Tibetan
ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་ཟད། །སྟོང་ཞིང་གསལ་ལ་གསལ་ཞིང་ཁྱབ། །བསམ་པས་མ་སྦགས་དྲན་པ་སངས། །སྤྲོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་ཅིང་སྟོང་། །རང་དག་མཚོན་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བཅས་ཀུན་གཞི་ལ། །བག་ཆགས་སོག་ཕྱིར་རྫིང་དང་འདྲ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བག་ཆགས་བྲལ། །ཡིད་དང་སེམས་སྩོགས་འདུས་པ་ལས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གཞི་དུ་མར་སྣང་། །ཆོས་སྐུ་ཡིད་སོགས་བྲལ་བས་ན། །དུ་མ་གཟུགས་སྣང་ལུས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་ནི་འོད་གསལ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནད་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་རྟོག་གོ། །ངེས་ཚིག་ཡུལ་ལ་སེམས་པས་ན་སེམས་སོ། །དབྱེ་ན་དག་པའི་སེམས་ཐར་པར་ཕྱོགས་པ་དང་མི་རྟོག་པ། མ་དག་པའི་སེམས་འཁོར་བར་རྟོག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུའི་ཆ་ལས་ཤེས་རིག་གི་ལྡོག་པ་ལ་ངོས་གཟུང་བའོ། །ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །དབྱེ་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་ལྔ། ཡུལ་ལ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་གཉིས་སོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནད་ཉིད་ནི། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ལ། །ངོ་བོ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པ་ལ། །དྲན་བསམ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་མའོ། ། དབྱེ་བ་དག་དང་མ་དག་པའོ། །ངེས་ཚིག་བསམ་པས་དྲན་ཡུལ་སྐྱེ། །གང་ལ་སེམས་དང་གང་གིས་སེམས། །གང་སེམས་པ་དང་གང་ཕྱིར་སེམས། །ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངོ་བོ་རང་གསལ་སྙིང་པོའི་དོན། །དབྱེ་བ་དག་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན། །དེ་ལྟར་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་འདུས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་ཉིད་དང་ཡང་སྦགས་པས། །ཀུན་གཞི་སྡུད་པའི་སེམས་ལ་སོགས། །དྲི་མའི་གྲངས་སུ་གྱུར་པས་ན། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་ས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་ཟད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། །དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། །ཐུགས་ནི་བསྐྱོད་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །བེམ་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་ཤིང་རིག་པ་གསལ་བྱེད་སྣང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེགས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་མེ་བཞིན་ཟ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་གསལ་རིག་བཅས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་སྟོན། །འབྱེད་མེད་ཐུགས་རྗེ་རང་ཤར་བས། །ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་འགྲེལ་ཆོས་ཀུན་རྫོགས། །དྲན་པ་ཉིད་ནི་དྲན་མེད་པས། །ཡེ་ཤེས་དྲན་གཞི་ཉིད་དང་བྲལ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཞི་གནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །མཚན་ཉིད་འཛིན་དང་ཡུལ་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་གི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་ནི་ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེར་བསྟན་པ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྙིང་ཐིག་གི་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་དབྱེ་བ་ཕྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་ཁོངས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ངེས་པའི་ཤན་འབྱེད་གནས་པས་དེ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ཡི་ངང་ལ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བཙལ་མེད། །ལྟ་བ་བསྒོམ་དུ་མེད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །མཐའ་དབུས་གཉིས་མེད་འགོག་པའི་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི། །གཞན་དུ་ངང་ལས་ཕྱིར་འཁྱལ་རྩལ་ཉིད་ལ། །རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་སྲིད་དགུ་འཆར་བས། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་ཅེས་ནམ་ཡང་མ་བརྗོད་ཅིག །ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་གྱི་ངོ་བོ་རྗེན་པར་གནས་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ངང་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྤང་བླང་དང་བྱ་བཙལ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་བཅུ་མེད་པར་བསྟན་གྱི། ཀུན་གཞི་དང་དེའི་རྩལ་ལས་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཤར་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་མེད་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ན། རྒྱང་འཕེན་པ་ལྟར་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཐུ་ལས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། རྟེན་འབྲེལ་རྐྱེན་བྱུང་འདུས་བྱས་གྲངས་བསམ་འདས། །འཁོར་བའི་འཁྲུལ་ སྣང་ཞི་བདེའང་གྲངས་བསམ་འདས། །དེ་ཀུན་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཉིད། །དག་པའི་ཞིང་དང་བདེ་བ་དང་། མ་དག་པའི་ཞིང་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པར་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ངོ་བོ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང་། རྣམ་པ་སྣང་བ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཐུ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་སྔགས་དང་རྫས་ལས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡ
Chinese
其身漏尽已，空而明澈明而遍，思虑不染觉念清，远离戏论之本体，如虚空般遍且空，自净离却诸表诠，因缘和合阿赖耶，积习故如水池聚，法身远离诸习气，由意与心等聚合，有情阿赖耶多显现，法身离意等故者，众多形显无身者。如是说。广而言之，当于光明宝藏中知晓。心与智慧之要点：心之自性乃错觉分别。词义为心缘于境，故名为心。分类则有清净之心趋向解脱且无分别，不清净之心于轮回中分别。智慧之自性，从法身之分中，于觉识之转变上认定。词义为本然如是安住于法身之识，故名智慧。分类则有基位之智慧，本体、自性、大悲三者。相执之智慧，法界等五者。境上则有周遍之智慧，如所有性与尽所有性二者。《现观庄严论》中说：心与智慧之要点，所谓心者乃错觉分别，本体容摄且周遍，乃忆念思维之根本。分类为清净与不清净。词义为思虑生起忆念之境。于何而心，以何而心，心于何者，为何而心。智慧非为分别念，本体自明乃精华义。分类清净者，立为三者。词义为本然安住之义。如是知晓故名智慧。如是说。又《牟帝迦鬘》中说：心乃聚合生起之故，亦为垢染所染污，阿赖耶摄集之心等，既已成为垢染之数，故心与智慧之差别，智者应当了知。心乃诸习气之基，乃有情众生之垢染。所取境上之执取即是心，是故乃轮回之自性。离彼心则成佛陀，有情众生之垢染尽。有情众生由彼心而行，无彼则不能行，是故诸行者如迷途之轮。心识远离一切动摇，并非如顽石一般，乃是了知觉悟之明
English
Its body is free from outflows, empty and clear, clear and pervasive. Thoughts are not tainted, and memory is clear. It is free from the very nature of elaboration. It pervades and is empty like the sky. Self-purified, it is free from all representations. In the basis of all things, with causes and conditions, it is like a pond because of the accumulation of habitual tendencies. The Dharmakaya is free from habitual tendencies. From the combination of mind and thoughts, the sentient beings' Alaya appears in many forms. Because the Dharmakaya is free from mind and so on, the many forms appear without a body. So it is said. In detail, it should be understood in the Treasury of Luminous Light. The key points of mind and wisdom: The essence of mind is delusion and conceptualization. The definition is that it is called mind because it thinks about objects. If divided, there is the pure mind that turns towards liberation and is non-conceptual, and the impure mind that conceptualizes in samsara. The essence of wisdom is identified as the transformation of knowledge from the aspect of the Dharmakaya. The definition is that it is wisdom because it is the knowledge that has always resided in the Dharmakaya. If divided, there are the wisdom of the ground, the three of essence, nature, and compassion; the wisdom that grasps characteristics, the five of the Dharmadhatu and so on; and the wisdom that pervades all objects, the two of suchness and as-many-as-ness. In the Madhyamakavatara, it says: The key points of mind and wisdom, what is called mind is delusion and conceptualization, the essence is inclusive and pervasive, it is the basis of all memories and thoughts. The divisions are pure and impure. The definition is that thoughts give rise to the object of memory. What is mind for, with what does one mind, what is minded, and why does one mind? Wisdom is not conceptual thought, the essence is self-luminous, the meaning of essence. The divisions of pure are considered to be three. The definition is the meaning of always abiding. Knowing this is called wisdom. So it is said. And in the Garland of Pearls, it says: Because mind arises from aggregation, it is also defiled by impurity. The mind that gathers the Alaya and so on, since it has become a number of impurities, therefore the difference between mind and wisdom should be known by the wise. Mind is the basis of all habitual tendencies, it is the impurity of sentient beings. Grasping objects is mind, therefore it is the nature of samsara. If that mind is removed, it is Buddhahood, the impurity of all sentient beings is exhausted. Sentient beings go by that mind, without it they cannot go, therefore all goers are like a wandering wheel. The mind is free from all movement, it is not like a stone, it is clear in knowing and understanding.
