Tibetan
བུ་སྟེ། དོན་ལ་སྟོང་གཟུགས་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྣམ་དག་སྟེ། འདི་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་དག་དང་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་དག་ལེགས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བསྟན་ན་ཡེ་སྟོང་རང་སྣང་རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི་དཔེར་ན་ཐག་པ་རགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་ དོན་ལ་སྤུ་རེ་རེ་བ། དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་སྟོང་པ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་རགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་རང་སྣང་སྟོང་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རྣམས། །ཐག་པ་ལ་ནི་སྦྲུལ་མཐོང་བཞིན། །དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་བཟུང་བས། །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་ཆགས། །དེ་ཡང་བརྟགས་ན་ཐག་པ་ཉིད། །སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་སྟེ། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཅན་ནོ། །སྦྲུལ་མཐོང་དེ་ཉིད་མཐོང་བས་བདེན། །ཐག་མཐོང་ཡང་དག་ཉིད་དུ་བདེན། །དཔེར་ན་མཐོ་ལ་བྱར་སྣང་བཞིན། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་སྟེ། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རིག་པའི་ངང་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ལྟར་རིག་པ་ལ་སྣང་ཡང་རིག་པ་ལ་མ་གོས་པར་སྟོང་གཟུགས་སུ་ལིང་ངེ་གནས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཕུང་པོ་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གང་ལ་གནས་ན་སྣོད་བཅུད་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས། དེ་རྣམ་རྟོག་རང་སྣང་ཙམ་ལ། དེ་སེམས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངང་དུ་གནས་པས། དང་པོ་ཡང་སྟོང་པ། ད་ལྟ་ཡང་སྟོང་པ། མཐར་ཡང་སྟོང་པ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བར་གནས་ ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང་། །ས་ཡི་ཁམས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཁམས་དབང་རྣམས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དག་ལ་གནས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྐྱེ་འགག་གནས་པར་སྣང་ཡང་གནས་པའི་དུས་ན་དེ་དག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་སྙིང་ལས། ཨེ་མ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་མེད། །ཨེ་མ། གནས་པ་ཉིད་ན་གནས་པ་མེད། །ཨེ་མ། འགག་པ་ཉིད་ན་འགག་པ་མེད།
Chinese
子啊！事实上，空性与色相无别，仅是显现的奇妙变化，这便是轮回的清净。对此，有共同的清净和特殊的清净两种善说。首先，如果阐述共同的清净，一切都显现为本空的自显游戏，例如，看似粗大的绳子，实际上每一根都是毛发。这些毛发也像是不可分割的微尘般空无，虽然显现为粗大的错觉，但实际上是远离生、住、灭三者的自显空性。如《牟帝迦鬘》中说： 如此显现的各种事物， 犹如在绳子上见到蛇。 因执非彼为彼， 形成内外器情二者。 若再细察，绳子本身， 器情本自空性。 胜义世俗皆为有色。 见蛇之见即是真实， 见绳之见亦是真实。 譬如高处显现为鸟， 二谛的自性， 仅是世间习俗， 与真实性毫无关联。 在空性之界中， 一切事物皆得解脱。 如是说。 此外，蕴等诸法在觉性之中，如同天空中的云彩般显现于觉性，却不为觉性所染，而是以空性的形式澄澈地存在，如同幻术和化身一般。《宝性论》中说： 五蕴如幻如化身。 如是说。 它们存在于何处呢？如同器情存在于虚空之中，五蕴、界、处等存在于业和烦恼之中，而这些仅仅是分别念的自显。这些存在于心性空性的状态中。因此，最初也是空性，现在也是空性，最终也是空性，安住于远离生、住、灭三者的状态中。 如彼经中说： 地依于水，水依于风， 风依于空而安住。 空不依于风与水， 亦不依于地的自性。 同样，五蕴、界、处等， 依于业和烦恼而住。 业和烦恼非如实， 非如实之作意， 安住于心的清净中。 心之自性诸法， 亦不依于一切。 如是说。 虽然显现为生、住、灭，但在安住之时，并未成立为那些（生、住、灭）。《幻化秘密藏续》中说： 唉玛，稀有奇妙之法！ 从无生中生出一切。 生起之时即无生。 唉玛，安住之时即无住。 唉玛，灭去之时即无灭。
English
Son, in reality, emptiness and form are not separate; what is shown as merely the magical display of clear appearance is the purity of samsara. Regarding this, there are two well-explained purities: the general purity and the specific purity. First, if we explain the general purity, everything appears as merely the play of self-arising from primordial emptiness. For example, something appears like a coarse rope, but in reality, it is individual strands of hair. These hairs, too, are like indivisible, empty particles. Although it appears as a coarse illusion, in reality, it is the self-arising emptiness that is free from the three phases of arising, abiding, and ceasing. As it is said in the Garland of Pearls: All these diverse appearances, Are like seeing a snake in a rope. By grasping what is not that as that, The outer and inner, vessel and essence, are formed. If examined, the rope itself, Vessel and essence, are primordially empty. Ultimate and relative are