Tibetan
་དབྱུག་པས་རྙོག་པ་ལྟར་གཉེན་པོ་ཉིད་སྤང་བྱ་དང་བྱེད་པ་མཚུངས། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་མལ་བླུན་པོའི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་མེད་པས་འཁོར་བ་ལས་འདའ་མི་ནུས་པ་ཉིད། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་སྤོང་བ་ལགས་སམ། སྦྱོང་བ་ལགས་སམ། སྒྱུར་བ་ལགས་སམ། རང་ཞིར་གཏོང་བ་ལགས་ སམ། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་གཉེན་པོ་རེ་རེས་འདུལ་བ་ལགས་སམ། དེ་ཉིད་རང་ལུགས་སུ་འཇོག་པ་ལགས་སམ། དེ་ཉིད་རང་ཆོས་ཉིད་ལགས་སམ། དེ་དག་རྣམས་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་ལགས་སམ། སྟོན་པས་གསུང་དུ་གསོལ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་མ་ཉོན་ཅིག་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཚིག་དེ་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བར་བཅིངས། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྒྲིབས་ན། །འདི་དག་རྣམས་ནི་སྤོང་བ་མིན། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ན། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན། །དེ་ལས་དེ་ཉིད་རང་འབྱུང་བས། །སྤོང་བས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་སྦྱོང་བས་ཀྱང་ནི་མིན། །སྒྱུར་བས་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་མེད་སྙིང་པོ་མ་རྟོགས་པར། །ཤེལ་གྱི་བྲག་གམ་གཡུ་རྡོ་བཞིན། །སྦྱང་ཞིང་སྒྱུར་བར་ནུས་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གནས་དག་ཏུ། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་ཡིས་ནི་བརྟག །དེ་བཞིན་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །མངོན་སུམ་ལྷག་མཐོང་མ་ཤེས་པར། །རི་རབ་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །སུས་ཀྱང་གཞིག་པར་ནུས་པ་མིན། །གཉེན་པོ་ཡིས་ནི་གྲོལ་བ་མིན། །མ་བཙལ་རང་དག་མ་ཤེས་པར། །རྙོག་མ་སངས་འདོད་ཆུ་རྙོག་བཞིན། །ཕྱི་ཕྱིར་སངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རང་ཡང་ཆོས་ཉིད་མིན། །རང་སྣང་ལྷུག་པ་མ་ཤེས་པར། །ཐ་མལ་བླུན་པོའི་སྣང་བ་བཞིན། །མངོན་ཞེན་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་ འབད་ཀྱང་དག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད། འདིར་རང་རིག་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་པའི་གནད་ལས་མ་སྤངས་དབྱིངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འབད་བཅས་རང་གཞག་གི་སྣང་བ་ཐོད་རྒལ་བསྒོམས་པས་གྲོལ་ལ། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་རིག་པ་ཁྲེགས་ཆོད་ཟང་ཀར་རྟོགས་པས་གྲོལ་ལོ། །དེའང་རིག་པ་ཟང་ཀས་ཉོན་མོངས་གྲོལ་བ་མིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་ཉིད་སྐྱེ་གྲོལ་དུ་གྲོལ་བའི་གནད་ནི་རིག་པ་ཟང་ཀར་རྟོགས་པའི་ངང་མ་བརྗེད་པ་ལ་ཐུག་པས་རིག་པས་ཉོན་མོངས་གྲོལ་བ་འདྲ་མོ་ཞིག་སྣང་ཡང་དོན་ལ་དེ་ལྟར་མིན་ནོ། །ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་མ་
Chinese
犹如用棍子搅动浑浊之物，对治本身与所断、能断相同。烦恼本身也不是法性，与凡夫愚人的意识没有差别，因此无法从轮回中解脱。在《日月和合经》中说：这些烦恼是要断除吗？是要清净吗？是要转变吗？还是让它自然寂灭呢？对于这些，是要用各自的对治来调伏吗？还是将它安住在自宗的见地上呢？还是它本身就是法性呢？还是它们自己让自己解脱呢？世尊如此发问。之后金刚持回答说：谛听啊，大雄猛者！我所宣说的这些语句，存在于一切众生的相续中。它们束缚于轮回，遮蔽了大乐。这些不是要断除的，如果不能如实证悟，就像瑜伽士的身体和影子一样。从中自然生起，所以不是用断除来断除。同样也不是用清净来清净，也不是用转变来转变。如果不证悟不变的精髓，就像水晶岩石或碧玉一样，无法清净和转变。在自性清净之处，有瑜伽者才能观察到。同样也不是寂灭，如果不了解现量胜观，就像须弥山王一样，谁也无法摧毁。不是用对治来解脱，如果不了解不寻自净，就像想要澄清浑浊的水一样，向外澄清是无法澄清的。它本身也不是法性，如果不了解自显任运，就像凡夫愚人的显现一样，无法使执着逆转。如是说。因此，其他乘的努力无法使之清净。在此，从自明本智通透证悟的要点出发，不舍弃而于法界中清净，也就是通过努力修持任运自成的显现，从而获得解脱，通过毫不费力、任运自解的觉性，彻却、现观证悟而获得解脱。然而，觉性现观并非使烦恼解脱，而是烦恼本身通过它自身而解脱，犹如蛇结一般。烦恼本身在生起和解脱中解脱的关键在于，不忘失觉性现观的证悟状态，因此，虽然看起来像是觉性使烦恼解脱，但实际上并非如此。又在同一续部中说：谛听啊！