Chinese
觉性显现。将所有分别念焚烧，智慧如火般吞噬。与虚空本身相同，是空明觉性之体性。因此，智慧显现光明。无分别大悲自然生起，周遍且诠释一切，圆满一切法。由于念头本身是无念的，智慧远离能念所念。智慧本身是这样的：是基位清净的智慧，具有体性执持和境域周遍。如是说。这些次第的详细阐述，应如胜乘宝中所示般理解。因此，确定了阿赖耶、法身、心和智慧的差别，这是大圆满心髓区分的关键要点，因此区分差别非常重要。在这些范畴中，存在着确定因果的区分，因此对此进行阐述：此之自性中，没有因果的造作寻求，没有见解修习等等。讲述的是无边无中的遮止之理，否则，从自性中向外散逸的只是戏论，显现种种游舞，显现九有情世间，所以任何时候都不要说没有因果。法身智慧赤裸地安住于本来面目，从胜义谛的层面来看，因果、取舍、造作寻求等等，被显示为自性本无。但是，从阿赖耶及其力量中生起诸多识，显现为种种轮回之法，对于一切具有分别念的事物，如果说没有因，没有果等等，就会像断见外道一样堕入断灭论，轮回世俗之法，都是从因缘、缘起、幻化般的威力中显现的。如何显现呢？缘起、因生、有为、数量不可思议，轮回的错觉显现、寂静安乐也是数量不可思议。这一切都是因缘聚合的缘起。清净的刹土和安乐，以及不清净的刹土和痛苦，与虚空界相同，周遍一切，都是各自的因缘缘起的显现，如幻如化，虽然本体是无自性的空性，但是，显现的相是缘起的力量，就像从幻术的咒语和药物中显现出马和牛一样。《圣妙吉祥根本续》中说：虚空界的自性是……
English
The nature of awareness manifests. Burning all conceptual thoughts, wisdom consumes like fire. It is the same as the sky itself, it is the nature of emptiness and clarity with awareness. Therefore, wisdom shows light. Unseparated compassion arises spontaneously, pervading and explaining everything, perfecting all dharmas. Since the thought itself is non-thought, wisdom is free from the object and subject of thought. Wisdom itself is like this: it is the wisdom of the pure ground, possessing the holding of characteristics and the pervasion of the field. Thus it is said. The detailed explanation of these sequences should be understood as taught in the supreme vehicle of preciousness. Therefore, the distinction between the alaya, dharmakaya, mind, and wisdom is certain. This is the key point of the Great Perfection Heart Essence's differentiation, so it is very important to distinguish the differences. Within these categories, there is a distinction that determines cause and effect, so it is shown that: In this state, there is no searching for cause and effect, there is no view to meditate on, and so on. It speaks of the way to stop the two extremes, but otherwise, from the state of being scattered outward is just play, various manifestations appear, and the nine realms of existence appear, so never say that there is no cause and effect. The nature of the Dharmakaya wisdom is nakedly present, and from the perspective of the ultimate truth, cause and effect, acceptance and rejection, action and seeking, and so on, are shown to be without inherent nature. However, from the alaya and its power, many consciousnesses arise and appear in various ways in the cycle of samsara, for all things with conceptualization, if you say there is no cause, no effect, and so on, you will fall into nihilism like the extreme nihilists, the phenomena of samsara are all manifested from the power of causes, conditions, dependent origination, and illusion. How does it appear? Dependent origination, cause-born, conditioned, numberless and inconceivable, the illusion of samsara, peace and happiness are also numberless and inconceivable. All of this is the dependent origination of the aggregation of causes and conditions. Pure lands and happiness, and impure lands and suffering, are the same as the space of the sky, pervading everything, all are the manifestation of their own causes and conditions of dependent origination, like illusions, although the essence is emptiness without self-nature, the appearance of the form is the power of dependent origination, just like horses and cows appear from the mantras and substances of illusion. In the Sutra of the Noble One, the Precious Qualities, which Completely Gathers, it says: The nature of the realm of space is...