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་རང་ཤར་བ་སྟེ། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལ། །རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་གཉིས་མེད་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་ཏེ། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་ཆེན་པོར་མཐོང་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་ཀ་དག་མཐའ་བྲལ་དྲི་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང་། །ཆོས་ ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་དུས་ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་སྟེང་དུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ནས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ལ། །ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་འགྱུ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་བཟློག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། རབ་འདི་ཉིད་ལ་འཚང་རྒྱ། འབྲིང་བར་དོར་འཚང་རྒྱ། ཐ་མའང་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོར་ནི་རང་རྒྱུད་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི་དཔེར་ན་དབུས་ཀྱི་རི་བོ་མཆོག་རབ་ཀྱི་སྟེང་ནས་གླིང་བཞི་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ལྟར། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བས་ཀྱང་བལྟས་ན་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའི་དོན་ཐམས་ཅད་རང་ལུགས་སུ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཞིང་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མི་མཐོང་བའོ། །མི་འགྱུར་བའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རི་བོ་ཅོག་གཞག་སྟེ། གང་སྣང་གང་ཤར་དེ་ཉིད་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཅོག་གཞག་ཏུ་བཞག་པས་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། ། འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་དུ་ཤར་ཏེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་བལྟས་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་པས་འགྲོ་དྲུག་རང་ས་ནས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་གནས་སུ་དག་སྟེ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའི་རྣམ་པའམ་ཆུའི་རྙོག་རང་སར་དེངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང་། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གནད་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཆོས་བོར་བ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ནི་ཆེད་དུ་ཡིད་ལ་བྱ་རྒྱུའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། །བཞི་པ་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལའང་། འབྲས་བུ། ཐབས། དགོངས་པ། དག་ལུགས། གང་ཟག་དང་ལྔ་ལས། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའང་འདིའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོས་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་རིག་པ་ཉིད་རང་ས་ཟིན་པའོ། །དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱལ་པོས་ འབངས་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་ཆམ་ལ་ཕབ་ནས་དེ་ནས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལྟར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པའོ། །བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བཀའ་བློན་གཅེས་པ་དེ་བཙོན་དུ་བཟུང་ན་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་ཉན་དགོས་པ་ལྟར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དཔེ་དེ་དག་གིས་རིག་པ་གཅིག་པ་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པའོ། །འབྲས་བུ་དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབད་པས་བྱས་པའམ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དག་པའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། རིག་པ་ཉིད་གང་སྣང་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་པས་སྣང་འཛིན་རང་སར་གྲོལ། གང་ཤར་གྱི་སྟེང་དུ་བཞག་པས་འཛིན་པ་རང་སར་གྲོལ་ཏེ། གཟུང་འཛིན་རང་གྲོལ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཡུལ་རྐྱེན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་དག་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་
Chinese
未被显现所染污，显现未被意识所切断，而是清晰且远离戏论。如彼经云：“自性空明觉性中，自性何处不混杂，能取所取边际尽，法性自性清净也。”如是修习，止观双运，于等持后得相融之际，与显有之基所立之意相同。于此立为基础，则对显有轮回涅槃之法，断绝分别思择之戏论，无论显现何物，皆安住于法性之中。如《虚空六法》云：“无沉掉之心性中，大平等之禅修乃，六聚放松之禅修，普贤我所宣说也。无畏惧之心性中，离希冀之显现乃，原始安住具信解，普贤我所宣说也。”如是。此时，烦恼如被播种般，烦恼自净之分显现为智慧，一切显现执著之法皆显现为法身之游舞。如彼经云：“于意识显现之心性中，烦恼之数各自净。”如是。此时，若为此人命名，则称为安住于法之时。轮回涅槃一切法，无需学习而安住于自之智慧上，彼不分不离，安住于自性处，称为禅修。三、于见解上恒常修习之瑜伽士，有见解断绝城市，口诀如山安住，意境三界解脱，烦恼自处清净，以及圣者舍弃法等五者。首先，见解有二，即共同之见解与自之见解。共同者乃是意识分别，如《中观根本慧论释·破有无品》云：“于八宗各自之宗义，即是意识分别之执著。”如是。自性大圆满之离戏，乃是龙钦巴之见解。观待共同之有法，则无论显现何物，皆解脱为法性之游舞，于显空无别之法性中，自然显现。如《智慧自显》云：“有法显现为相时，眼根未遮蔽之故，心之见解甚佳妙。自之觉性明朗时，幻化外境之显现，于无念明空之体性，若知为自生大者，有法见解之
English
Undefiled by appearance, appearance is not cut off by consciousness, but is clear and free from elaboration. As it says in that very text: "In the nature of emptiness and clarity, awareness, the nature is not mixed with anything. The extremes of grasping and being grasped are exhausted, and the nature of reality is pure in its own essence." Thus, having meditated, the union of calm and insight is achieved, and when samatha and vipassana are mixed, it is the same as the intention of establishing the ground of appearance and existence. Here, having become the basis, the elaboration of conceptual thought is cut off from the phenomena of appearance and existence, samsara and nirvana, and whatever appears, whatever arises, all spontaneously abides in the state of reality. As it says in the Sixth Space: "In the nature of mind without sinking or excitement, the meditation of great equanimity is called the meditation of the six aggregates being