Tibetan
བསམ་བྲལ། ཡོད་པར་བརྟགས་ ཀྱང་ངོ་བོར་མ་གྲུབ། མེད་པར་བརྗོད་ཀྱང་རང་བཞིན་མི་འགག །ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པས་ཟང་མ་ཐལ་དུ་བྱུང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་རྒྱ་ཆེ་ལ་དཀྱིལ་ཡངས་པ། སེམས་ལས་འདས་ལ་རང་རིག་པ། བསམ་བརྗོད་མེད་ལ་དྭངས་གསལ་བ། ཡེ་ནས་འབྲལ་མ་མྱོང་ཡང་དངོས་སུ་སྣང་བར་མ་སྟོན་པ། ལྷན་ཅིག་རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། རྟག་ཏུ་རྗེན་པར་ཤར་ཡང་ཀུན་གྱིས་མཐོང་དུ་མེད་པ། མཐའ་གྲོལ་ཕྱོགས་རིས་ལས་འདས་པའི་དག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཀློང་ཆེན་རྩལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི། མ་བཙལ་བར་རྙེད། མ་བསྒྲུབས་པར་འགྲུབ། མ་བལྟས་པར་མཐོང་། མ་བགྲོད་པར་ཕྱིན། མ་སྦྱངས་པར་དག །མ་བསླབས་པར་ཤེས། མ་བསྒོམས་པར་གྲོལ་ཏེ། མི་སྤོང་། མི་ལེན། མི་སྒྲུབ། མི་དགག །མི་བསམ། མི་བརྗོད། མི་གཡོ་བར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རང་མལ་ན་གནས་པ་ལས། ཆོས་མེད། སེམས་མེད། ལས་མེད། བྱ་བ་མེད། རྩོལ་བ་མེད། ལྟ་བ་མེད། སྒོམ་པ་མེད། སྤྱོད་པ་མེད། འབྲས་བུ་མེད། དབྱིངས་མེད། ཡེ་ཤེས་མེད། འཁོར་བ་མེད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་སངས། རང་ཟད། རང་སྟོངས། རང་དག །རང་ཆད་ནས། ཡེ་རྫོགས་ཟང་ཐལ་ཉག་གཅིག་གི་འཛིན་པའང་མེད་དེ། རྒྱ་གྲོལ་ཆོས་ཟད་རྗེན་པར་ཟང་ཐལ་ལོ། །འདིའི་དུས་ན་ཀུན་བཟང་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་པ་སྙམ་བྱེད་དོ། །གང་ཞེ་ན། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མེད་པའི་ཚེ། སྟོན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཞུགས་པ་ལགས། བསྟན་པའི་འདུལ་སྟངས་ནི་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་མི་སྣང་བའི་ཚེ། ངའི་སྐུ་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མི་སྣང་། མི་འབྱེད། མི་ལེན། མི་འདོར། མི་རྟོག །མི་འཛིན། མི་གནས། མི་འགྱུར། མི་མངོན། མི་གསལ། མི་མཛད། མི་གཏོང་། མི་སེམས། མི་རེག །མི་སྡུག །མི་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤར་ནས། སྟོང་པ་ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད། །གསལ་བ་ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །དྲན་པས་མི་བརྗེད་གཟུངས་དང་ལྡན། །སྣང་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་ལམ། །མཚོན་ཚིག་དུ་མའི་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྔགས་ལས་མ་བསྐྱེད་ཡེ་རྫོགས་ཉིད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྲལ། །ལྟ་སྒོམ་དྲི་མ་ཀུན་དང་བྲལ། །མཐའ་མེད་དབུས་སུ་དམིགས་པ་མེད། །རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་རྣམས་མེད། །ལྷ་མེད་སྔགས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་མེད་བརྟག་པ་ཀུན་ལས་འདས། །དགྲ་མེད་བཤེས
Chinese
不可思议。 考察为有， 然体性未成。 述说为无，然自性不灭。 超离见修，故朗然坦荡，法性自生智慧之身广大而中心宽阔。 超离心识而自明自知，离思离言而澄澈明净，本初未曾分离却未显现为实有，俱生本有却非众生之所用，恒常赤裸显现却不为众生所见。 超离边际解脱与偏颇分别之大清净，是龙钦饶绛巴（Longchen Rabjampa）瑜伽士所证悟之境界：不寻而得，不修而成，不观而见，不行而至，不净而清，不学而知，不修而解脱。不舍弃，不取，不修，不遮止，不思，不言，不动的安住于平等性中，无有法，无有心，无有业，无有为，无有勤作，无有见，无有修，无有行，无有果，无有界，无有智慧，无有轮回，甚至无有涅槃。自解脱，自灭尽，自空性，自清净，自断绝。无有对本自圆满朗然坦荡唯一之执着，广大解脱，法尽，赤裸朗然坦荡。此时，自以为已达普贤王如来广大之意趣。何以故？《虚空藏六法》中云： “奇哉！导师普贤王如来，诸佛事业不显现之时，导师您如何安住？教法的调伏方式为何？” 佛开示道：“诸佛一切事业不显现之时，我的身即名为一切蕴聚为一体，不显现，不分离，不取，不舍，不分别，不执着，不住，不变异，不明显，不清晰，不作为，不施舍，不思，不触，不贪，不空性的状态中显现。空性无有对境之戏论，明性超越有无之边，以忆持不忘失，具足总持，显现为现量之道，远离多种诠释之戏论，非由咒语所生而为本自圆满，完全脱离因与缘，远离见修一切垢染，无有边际，于中心无有执着，无有相状亦无有对境，无有本尊亦无有咒语，无有法而超越一切分别，无有怨敌亦无有亲友。
English
Inconceivable. Though examined as existent, Its essence is unestablished. Though spoken of as nonexistent, its nature does not cease. Transcending view and meditation, it is utterly vast and open. The Dharmata, the self-arisen wisdom body, is vast and spacious at its center. Transcending mind, it is self-aware. Beyond thought and expression, it is clear and luminous. Never separated from the beginning, yet it does not appear as substantial. Co-emergent and inherent, yet not an object of experience for all. Always nakedly manifest, yet unseen by all. The great purity that transcends the limits of liberation and partiality. This is what the yogi of Longchen Rabjam realizes: Found without searching. Accomplished without practice. Seen