forms. Seeing the snake is true in seeing it, Seeing the rope is true in its correctness. Like a bird appearing high up, The nature of the two truths, Is merely worldly convention, Without connection to true reality. In the sphere of emptiness itself, All its entities are liberated. So it is said. Furthermore, the dharmas such as the aggregates, within the state of awareness, appear to awareness like clouds in the sky, yet they are not tainted by awareness. They remain clear in their emptiness, like illusions and emanations. As it is said in the Uttaratantra: The aggregates are like illusions and emanations. So it is said. Where do these abide? Like the vessel and essence abiding in space, the aggregates, elements, and sense bases abide in karma and afflictions. These are merely self-arising from conceptual thoughts. They abide in the emptiness of mind itself. Therefore, it is empty in the beginning, empty now, and empty in the end, abiding free from the three phases of arising, abiding, and ceasing. As it is said in that very text: Earth abides in water, water in wind, Wind thoroughly abides in space. Space does not abide in wind and water, Nor in the element of earth. Likewise, the aggregates, elements, and faculties, Abide in karma and afflictions. Karma and afflictions are not as they are, Non-as-they-are is attention, Which thoroughly abides in the purity of mind. The nature of mind, all dharmas, Does not abide in anything at all. So it is said. Although they appear to arise, abide, and cease, they are not established as those (arising, abiding, and ceasing) at the time of abiding. As it is said in the Secret Essence Tantra of Magical Illusion: Ema, wondrous and marvelous dharma! From the unborn, all arise. In the very arising, there is no arising. Ema, in the very abiding, there is no abiding. Ema, in the very ceasing, there is no ceasing.
Tibetan
།ཅེས་པ་དང་། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཇིག་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་དང་། སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཅོག་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་འགག་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞིར་བརྟེན་པ། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་རྣམ་རྟོག་ནི་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་ དབྱིངས་ཀྱི་ཆ་ལ་བཟུང་བས་དེའི་ཆ་རེ་སྦྱར་དུ་ཡོད་པས་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་དོན་ལ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པར་གནས་ལ་ད་ལྟར་སྣང་དུས་ཕུང་པོ་དང་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆར་སྦྱར་ཏེ། སྒོ་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་རོལ་པར་ཤར་ཞིང་། བྱ་བྱེད་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་རང་ཤར་ཆེན་པོར་སྣང་བའི་རྣམ་དག་བཤད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་བཤད་བྱ་བ། །སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ནི། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་སྔར་མ་མཐོང་། །རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པའི་གཞི་མེད་པས། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོར་རྟོགས། །འཁྲུལ་པའི་རང་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་མེད་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་གནད་ལས་བྱུང་། །འགྲོ་བའི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་སྐུ། །ཡེ་ནས་ཡིན་པར་སུས་མ་རིག །ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་མངའ་བདག་ཏུ། །རྩ་གནས་ཡི་གེར་གྲུབ་ལས་བྱུང་། །ཆུ་བུར་མིག་ལས་ཡེ་ཤེས་ནི། །རང་སྣང་ཡིན་པར་སུས་མ་མཐོང་། །དེ་ལས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ནི། །སྒྲོན་མའི་གནད་ལས་བྱུང་བའོ། །གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཉིད། །སྐུ་གསུམ་དག་ཏུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དོ། །ངག་ཏུ་ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་ཀུན། །གསང་སྔགས་གསང་བའི་བཟླས་པ་སྟེ། །ཡིག་འབྲུ་རྣམ་སྤྲུལ་གནད་ལས་བྱུང་། །འགྲོ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་ཚོགས་ ཀུན། །བསམ་གཏན་ཡིན་པ་ཅིས་མ་ཤེས། །རང་སེམས་རྟོགས་ལས་གྲོལ་བས་ན། །དེ་ནི་འབྱུང་བའི་གནད་ལས་བྱུང་། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་པས། །བླང་བར་བྱ་བ་གང་མེད་ཅིང་། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །གང་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །བྱ་བྱེད་བརྗོད་དང་བསམ་པ་ལས། །འཁོར་འདས་གྲོལ་བའི་གནད་རྟོགས་ཏེ། །སངས་མ་རྒྱས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། །ཁམས་གསུ