relaxed. Kuntuzangpo, I have taught. In the nature of mind without fear, the appearance free from hope and doubt is called the intention of confident abiding in the original state. Kuntuzangpo, I have taught." Thus. At this time, the afflictions are like being sown, and the aspect of the self-purification of the afflictions arises as wisdom, and all the phenomena of appearance and attachment arise as the play of the dharmakaya. As it says in that very text: "In the nature of mind, the appearance of consciousness, the number of afflictions are purified in their own place." Thus. At this time, if a name is given to that person, it is called the time of abiding in the Dharma. All the phenomena of samsara and nirvana abide on one's own mind without learning. That which is not separated, not divided, abiding in its own place is called meditation. Third, for the yogi who constantly practices the view, there are five: the view that cuts off the city, the instruction that abides like a mountain, the intention that liberates the three realms, the afflictions that are purified in their own place, and the time when the holy person abandons the Dharma. First, there are two views: the common view and one's own view. The common one is mental discrimination, as it says in the Prasangika: "In the tenets of each of the eight schools, it is considered to be the clinging of mental discrimination." Thus. The self-nature Great Perfection's freedom from activity is Longchenpa's view. Looking at the common object of Dharma, whatever appears is liberated as the play of reality, and spontaneously arises in the nature of reality, free from the extremes of appearance and emptiness. As it says in the Self-Arisen Awareness: "When the object of Dharma appears as a sign, because the eye sense is not obstructed, the view of the mind is excellent. When one's own awareness is clear, it is the appearance of the magical outer world. In the nature of non-conceptual clarity, if one knows it to be the great self-born, the view of the object of Dharma is"
Chinese
观也。如是。内观法性，则无二无边，远离一切，见自心为无生大性，亦即如是。 法性智无生， 分别相自然灭， 智无破立时， 何有执着行？ 欲证法性者， 当知无为性。 如是。观秘密智，则见本净无边，无垢如虚空。亦即如是。 离作之智， 不落于任何一方， 是名大禅定。 此亦如是而证悟： 以一念之智慧， 深信于心底， 若证法性无生， 则大智慧生。 如是。见观之体性时，远离以心念言语执取，证悟自生之智慧，不变之义，如理聚云： 见观之体性时， 无有心念言语之动摇。 如是。若于彼等命名，则名为断绝城郭之观，即断绝母胎之城郭，于三界中不退转之观。若上根者，则于此生证悟；中根者，于中阴证悟；下根者，亦于自性化身证悟。如日月合璧云： 上根无需二生， 中根二生之间， 下根则气尽， 于化身中自解脱。 如是。其口诀中，如须弥山之安置法，譬如于中央之须弥山顶上，一时能见四大部洲，如是大圆满之观，亦能一时见九乘次第之义，然他乘不能见大圆满之义。于不变之面上，亦如须弥山之安置，无论何显现，何生起，皆不加修改地安住，则圆满了诸乘之密意。六界云： 可数之心性上， 各乘各自显现， 非是妄想分别念， 而是心髓大圆满。 如是。彼之密意，三界皆得解脱而显现，故证悟大圆满之瑜伽士观之，则轮回涅槃一切显现皆是……
English
View. Thus it is. By looking at the very nature of Dharma, one is without duality, without limit, and free from extremes, seeing one's own mind as the great unborn nature. It is also from this that: The wisdom of Dharma nature is unborn, Conceptual appearances naturally cease. When wisdom is without affirmation or negation, How could there be clinging actions? To realize the nature of Dharma, Know it as being without effort. Thus it is. By looking at the secret wisdom, one sees the primordially pure, limitless, stainless, and like the sky. It is also from this that: The wisdom free from action, Not falling to any side, Is called great meditation. This is how it is realized: With the wisdom of a single thought, Deep faith arises in the heart, If the unborn nature of Dharma is realized, Then great wisdom will arise. Thus it is. When seeing the essence of the view, one is free from grasping onto mental fabrications and words, and realizes the meaning of self-arisen wisdom, the unchanging meaning. As it says in the Consequence School: When seeing the essence of the view, There is no movement of mental fabrications or words. Thus it is. If one were to give these a name, it would be called the view that cuts off the continuity of the city, that is, cutting off the continuity of the city of the womb, and not reverting in the three realms. The best attain enlightenment in this very life; the middling attain enlightenment in the bardo; and the lowest also attain enlightenment in the self-nature Sambhogakaya. As it says in the Union of Sun and Moon: The best do not need two lives, The middling are at the juncture of two lives, The lowest exhale their breath, And their own lineage is liberated in the Nirmanakaya. Thus it is. In its instructions, the method of the Mount Meru placement is like seeing the four continents at once from the top of the supreme Mount Meru in the center. Likewise, with the view of Dzogchen, one sees all the meanings of the nine gradual vehicles at once in one's own system, but other vehicles do not see the meaning of Dzogchen. From the aspect of immutability, it is also like the Mount Meru placement: whatever appears, whatever arises, one places it without modification, and thus the intention of all vehicles is perfected. As it says in the Six Spaces: On the countable mind itself, Each vehicle arises on its own, Not as arbitrary mental fabrication, But perfected as the innermost great secret. Thus it is. Its intention dawns as the complete liberation of the three realms, so when the yogi who has realized Dzogchen looks, all appearances of samsara and nirvana are...