Tibetan
ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ང་ལ་ཕྱི་དང་ནང་མེད་པས། །གསལ་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་སྟོང་དང་དངོས་མེད་པས། །སྣང་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྙིང་པོའི་ངོ་བོ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལས་མི་གཡོ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ལ་རང་གནས་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ནི་རིག་པ་དང་བྲལ་མ་མྱོང་བས་བཙུན་མོ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་དོན་རྟོགས་ནས་དགོངས་པའི་དྲོད་རང་ཆས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་སྲས་དང་བྲན་གཡོག་ལྟ་བུའོ། །རིག་པའི་ངང་ནས་རང་རྩལ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཕྲོ་བའི་ཤེས་པ་ནི་བློན་པོ་ཡུལ་འཁོར་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས་འདོད་པ་བསྒྲུབས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་ན་སྨྱོན་པ་རྡོལ་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་དང་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དུས་ཐམས་ཅད་པ་ན་རང་གནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡུལ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང་། རིག་བྱེད་རྩལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཆར་བ་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཏེ། གློད་མ་ཤེས་ན་རྐྱེན་རྟོག་པ་རང་ག་མ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ན། ནང་རང་བྱུང་ལ་ངོས་ཟིན་ནས་རྩལ་གཞི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀ་དག་ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་ལ་བཟླ་ལ། མ་ཟིན་ན་རང་བྱུང་ གི་ཆ་དེ་ལུང་མ་བསྟན་ལས། རྩལ་རྟོག་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་བཅས་པ་རང་ངོ་ཤེས་པ་གཅེས་སོ། །འདིའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ནི་ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ། །ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཤེས་པ་ཡིན། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཤེས། །ཡུལ་ལ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །ཡུལ་ལས་བྱུང་བའི་རང་བྱུང་མིན། །ཡུལ་མེད་ཙམ་ན་གསལ་མི་བྱེད། །དེས་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེས། །ཡེ་ནས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་ནི་དེ་ལ་བྱ། །འཁོར་གྱི་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཡུལ་ལ་བརྟགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས། །གང་དུ་ཡུལ་ལ་རྟོག་བྱེད་པ། །དེ་ནི་རིག་བྱེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རིག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཡུལ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཡེ་ཤེས་རང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་མི་བྱེད། །ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པ་མི་བྱེད་པས། །ཏིང་འཛིན་བག་ཆགས་སོག་མི་འགྱུར། །བག་ཆགས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དགོངས་པར་བཤད། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དགོངས་པ་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་སྟེ། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་གནས། །ཞེས་སོ། །རང་བྱུང་གི
Chinese
因为没有文字，我没有外和内。 光明的法完全圆满。 因为我没有空和实， 显现的法完全圆满。 如是，任运成就之精要的体性是自生智慧，如国王不离王位。 其体性中，自住自性的禅定，因从未与觉性分离，如王妃。 通达其义后，证悟的暖相自然成就，如王子和仆人。 觉性之中，自力向外境散发的了知，如大臣掌管地方，满足所愿。 若不辨别此差别，则与疯子胡言乱语无异。自生智慧恒时存在，其自住任运成就的体性不依赖外境；而觉性之力的智慧显现于外境，则依赖外境。若不善于放开，则因缘分别和自生二者差别极大。因此，认识内在的自生智慧，并使力量在基础上解脱。在原始清净法尽的境界中反复修持。若不认识，则自生的部分将成为无记，因为力量分别会进入外境。无间断的证悟与自性禅定相结合，认识自性至关重要。 此体性和差别在《普作续》中说： “嗟！大菩萨谛听！ ‘智慧，智慧’名为何？ 智慧本来自知。 自生智慧本来自知。 缘于外境之智慧， 非从外境生之自生。 无境之时不显现。 是故自生智慧者， 本来自知之智慧， 是名为智慧。 眷属之导师智慧者， 乃是缘于外境之智慧。 于何处缘于外境者， 彼乃觉性之智慧。 所觉知之外境者， 从菩提心所生故， 彼乃无境菩提心。 从智慧自生之故， 于彼不修禅定。 不修禅定之故， 禅定习气不增长。 无有习气之法性， 说为三世佛之意。 三世一切诸佛之， 意不缘于外境故， 本住于平等性中。” 如是，自生的
English
