Tibetan
ཕྱིས་འགྱོད་པར་གྱུར་ཏ་རེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི། དལ་འབྱོར་དཔེས་མཚོན་རྙེད་པར་ དཀའ་བ་ཡང་། །མཚོ་དབུས་གཡེངས་པའི་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་རུ། །རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་སྲིད་ཀྱི་ངན་སོང་ལས། །མིར་གྱུར་རྙེད་དཀའ་དེ་བཞིན་རྩིག་ངོས་ཀྱི། །ཞལ་ཞལ་ལོགས་ལ་སྲན་མ་ཆགས་སྲིད་ཀྱི། །མིར་གྱུར་ན་ཡང་ཡུལ་དབུས་སྐྱེ་བ་དཀོན། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ན་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ཞིག་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ན་ཆུའི་སྟེང་དུ་འོང་བ་དེ་དང་། གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་དེ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ས་གཅིག་ཏུ་མི་སྡོད་པར་རླུང་གིས་ཕྱོགས་སུ་བསྐྱོད་པ་དེ་གཉིས་ཕྲད་དེ། མགུལ་པ་བུ་ག་དེའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་སྲིད་ཀྱི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་ལས་སླར་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དེ་བས་ཀྱང་དཀོན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི། །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལས། །མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །ཡང་འཁོར་བ་བརྒྱུད་ནས་འཁོར་བ་ལས། ད་རེས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་འདི་རྩིག་ངོས་ཀྱི་ཞལ་བ་འཇམ་པོ་ལ་སྲན་མ་གཏོར་བ་ཆགས་པ་ལས་ཀྱང་དཀའ་སྟེ། ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་ནས་མིར་གྱུར་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་འོ་ཞེས་སོ། །དལ་འབྱོར་མི་ལུས་ཐོབ་པ་མང་ཡང་། དེའི་ནང་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །གསེར་མདོག་གི་རྟོགས་པ་བརྗོད་ པའི་མདོ་ལས། ཆོས་དང་ཕྲད་ནས་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་འོ་ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་བས་ཀྱང་དཀོན་པར་བསམས་ལ་ཆོས་ལ་འཇུག་ཅིང་བརྩོན་དགོས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་དེ་ནི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྐྱེ་སྟེ། མཚོ་མ་དྲོས་པའི་བྱང་ཕྱོགས་རིའི་རྩེ་ན་དེའི་ཚལ་ཡོད་པ་དེར་སྐྱེ་ཞིང་། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྐྱེ་སྟེ། ནམ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱོན་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེའོ། །སྐྱེས་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ་རྙིངས་ཤིང་ས་ལ་ལྷགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་འོ་ཞེས་པ་དང་། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པ་འཇིག་རྟེན་ན། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཐོས་པའི་དོན་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པར་དཀའ་བ་ལ་
Chinese
后来后悔地说“可惜啊”。像这样，暇满人身以比喻来说明是难以获得的。 就像漂浮在海中央的轭木孔中，乌龟的脖子伸入其中的可能性一样，从恶道转生为人非常困难。又像在墙壁的光滑面上撒豆子，豆子能粘在墙上一样困难。即使转生为人，生于中土也很稀少。比如，在海底有一只瞎了眼的乌龟，每过一百年才浮出水面一次，还有一个轭木的孔，它不停地被风吹动，这两个相遇，乌龟的脖子恰好伸进孔里的可能性，比从恶道获得人身还要困难。《入菩萨行论》中说：“是故薄伽梵，说大海漂木，轭孔龟颈入，人身极难得。” 又从轮回中获得人身，就像在墙壁的光滑面上撒豆子一样困难。《月藏经》中说：“从八无暇中解脱而转生为人也很难啊。”虽然获得暇满人身的机会很多，但是从这些人身中进入正法也很困难，就像转轮王的出现一样困难。《金光经》中说：“与法相遇并进行瑜伽修行也很难啊。”要想到佛陀降临世间比乌昙婆罗花还要稀有，因此要进入佛门并精进修行。《涅槃经》中说：“乌昙婆罗花不会在所有地方生长，只在无热恼海的北方山顶的园林中生长。它也不会在所有时间生长，只在佛陀降临世间时才生长。而且，当佛陀转法轮时，它会非常茂盛，当佛陀涅槃时，它会枯萎并掉落到地上。因此，佛陀的出现非常稀有。”《华严经》中说：“导师出现于世间，百千劫中难得遇。”听闻佛法后如理修持也很困难。
English
Later, regretting, they say, "Alas!" Like that, this leisure and endowment, exemplified, is also difficult to obtain. Like a turtle's neck entering a yoke-hole in the middle of the ocean, it is as likely as being freed from the lower realms and becoming human. Similarly, it is as difficult as a pea sticking to a smooth wall when thrown against it. Even if one becomes human, it is rare to be born in the central lands. For example, a blind turtle at the bottom of the ocean comes to the surface once every hundred years, and a single yoke-hole is constantly moved by the wind, never staying in one place. The chance of these two meeting, with the turtle's neck entering the hole, is