without looking. Reached without going. Purified without cleansing. Known without learning. Liberated without meditating. Not abandoning. Not taking. Not practicing. Not preventing. Not thinking. Not speaking. Not moving, but abiding in its own place in equality. Without Dharma. Without mind. Without karma. Without action. Without effort. Without view. Without meditation. Without conduct. Without result. Without realm. Without wisdom. Without samsara. Even nirvana is not existent. Self-liberated. Self-exhausted. Self-empty. Self-pure. Self-severed. There is no grasping even at the single, all-perfect, utterly vast expanse. Vast liberation, Dharma exhausted, nakedly utterly vast. At this time, one thinks one has gone to the vast expanse of Samantabhadra's intention. Why? From the Sixth Space: "O Teacher Samantabhadra, when the activities of the Buddhas are not present, how does the Teacher himself abide? What is the method of taming the teachings?" The Buddha said, "When all the activities of the Buddhas are not visible, my body is called the collection of all aggregates into one, not visible, not separate, not taken, not abandoned, not distinguished, not grasped, not abiding, not changing, not manifest, not clear, not acting, not giving, not thinking, not touching, not desiring, appearing in a state of non-emptiness. Emptiness has no elaboration of objects. Clarity transcends the limits of existence and non-existence. With mindfulness, it is not forgotten, possessing dharani. Appearance is the path of direct perception. Free from the elaboration of many indicative words. Not generated from mantra, it is inherently complete. Completely separated from causes and conditions. Separated from all stains of view and meditation. Without limit, there is no focus in the center. Without form and without objects. Without deity and without mantra. Without Dharma, it transcends all examination. Without enemy and without friend.
Tibetan
་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན། །ལུས་མེད་དབང་པོ་སྣང་བ་མེད། །ཆོས་ནི་བསམས་པས་མི་སྣང་སྟེ། །གང་མེད་གང་དུ་འཛིན་པ་མེད། །ང་མེད་ང་ཡི་འཁོར་ཡང་མེད། །དབྱིངས་མེད་རིག་པའི་སྐུ་ཡང་མེད། །དགེ་མེད་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་མེད། །སྲོག་མེད་བཅད་པའི་དམིགས་པ་མེད། །ཚོགས་མེད་བསགས་པའི་ཡུལ་ཡང་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །གནས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཐབས་མེད་ཉན་པའི་འཁོར་ ཡང་མེད། །ཡུལ་མེད་དུས་གསུམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་པར་ནི། །ང་ནི་མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་སྣང་། །ས་ལས་འདས་པ་ང་ཡི་ཡུལ། །མཛད་དང་སྤྱོད་པར་མ་ཕྱེ་བས། །དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། །ང་ཡི་ཡུལ་མེད་གཞི་བསམ་བྲལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྙིང་པོར་བཤད། །སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་གདངས་ལ། །སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལས་ནི། །དྲི་མ་བྲལ་བའི་རིག་པ་ཉིད། །བརྫུན་མེད་བདེན་པའི་མངོན་སུམ་པ། །འདི་ཉིད་སུས་མཐོང་ང་ཡི་སྲས། །ང་ཡི་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ན། །འདི་ཀུན་རིག་པའི་རང་གདངས་ཡིན། །འདུས་པའི་སྣང་བ་ཀློང་གཅིག་ཏུ། །ངེས་པའི་ལུང་ཆེན་འདི་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་པ་དང་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཟད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་བདེ་ཀློང་འཁྱིལ་པའི་དུས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། བཅུ་གསུམ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་རྩོལ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་མེད་པར་ཡང་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། དེ་ལྟར་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རང་བཞིན་མངོན་པར་སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནོར་བུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ལས་འདོད་དགུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་གི་ཚེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་ འབྲལ་མེད་པའི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། དང་པོ་གཞི་ལས་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་བའི་ཚེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་བརྟན་པ་ལས་སྣང་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཆ་དང་བཅས་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀུན་གཞི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་དག་དུས། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས
Chinese
也並不存在。無身自在無有顯現。法由思維亦不顯現，無何於何執取亦無。我無我之眷屬亦無，界無智慧之身亦無。善無罪業之異熟無，命無斷除之對境無。聚無積累之處亦無，無有佛陀及有情。處所無有空性亦無，方便無有聽聞之眷屬 亦無。境無三時之自性亦無，三時聚合亦不存在。是故於無有任何之中，我乃不分不離顯現。超越地界乃我之境，於行與作不分別故，三時平等性之中，我之境無基無思。宣說唯一分微之精華，於廣大空性之本聲中，從無顯現之方所，無垢之自性智慧，無欺真實之現量。此乃誰見我之子？我之顯現如是者，此乃一切智慧之自聲。聚合之顯現於一界中，於此決定之大教法中行持。如是所說之義，通達如虛空般廣大，與一界相融，任運成就大圓滿之見地。法盡平等大性中，安樂界盈滿之時也。《法界寶藏》中，宣說一切法於菩提心中本來解脫之自性。第十二章之釋疏也。 第十三章。宣說一切法於菩提心中本來成佛，不勤作與修持亦成佛之章節之釋疏。 如是道至究竟，果位殊勝菩提之自性顯現乃法性，如寶珠離垢而任運成就一切所欲。於此，串習圓滿自性大圓滿之義之時，任運成就之身與智慧無離無合之體性現前。初始從基出顯現基之時，執著我之習氣堅固，故有顯現之錯覺，以及心與心所之八識，俱生俱取之五蘊之障礙如雲般清淨之時，自生之智慧任運成就之法
English
also do not exist. The bodiless sovereign is without appearance. The Dharma is not apparent through thought; there is no grasping of what is absent and where. There is no self, nor retinue of self. There is no realm, nor body of awareness. There is no merit, nor ripening of evil. There is no life, nor object of cutting. There is no assembly, nor place of accumulation. There is no Buddha, nor sentient being. There is no place, nor emptiness itself. There is no means, nor retinue of listeners. There is no object, nor nature of the three times. There is no assembly of the three times. Therefore, within the absence of anything, I appear undivided and inseparable. Transcending the earth is my realm. Not distinguishing between action and conduct, in the equality of the three times, my realm is without basis and beyond thought. It is taught as the essence of a single, subtle part. In the primordial sound of the great emptiness, from the side of non-appearance, is the stainless awareness itself, the unmistaken, true, and manifest. Who sees this, my son? If my appearance is thus, then all this is the self-sound of awareness. In the expanse of assembled appearances, practice this definitive great scripture. Thus, what was spoken is realized as vast as space, mingled into one expanse, spontaneously accomplishing the view of the Great Perfection. In the exhaustion of phenomena, in the Great Equality, is the time of the swirling bliss expanse. From the Treasury of the Dharmadhatu, it teaches the nature of all phenomena being primordially liberated in the mind of enlightenment. Commentary on the twelfth chapter. Thirteenth: Commentary on the chapter that teaches that all phenomena are primordially enlightened in the mind of enlightenment, and that one is also enlightened without effort or practice. Thus, from the completion of the path, the manifestation of the nature of the supreme fruit of enlightenment is the nature of reality, like a jewel free from impurities, spontaneously accomplishing all desires. When familiarity with the meaning of the Great Perfection of self-liberation is fully perfected, the essence of the spontaneously accomplished body and wisdom, inseparable and non-dual, becomes manifest. When the basis first arises from the ground, the habitual tendencies of clinging to self are strengthened, so the illusion of appearance is accompanied by parts, and when the obscurations of the eight consciousnesses of mind and mental factors, together with the five aggregates of the all-ground appropriation, are cleared away like clouds, the spontaneously accomplished Dharma of self-arisen wisdom