Tibetan
ཡིན་པ་དེ་ཡིས་ཤེས། །དེ་བཞིན་མཐོང་ཐོས་རིག་དང་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་བདེན་རྨི་ལམ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སའི་རྡུལ་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་གི་རྡུལ་དང་། ནམ་མཁའི་གོ་ཁབ་ཀྱི་མིག་ཙམ་ནའང་ལས་མཐུན་པར་བསགས་པའི་སེམས་ཅན་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྲངས་མེད་པ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་འཇུག་ཅིང་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དངོས་པོ་ལ་མེད་ཀྱང་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཤར་བས་རྡུལ་ཕྲན་རེ་རེའི་གོ་ན་མང་པོ་གནས་པར་རུང་ལ། དེ་དག་ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་དང་། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་མང་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས། སྟོང་གསུམ་གྱི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ནི་ཆེས་ཉུང་གིས། ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གིས་ཤིང་རྟའི་ཕང་ལོ་ཙམ་གྱི་སའི་ཁྱོན་ལ་སེམས་ཅན་མཐོང་བ་ནི་དེ་བས་ཆེས་མང་ངོ་། །དེ་དག་གིས་སྟོང་གསུམ་དུ་མཐོང་བ་བས་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པའི་གང་ཟག་གཅིག་གིས་ཤིང་ རྟའི་ཕང་ལོ་ཙམ་ལ་མཐོང་བ་ཆེས་མང་ངོ་། །དེ་དག་གིས་སྟོང་གསུམ་དུ་མཐོང་བ་བས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པ་གཅིག་གིས་ཤིང་རྟའི་ཕང་ལོ་ཙམ་ལ་མཐོང་བ་ཆེས་མང་ངོ་། །དེ་དག་གིས་སྟོང་གསུམ་དུ་མཐོང་བ་བས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་གྱིས་ཤིང་རྟའི་ཕང་ལོ་ཙམ་གྱི་སའི་ཁྱོན་ལ་གཟིགས་པ་ཆེས་མང་ངོ་ཞེས་སོ། །བདག་ཅག་གི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ནང་ན་ཡོད་དེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་གངས་ཆེན་མཚོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཕྱག་ན་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་ནང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྒྱ་མཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་བཅུའི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྙེད་ཡོད་དེ། དེའི་སྟེང་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་བཅུའི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྙེད་ཡོད་དོ། །དེའི་སྟེང་ན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་བཅུའི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཉིད་ཡོད་དེ། དེའི་སྟེང་ན་མེའི་རྒྱ་མཚོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་བཅུའི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྙེད་ཡོད་དོ། །དེའི་སྟེང་ན་ཆུའི་རྒྱ་མཚོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྙེད་ཡོད་དོ། །དེའི་སྟེང་ན་སའི་
Chinese
由彼可知晓，如是区分见闻觉知之差别，此等一切皆非真，如梦幻一般。如是，于地之微尘，水，火，风之微尘，乃至虚空之针孔般大小中，由业力共同积聚之有情世间器情无量显现，然于一切皆入于智慧之观照并成办利益。此于事物本无，然于错觉中显现，故于一微尘之空间中亦可安住众多，彼等外道之仙人，声闻独觉之阿罗汉，菩萨及佛陀等，由上而上见其增多，于佛之境界与智慧不可思议之经中云：三千世界之天人甚为稀少，外道之仙人具足神通者，仅于车轮大小之地面所见之有情亦较彼等尤为众多。彼等所见之三千世界，较之，声闻八解脱之禅定者，仅于车轮大小所见者尤为众多。彼等所见之三千世界，较之，菩萨八解脱之禅定者，仅于车轮大小所见者尤为众多。彼等所见之三千世界，较之，如来之眼于车轮大小之地面所见者尤为众多。我等之世界亦存在于一微尘之中，于《华严经》中云：世尊耶舍大雪海种种显现之手中，有极微细之微尘心要，其中有识界海之世界海十之极微尘数，其上有法界海之世界海十之极微尘数，其上有虚空界海之世界海十之极微尘数，其上有火海世界海十之极微尘数，其上有水海世界海十之极微尘数，其上有地之
English
It is known by that. Likewise, distinguish the differences of seeing, hearing, knowing, and discerning. All of these are untrue, like a dream. Thus, in the dust of earth, water, fire, and wind, and even in the space of a needle's eye in the sky, countless sentient beings and their environments, accumulated by shared karma, appear. Yet, wisdom's gaze enters into all of them and accomplishes their benefit. This, though non-existent in reality, appears as an illusion, so many can dwell in the space of a single atom. These are seen as increasingly numerous by the ascetics of other traditions, the Arhats of Hearers and Solitary Realizers, Bodhisattvas, and Buddhas. In the sutra on the inconceivable realm and wisdom of the Buddha, it is said: "The gods and humans of the three thousand worlds are very few. A single ascetic of another tradition, endowed with clairvoyance, sees more sentient beings on an area of land the size of a chariot wheel than that. Compared to what they see in the three thousand worlds, a single meditator with the eight liberations of a Hearer sees even more on an area the size of a chariot wheel. Compared to what they see in the three thousand worlds, a single meditator with the eight liberations of a Bodhisattva sees even more on an area the size of a chariot wheel. Compared to what they see in the three thousand worlds, the eye of the Tathagata sees even more on an area of land the size of a chariot wheel." Our world also exists within a single atom. In the Avatamsaka Sutra, it is said: "The Bhagavan Yeshe Gangchen Tso Nampar Nangdze's hand holds what is called the essence of an extremely fine dust particle. Within it are world-systems of the ocean of consciousness realms, as many as ten times the number of extremely fine dust particles. Above that are world-systems of the ocean of the Dharma realm, as many as ten times the number of extremely fine dust particles. Above that are world-systems of the ocean of the space realm, as many as ten times the number of extremely fine dust particles. Above that are world-systems of the ocean of fire, as many as ten times the number of extremely fine dust particles. Above that are world-systems of the ocean of water, as many as ten times the number of extremely fine dust particles. Above that is the