even rarer than obtaining a human body from the lower realms. The Bodhicharyavatara says, "Therefore, the Bhagavan said, 'The turtle's neck entering the yoke-hole of a floating yoke in the great ocean, is extremely difficult to obtain a human body.'" Furthermore, obtaining a human body from samsara is as difficult as throwing a pea against a smooth wall and having it stick. The Essence of the Moon Sutra says, "It is also difficult to be freed from the eight unfree states and become human." Although there are many opportunities to obtain leisure and endowment, it is as difficult to enter the sacred Dharma from among these as it is for a Chakravartin king to arise. The Golden Light Sutra says, "It is also difficult to encounter the Dharma and practice yoga." One should think that the appearance of a Buddha in the world is rarer than the Udumbara flower, and therefore one should enter the Dharma and strive diligently. The Nirvana Sutra says, "The Udumbara flower does not grow in all places, but only in the garden on the northern peak of the Anavatapta lake. It does not grow at all times, but only when a Buddha appears in the world. And when it blooms, it becomes very lush when the Buddha turns the wheel of Dharma, and when the Buddha passes into Nirvana, it withers and falls to the ground. Therefore, the appearance of a Buddha is extremely rare." The Avatamsaka Sutra says, "A guide appearing in the world, is difficult to find in hundreds of thousands of kalpas." It is also difficult to practice the meaning of what one has heard about the Dharma properly.
Tibetan
སོགས་པ་ནི། ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་དཀའ་བ། །དེ་བས་ཆོས་ཞུགས་ཡང་དག་ལམ་ཕྲད་དཀོན། །ཁབ་མིག་རས་ཡུག་ཆུད་པ་དཀའ་བས་ཀྱང་། །ལམ་རྙེད་དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དཀོན། །མཚོ་གླིང་དག་ནས་ཡིད་བཞིན་རྙེད་པས་ཀྱང་། །ཡང་དག་བླ་མ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་ན། །དེ་དག་བསམས་ལ་བརྩོན་པས་སྒྲུབ་འཚལ་ལོ། །ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་དཔེ་འདི་ནི་སྐབས་འདིར་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་དུ་བལྟ་སྟེ། དོན་སྔ་མ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་དཀའ་བ་ལ་ཡང་སྦྱོར་ལ། དོན་ཕྱི་མ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དང་ཞུགས་དཀའ་བ་ལ་ཡང་སྦྱོར་རོ། །དེ་ཡང་ངས་ཆོས་ཤིག་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བློ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་སྐྱེ་བ་དཀའ་འོ། །སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མཚན་མོ་མུན་པའི་ནང་དུ་གློག་འབྱུང་བ་དཀའ་བ་བཞིན་ནོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་མུན་ནག་སྤྲིན་རུམ་ན། །གློག་འགྱུ་སྐད་ཅིག་རབ་སྣང་སྟོན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་མཐུ་ཡིས་བརྒྱ་ལམ་ན། །འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཐེངས་འགའ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་པ་དཀོན་པ་ནི། ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཐར་པའི་ལམ་མ་ནོར་བ་དང་ཕྲད་པ་དཀོན་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པའི་དབང་དུ་སོང་ནས་ལམ་ལོག་པའམ་དམན་པར་ཞུགས་པ་མང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཡང་དག་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་འོ་ཞེས་སོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཐོས་པ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཚུལ་དཀོན་ཏེ་ཁབ་ཕྲ་མོའི་མིག་ཏུ་རས་ཡུག་ཤོང་བར་དཀའ་བས་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་འོ། །སངས་རྒྱས་བགྲོ་བའི་མདོ་ལས། སྙིང་རྗེས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བསླབ་པ་ལ་གུས་པས་སྲོག་དང་བསྡོས་ཏེ་བསྲུང་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ ཡིད་ཆེས་ཤིང་མོས་པ་དང་། དེ་དག་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་སྤྱོད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་ལས། སྔར་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བླ་མ་དམ་པ་དང་མཇལ་ནས་སྙིང་པོའི་ཆོས་ཐོས་པ་ནི་དེད་དཔོན་མཚོ་གླིང་ནས་ནོར་བུ་རྙེད་པ་བས་ཀྱང་དཀའ་བས། རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་དང་། བཀའ་མི་གཅོག་པ་དང་། གསུང་བཞིན་བསྒྲུབ་པ་དང་། མི་མཉེས་པ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད་པར། ཐབས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཉེས་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་དགེ