Because there are no letters, I have no outer and inner. The clear Dharma is completely perfect. Because I have no emptiness and reality, The appearing Dharma is completely perfect. Thus, the essence of spontaneously accomplished essence is self-born wisdom, like a king who does not move from his throne. In its essence, the self-abiding, self-natured meditation, because it has never been separated from awareness, is like a queen. Having realized its meaning, the warmth of realization is naturally accomplished, like a prince and a servant. The knowledge that radiates from the state of awareness to the object is like a minister who controls the territory and fulfills his desires. If this difference is not distinguished, it is no different from a madman speaking nonsense. Self-born wisdom is always present, and its self-abiding, spontaneously accomplished essence does not depend on external objects; while the wisdom of awareness manifesting in external objects is dependent on external objects. If one does not know how to let go, the difference between conditioned thoughts and self-born is very great. Therefore, recognize the inner self-born wisdom and let the power be liberated on the basis. Practice repeatedly in the state of original purity and exhaustion of phenomena. If one does not recognize it, the self-born part will become unpredicted, because the power of discrimination will enter external objects. The uninterrupted realization combined with self-natured meditation is essential for recognizing one's own nature. This essence and difference are stated in the *All-Creating King* Tantra: "O great Bodhisattva, listen! 'Wisdom, wisdom,' what is it called? Wisdom is known from the beginning. Self-born wisdom is known from the beginning. That wisdom that is related to external objects, Is not self-born that arises from external objects. It does not manifest when there is no object. Therefore, that self-born wisdom, Is the wisdom known from the beginning, That is called wisdom. The wisdom of the teacher of the retinue, Is the wisdom that is related to external objects. Wherever one relates to external objects, That is the wisdom of awareness. The object to be known, Because it arises from the Bodhi-mind, That is the objectless Bodhi-mind. Because it arises from wisdom itself, One does not meditate on samadhi on it. Because one does not meditate on samadhi, The habitual tendencies of samadhi do not increase. That Dharma-nature without habitual tendencies, Is said to be the intention of the Buddhas of the three times. The intention of all the Buddhas of the three times, Does not relate to external objects, But abides from the beginning in equality." Thus, the self-born
Tibetan
་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པ་དེ་ལ་རང་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན་མ་བྱས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་ལ། ཡུལ་ རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞི་ལྷག་འཇིག་རྟེན་བྱིས་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་པས། བག་ཆགས་སོག་མི་སོག་གི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །རིག་པ་རང་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ལ་འཆར་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཁོར་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བས། འཛིན་པ་དང་གཟུང་བའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་ངོས་ཟིན་ནས་ངང་ལ་གློད་ཤེས་དུས་རང་བྱུང་གི་རྩལ་གཞི་ལ་ཐིམ་པས། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར་བའོ། །དོན་འདི་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་བས་ཡང་བཤད་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་དེ་ལ། །ཡེ་ནས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་མི་མཛད་དེ། །རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་ཀུན་དང་བྲལ། །ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་གང་ཟག་གང་། །སུ་ཡང་རུང་བ་དེ་ཡིས་ནི། །རྟོག་པ་མེད་ལ་གནས་གྱུར་ན། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་མཛད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པས། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་གོས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དབྱིངས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དགོངས་པ་རིག་པའི་གཏན་ཡུལ་ངེས་པ་ནི། མི་གཡོ་བསམ་བརྗོད་འདས་པའི་ངང་ཉིད་ལས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར། །ཆོས་དབྱིངས་ཡངས་པའི་ཡུལ་ཁམས་རྒྱ་ཆེའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བསྡུ་བ་སྟེ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་གནས་ཀྱི་ངང་ དང་། ངང་ལས་ཤར་བའི་དབང་པོ་ལྔའི་ཤེས་པ་རང་སངས་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པས། སྣང་སྲིད་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་ཤར་བ་སྟེ། འདས་རྗེས་ལས། ཡིན་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་རིག་པ་འདི། །རང་སྣང་འཆར་ཚུལ་ཅིར་ཡང་མ་འགགས་པས། །སྣང་སྲིད་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་དུ་ཤར། །ཤར་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། མི་རྟོག་པ་ཡི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དབང་པོ་སྒོ་ལྔར་བཤད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་འགག་པ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མངོན་སྣང་ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མི་འགག་སོ་སོར་གསལ། །ཞེས་སོ། །སྤྱིར་རིག་པའི་རང་ངོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ། གང་དུའང་མི་རྟོག་པ། གང་ལའང་མི་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པར་མིང་མང་
Chinese
不于智慧境中作意，安住自性，任运成就，此乃瑜伽士之禅定。于一境专注，止观乃世间凡夫之禅定。故有习气积与不积之别。觉性安住自性之体性乃菩提心，名为了义之见。于境显现之识乃轮回之心，生起能取与所取之相。然一旦认识而放松，自生之力便融入基，故见解显现为法性。此二者差别极大，故复述之。彼经云：嗟！大菩萨谛听！三世一切诸佛之自生智慧心，本无分别故，佛不作意，分别之境与一切皆离。任何瑜伽士，若安住于无分别，彼乃佛之作意。自生智慧不于境作意故，不染分别之习气。如是，若能确定觉性之不变法界见乃觉性之究竟处，则于不动、离思言之自性中，能自在掌控显有器情一切。法界广阔之境域浩瀚无垠。此乃总结之义。自生之智慧，安住于自性，以及从自性显现之五根识，于自解脱中，亦未离法性，故显有皆显现为法身刹土。如《越后》云：此无成实之觉性，自显现之方式无有阻碍，故显有皆显现为法身刹土。显现之当下即得自解脱。又如《普作续》云：不分别之五种自生智慧，说为心之自性，五根之门。自生智慧无有阻碍，菩提心之体性显现时，自生智慧不灭，各自明了。总而言之，觉性之自性，于任何处皆无成实，于任何处皆不分别，于任何处皆不住。此即菩提心、胜义谛、自生智慧、法身等等诸多名称。
English
Non-conceptualizing in the realm of wisdom, remaining spontaneously accomplished in one's own state, is the meditation of a yogi. Focusing the mind on a single object, both calm and insight, is the meditation of worldly children. Therefore, there is a difference between accumulating and not accumulating habitual tendencies. The essence of awareness abiding in its own state is the mind of enlightenment, called the view of reality. The consciousness that appears in the realm of objects is called the mind of samsara, arising with the aspects of grasping and being grasped. However, once recognized and relaxed, the self-arising power dissolves into the ground, so the view appears as the nature of reality. These two are very different, so it is repeated. From that very text: "O Great Bodhisattva, listen! The self-born wisdom mind of all Buddhas of the three times, because it is primordially without conceptualization, Buddhas do not conceptualize, the realm of conceptualization is separate from all. Whichever yogi, whoever it may be, if they abide in non-conceptualization, that is the conceptualization of the Buddhas. Because self-born wisdom does not conceptualize objects, it is not stained by the habitual tendencies of conceptualization." Thus, if one ascertains that the unchanging view of the expanse of reality is the ultimate abode of awareness, then in the very nature of immovability, beyond thought and expression, one gains mastery over all of appearance and existence, container and contents. The realm of the vast expanse of the Dharma realm is immense. This is the meaning of the summary. The self-born wisdom, abiding in its own state, and the five sense consciousnesses arising from that state, having gone to self-liberation, are also not moved from the nature of reality, so appearance and existence all appear as the pure land of the Dharmakaya. As it is said in the 'Beyond After': "This awareness, without being established as existent, because the way it appears as self-appearance is unobstructed in any way, all of appearance and existence appear as the pure land of the Dharmakaya. That very appearance is liberated in its own place." And as it is said in the 'All-Creating King': "The five self-born wisdoms that do not conceptualize are explained as the nature of mind, the five sense faculties. That self-born wisdom has no obstruction. When the essence of the mind of enlightenment manifests, the self-born wisdom is unceasing, each clear." In general, the self-nature of awareness is not established anywhere, does not conceptualize anything, and does not abide anywhere. This has many names, such as the mind of enlightenment, the ultimate truth, self-born wisdom, and the Dharmakaya.