English
Just as stirring muddy water with a stick, the antidote itself is the same as what is to be abandoned and the act of abandoning. Afflictions themselves are not the nature of reality, as they are no different from the consciousness of ordinary fools, and therefore cannot transcend samsara. In the "Union of Sun and Moon," it says: Are these afflictions to be abandoned? Are they to be purified? Are they to be transformed? Or are they to be left to naturally subside? For each of these, are they to be tamed by a corresponding antidote? Or are they to be placed in one's own system? Or is it itself the nature of reality? Or do they liberate themselves by themselves? The Teacher spoke thus. Then Vajradhara replied: Listen, Great Sage! These words that I have taught reside in the minds of all sentient beings. They bind them to samsara, obscuring great bliss. These are not to be abandoned. If one does not realize suchness, it is like a yogi's body and shadow. From that, that itself arises spontaneously, so it is not abandoning by abandoning. Likewise, it is not by purifying, nor does it change by transforming. Without realizing the unchanging essence, like a crystal rock or a jade stone, one cannot purify or transform it. In places that are pure by nature, it is observed by those who possess yoga. Likewise, it is not pacified either. Without knowing manifest higher vision, like Mount Meru, the king of mountains, no one can destroy it. It is not liberated by an antidote. Without knowing self-purification without searching, like muddy water desiring to clear, it does not clear by clearing outwardly. That itself is not the nature of reality. Without knowing spontaneous self-appearance, like the appearance of ordinary fools, attachment does not reverse. Thus it is said. Therefore, the efforts of other vehicles cannot purify it. Here, from the key point of realizing self-awareness as penetrating, it is purified in the expanse without abandoning. That is, by meditating on the appearance of effortful self-establishment, one is liberated, and by realizing the effortless self-liberation of awareness, Trekchö, one is liberated through penetrating realization. However, awareness penetratingly does not liberate afflictions, but the afflictions themselves are liberated by themselves, like a snake's knot. The key to the liberation of afflictions themselves in arising and liberation lies in not forgetting the state of realization of awareness penetratingly, so although it seems like awareness liberates afflictions, in reality it is not so. Again, in the same tantra, it says: Listen!