Chinese
如是。如《根本慧论》云：如梦如幻，如乾闼婆城。如是生，如是住，如是亦灭。如是。一切显有之法，显现之时即离生灭戏论之边，如彼论云：以何为缘起，无灭亦无生，无断亦无常，无来亦无去，非异非一义，寂灭戏论依。如是。 विशेष विकल्प（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）是三界轮回的一切显现，最初亦于法界之分上执取，故彼分亦可合为影像，然于义上，法性安住于空性，而今显现之时，蕴与界等合为身与智慧之分。三门解脱为身语意之自性，乃生老病死之显现，于法界智慧中嬉戏而显现。所作与显现一切皆为法性之见修，乃自显大圆满之清净解说。于《拨乱反正论》云：复当善说者，显现错乱之自性，昔未见为智慧。有分别之错乱无基，故了知阿赖耶为大身法身。错乱之自念断绝。如是无错乱之显现，从本来解脱之要诀中生。有情之蕴为佛身，谁未觉知其本然？蕴为佛之主，从根处之字成。如水泡从眼中，谁未见智慧为自显？从彼错乱之显现，乃从明灯之要诀中生。复次，身体之行仪，为解脱成三身之故，一切所作皆为法性。口中所说一切，乃秘密真言之秘密念诵，从字之幻化要诀中生。有情之心之分别聚，何不识为禅定？从自心了悟而解脱，彼乃从生起之要诀中生。如是，一切皆为法性，故无有可取，亦无有少许可舍。无有之处即法性。从所作、所说与所思，了悟轮回涅槃解脱之要诀，无有一众生未成佛。三界
English
Thus it is. As it is said in the Root Wisdom: Like a dream, like an illusion, like a city of Gandharvas. Thus it is born, thus it abides, thus it is also said to perish. Thus it is. All phenomena of appearance and existence, from the very moment of appearance, are free from the extremes of arising and ceasing, elaboration. As it is said in that very text: 'By what is dependent arising? There is no cessation, no arising. There is no cutting off, no permanence. There is no coming, no going. Not different, not one meaning. Elaboration is utterly pacified, relying on peace.' Thus it is. विशेष विकल्प (Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, Literal meaning: Special alternatives) is all the appearances of the three realms of samsara. Initially, it is also grasped as a part of the element, so that each part can be combined like an image. However, in meaning, the nature of reality abides in emptiness. Now, at the time of appearance, the aggregates and elements are combined as parts of the body and wisdom. The nature of the three doors being liberated into body, speech, and mind is the appearance of birth, old age, sickness, and death, arising as a play of the wisdom of the dharmadhatu. All actions and appearances are the view and meditation of the nature of reality, the pure explanation of the great self-arising. In the 'Refutation of Extremes': 'Furthermore, what is to be well explained is that the very nature of the illusion of appearance was not previously seen as wisdom. Since the illusion with conceptualization has no basis, realize the alaya as the great dharmakaya. The self-thought of illusion is cut off. Thus, the appearance without illusion arises from the key point of original liberation. The aggregates of beings are the body of the Buddha. Who has not realized that it is originally so? The aggregates are the lords of the Buddha, arising from the letters established in the root place. Like a bubble from the eye, who has not seen wisdom as self-appearing? From that illusion of appearance arises from the key point of the lamp. Furthermore, the very conduct of the body, for the sake of liberation into the three kayas, all actions are the nature of reality. Whatever is spoken in the mouth is the secret mantra, the secret recitation, arising from the key point of the transformation of letters. The collections of thoughts of the minds of beings, how is it not known as meditation? Since one is liberated from realizing one's own mind, that arises from the key point of arising. Thus, since everything is the nature of reality, there is nothing to be taken, and there is not even a little to be abandoned. The nature of reality is where there is nothing. From actions, speech, and thoughts, realize the key point of liberation from samsara and nirvana. There is not a single being who has not become a Buddha. The three realms.'