Chinese
等等。优昙婆罗花在世间难得出现。因此，进入佛法，遇到正确的道路也很稀少。如同针眼穿过丝绸般困难，如法修持所证悟的道也很稀少。如同从海岛中获得如意宝一样，要找到真正的上师也很困难。因此，要思考这些，精进修持啊！优昙婆罗花的例子，在这里被视为中间的说明。 前一个意思是说佛陀出世难得，后一个意思是说如法修持和进入正法也很难。而且，仅仅生起“我要修行佛法”的善念，哪怕只是一瞬间也很难。生起这样的念头，要知道这是佛陀的慈悲。例如，就像夜晚黑暗中难以出现闪电一样。《入行论》中说：“如夜云雾中，电光忽明灭，如是佛威德，世人暂萌善。”因此，进入大小乘佛法的门槛更加稀少，就像优昙婆罗花一样。比这更难的是遇到没有错误的解脱之道，因为大多数人被业障所蒙蔽，被魔所欺骗，从而进入歧途或低劣的道路。如《宝积经》中说：“与正法相遇也极为难得。”比这更难的是，如所听闻的那样努力去实修，就像细针的孔难以穿过丝绸一样。在《佛说大乘菩萨藏正法经》中说：“以慈悲心发起菩提心，恭敬地以生命为代价守护戒律，相信并喜爱空性的意义，并且精进地实践这些，也是非常稀少的。”总而言之，与上述具有功德的上师相遇，并听闻精要的佛法，比船长从海岛上获得珍宝还要困难。因此，要 постоянно 依止上师，不违背上师的教诲，按照上师的指示去修行，不让上师有丝毫的不悦，通过一切方法和途径来努力让上师欢喜。《宝积经》中说：善男子，你的善……
English
And so on. The Udumbara flower is rare to appear in the world. Therefore, entering the Dharma and encountering the correct path is also rare. Just as it is difficult for a thread to pass through the eye of a needle, it is rare to practice the path that has been realized according to the Dharma. Just as it is difficult to obtain a wish-fulfilling jewel from an island in the sea, it is also difficult to find a true Lama. Therefore, think about these things and strive to practice! The example of the Udumbara flower is regarded here as an intermediate explanation. The former meaning is that it is rare for a Buddha to appear in the world, and the latter meaning is that it is also difficult to practice and enter the Holy Dharma according to the Dharma. Moreover, it is difficult to generate even for a moment the virtuous thought of "I will practice the Dharma." Know that generating such a thought is the compassion of the Buddha. For example, just as it is difficult for lightning to appear in the darkness of night. As it is said in the Bodhicharyavatara: "Just as in the night amidst dark clouds, a flash of lightning briefly illuminates everything, likewise, by the power of the Buddha, in the world, virtuous and wise thoughts arise only occasionally." Therefore, entering the gate of the Dharma of the Great and Small Vehicles is even rarer, like the Udumbara flower. Even more difficult than this is encountering the unmistaken path to liberation, because most people are obscured by karmic obscurations and deceived by demons, and thus enter wrong or inferior paths. As it is said in the Sutra of the Arrayed Tree: "It is also extremely difficult to encounter the true Dharma." Even more difficult than this is striving to put into practice what has been heard, just as it is difficult for a thread to pass through the eye of a fine needle. In the Sutra Spoken by the Buddha on the Treasury of Great Vehicle Bodhisattvas it says: "Generating the mind of enlightenment with compassion, guarding the precepts with reverence at the cost of one's life, believing in and admiring the meaning of emptiness, and diligently practicing these, is also very rare." In short, meeting a qualified Lama as mentioned above and hearing the essential Dharma is more difficult than a captain finding a jewel on an island in the sea. Therefore, one should constantly rely on the Lama, not disobey the Lama's teachings, practice according to the Lama's instructions, and never cause the Lama any displeasure, but strive to please the Lama through all means and methods. As it is said in the Sutra of the Arrayed Tree: "Son of good family, your virtue..."