Tibetan
ཐུབ་པ་ཡང་ཉོན་ཅིག །འདི་དག་བློ་རིམ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །འབད་བཅས་རྣམས་དང་འབད་མེད་དོ། །འབད་བཅས་རྣམས་ནི་རང་སར་གཞག །སྣང་བ་གོམས་པའི་ཚད་རྣམས་ཀྱིས། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་ཉིད། །ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་རང་ཤར་ཚེ། །རྐྱེན་དེས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དེ་དག་སྐྱེ་འགྱུར་ཡང་། །རང་གཞག་རང་ས་ཉིད་དུ་གྲོལ། །དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྣང་བའོ། །འབད་མེད་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་གིས་རང་གྲོལ་རང་ཉིད་ལ། །རང་ཀ་མ་ནི་རང་གྲོལ་བས། །ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་རྣམས་གཤེགས་པ་དང་། །རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་བཞིན། །རང་གི་གཉེན་པོར་རང་ཉིད་ཆེ། །རང་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པ་ཡིས། །འདི་ལྟར་གོམས་པ་གང་ཡིན་པ། །མ་བཙལ་བཞག་པས་དོན་ རྣམས་རྙེད། །མ་བསྒོམས་པས་ནི་བདེ་ཆེན་རྒྱས། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་རིག །འདི་ཉིད་སུ་དང་འཕྲད་པ་སྟེ། །མཚམས་མེད་སྡིག་དང་ལྡན་པ་ཡང་། །འདི་ཉིད་གོམས་པས་གྲོལ་བར་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་མེད་ན་ར་ཀན། །ཞེས་སོ། །བཟང་ངན་བླང་དོར་མེད་པའི་གནམ་གཟེར་ནི། །ཉོན་མོངས་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ། །གཉེན་པོ་བཟང་བྱས་ཐར་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱང་། །རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ། །གཉིས་ཀ་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཡེ་ཤར་བས། །ངོ་ཤེས་ངང་དུ་མ་བཅོས་འཇོག་པ་གནད། །བང་མཉམ་འགྲོས་མཉམ་གཞི་ནས་གཡོས་པར་མཉམ། །རྐྱེན་བྱུང་འདུས་བྱས་རྒྱུ་འབྲས་མ་འདས་པས། །རང་གཞག་ཅོག་གཞག་རྒྱུ་འབྲས་ཟློས་པ་གཅེས། །སྤང་བྱའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་དང་། དེ་སྤོང་བྱེད་གཉེན་པོའི་བཟང་རྟོག་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བར་མཉམ་པས་བཟང་ངན་དང་བླང་དོར་མེད་པར་རང་སོར་གཞག་པ་གཅེས་སོ། །དེའང་བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་གཉིས་པོ་དེ་རིག་པའི་ངང་དུ་ཤར་ནས་ཡུལ་ལ་རྟོག་པར་བང་མཉམ་པས་འགག་པ་དང་རང་ཡལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་མེད། གཉིས་པོ་དེ་ད་ལྟ་རང་སོར་རིག་པའི་ངང་ན་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་བའི་གྲོགས་སུ་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་མེད། དང་པོ་གཞི་ལས་གཡོས་ནས་ཕྱིར་གསལ་བར་འཆར་བའམ་སྐྱེ་བར་སྣང་ བར་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟང་རྟོག་གཉེན་པོའི་ཆ་དང་། ངན་རྟོག་སྤང་བྱའི་ཆ་གཉིས་ཀ་རང་གྲོལ་ཅོག་གཞག་ཆེན་པོས་རིག་པའི་ངང་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཟློས་པ་གཅེས་ཏེ། ལམ་གཉེན་པོའི་བཟང་རྟོག་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་དང་། སྤང་བྱ་འཁྲུལ་པའི་ངན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལ་དང་པོའི་གཞི་རྩ་མེད་པས་བཙལ་ཡང་མཐའ་མེད། ད་ལྟ་མེད་ལ་སྣང་བས་བརྟགས་ན་མེད་ལ
Chinese
再听我说，这些是两种次第的智慧，即有勤和无勤。有勤的就放在原处，通过对显现串习的程度，当清净智慧的显现，在内外一切处自然生起时，不是由因缘所生。即使它们生起，也在自处自然解脱。因此，这是瑜伽的显现。无勤的是这样的：自己解脱自己，自己于自身，自性解脱，如铁吸铁，如石击石。自己是自己的对治，以证悟自性大圆满，如此串习，不寻觅而获得诸义，不修习而增长大乐，于自性中现量觉知。此与谁相遇，即使是具有无间罪者，也因串习此而解脱，对此毫无怀疑。如是说。对于无好坏取舍的天铁，一切烦恼业和习气，皆为从力用中显现的幻化。对治善行，乃至解脱道本身，也是从力用中显现的幻化。二者皆从力用中原始显现，认识其本性，不加改造地安住是关键。速度相同，步调一致，从根本上动摇也相同。因缘生起，有为法，不离因果，自放，任放，因果循环是珍贵的。舍弃的各种各样的遍计，以及舍弃它们的对治——所有善念，都平等地从觉性的力用中显现，因此不分好坏，不取不舍，安住于自性是珍贵的。也就是说，善念和恶念这二者，在觉性的状态中显现，对于境的念头，速度相同，所以看起来就像停止和自然消失一样，没有差别。二者现在在觉性的状态中，看起来像是显现的助伴，没有差别。最初从根本动摇，向外清晰地显现或产生，看起来没有差别。善念作为对治的一面，恶念作为舍弃的一面，二者都以自解脱、任运大安住，在觉性的状态中循环因果是珍贵的。道路对治的善念——见、修、行、果，以及舍弃的迷惑恶念，最初都没有根本，所以即使寻找也没有尽头。现在没有却显现，如果观察，则不存在。
English
Listen further, these are two kinds of wisdom stages, namely, with effort and without effort. Those with effort should be left in their own place. Through the degree of familiarization with appearances, when the appearance of pure wisdom arises naturally in all places, inside and out, it is not born from conditions. Even if they arise, they are liberated in their own place, in their own ground. Therefore, this is the appearance of yoga. Those without effort are like this: self-liberation by oneself, oneself in oneself, self-nature liberation, like iron attracting iron, like stone striking stone. Oneself is the great antidote to oneself, through the realization of self-nature Great Perfection. Whatever familiarization is like this, by not seeking, one finds the meanings; by not meditating, great bliss increases; one directly knows in self-nature. This encounters anyone, even those with the five heinous sins, by familiarizing with this, they are liberated, there is no doubt about it. Thus it is said. For the sky iron without good or bad, acceptance or rejection, all afflictions, karma, and habitual tendencies are the magical displays that arise as play from the power. The antidote, doing good, even the path of liberation itself, is also the magical display that arises as play from the power. Since both arise primordially as play from the power, recognizing their nature and abiding without alteration is the key. Speed is the same, pace is the same, shaking from the ground is the same. Conditions arise, compounded phenomena, not beyond cause and effect, self-releasing, just releasing, the cycle of cause and effect is precious. The arising of various kinds of conceptualizations to be abandoned, and all the good thoughts of the antidote that abandon them, are equal in arising as play from the power of awareness, therefore, without good or bad, acceptance or rejection, abiding in one's own state is precious. That is to say, these two, good thoughts and bad thoughts, arise in the state of awareness, and the speed of thinking about objects is the same, so there is no difference in how they appear to stop and naturally vanish. These two, now in the state of awareness, appear as companions of appearance, there is no difference. Initially, shaking from the ground, clearly appearing or arising outwardly, there appears to be no difference. The good thought as the aspect of the antidote, and the bad thought as the aspect of what is to be abandoned, both are precious in cycling cause and effect in the state of awareness with self-liberation and great just-releasing. The good thoughts of the path's antidote—view, meditation, conduct, and result—and all the deluded bad thoughts to be abandoned, initially have no root, so even if you search, there is no end. Now they do not exist, but if you examine them by appearance, they do not exist.