Tibetan
ཁམས་རྒྱ་མཚོ་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་བ་ སྙེད་ཡོད་དོ། །དེའི་སྟེང་ན་མེ་ཏོག་མཚན་མ་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོའི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྙེད་ཡོད་དོ། །དེའི་སྟེང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་འདི་གནས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་གི་མཐིལ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སྤྱིར་ཆུང་ངུའི་གོར། ཆེན་པོ་ཆུད་པར་སྣང་ཚད་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡིན་ལ། དེའང་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་པ་མཐའ་མེད་དང་། དབང་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྣང་བ་རྣམས་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། དག་པ་དེ་ནི་བཞེད་པས་འཇུག་པ་ཡིས། །རྡུལ་གཅིག་ཡུལ་ལ་མཁས་གཏུགས་འཇིག་རྟེན་དང་། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་ཕྱོགས་ཁྱབ་རྡུལ་སྟོན་མོད། །རྡུལ་རགས་མི་འགྱུར་འཇིག་རྟེན་ཕྲ་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྡུལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན། འཁྲུལ་སྣང་གི་དུས་ནའང་མ་ངེས་པ་ཡོད་དེ། རྡོ་རྗེ་བཀོད་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ལ། །དུས་གསུམ་དུས་བཞིར་མི་དམིགས་ཀྱང་། །ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་ལས། །སྐད་ཅིག་བསྐལ་པ་དེ་སྐད་ཅིག །ཅེས་པ་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་དང་། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ཅན་དང་། རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པའི་ངུར་སྨྲིག་གི་རྒྱལ་མཚན་དང་། སྐུ་པདྨས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མི་ ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་སྒྲོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དང་། སེང་གེའི་སྒྲོལ་མ་བཟང་པོ་དང་། རྣམ་པར་སྣང་བའི་སྙིང་པོའི་འོད་བཟང་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་སྐུ་པདྨས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་འདའ་བར་དཀའ་བ་དང་། མངོན་པར་མཁྱེན་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་རྒྱན་དམ་པ་དང་། ཐུགས་ཟླ་བའི་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་མདོག་འདུལ་བའི་བཟོད་པ་དང་། དཔལ་བཟང་པོའི་པདྨའི་དཔལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས། སྔ་མ་སྔ་མའི་བསྐལ་པ་ལ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཞག་རེར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་འགྲོ་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ལ་ཚད་མེད་པ་སྙེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་གཟིགས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ལ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཀྱང་། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ཅན། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་དོན་གསུམ་པ། མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་སྤྲུལ་སྐུའི་རོལ་པ་སྟེ། །གང་ལ་གང་འདུལ་དེ་ལ་དེ་སྣང་ཞིང་།
Chinese
有十个如大海般的世界的微尘那么多啊！在那之上，有从无花果中生出的如大海般的世界的极其微小的微尘那么多啊！在那之上，存在着这个如大海般的世界。因此，被称为如来手掌心中安住的如大海般的世界。一般来说，在微小的事物中，显现出包含巨大事物的无限光明，这也是众生的无尽的各种错觉显现，以及获得自在的佛和菩萨的神变显现。如《入行论》中所说：“清净者以意愿进入，一微尘能巧妙容纳世界，无边世界遍布于一微尘中，微尘粗大不变，世界微小不变。”就像这样，微尘就像世界一样。在错觉显现的时候也有不确定的情况，如《金刚布置续》中所说：“在如是之性的法界中，虽不执着于过去、现在、未来三时和四时，但从智慧明觉的差别中，一刹那即是一劫，一劫即是一刹那。”以及释迦牟尼佛的娑婆世界，无量光佛的极乐世界，金刚摧毁者的绛色幢幡，莲花身庄严的不退转法轮，离尘垢的法幢，狮子解脱母，普贤光明藏，法光莲花身极度兴盛的难胜，现证功德庄严，心月镜坛调伏色的堪忍，以及吉祥莲花之吉祥世界等，前者的劫数是后者的日。因此，众生的错觉显现是无法衡量的。佛的智慧没有障碍，因此能无有先后地照见一切，因为能在刹那间了知一切所知。如《经庄严论》中所说：“仅以一刹那的智慧，就能遍及一切所知之坛城。”现在是第三个意义，事业的利他是化身的游舞，应以何种方式调伏，就显现何种形象。
English
There are as many fine particles as ten oceans of realms! Above that, there are as many extremely fine particles as the ocean of realms born from the flowerless fig! Above that, this ocean of realms exists. Therefore, it is called the ocean of realms that dwells on the palm of the Tathagata's hand. Generally, in a small thing, the appearance of containing great things is an unlimited clear appearance. These are also the endless various illusory appearances of sentient beings, and the miraculous appearances of Buddhas and Bodhisattvas who have attained power. As it says in the Engaging in the Bodhisattva's Deeds: "The pure one enters by desire, one atom can skillfully contain the world, infinite worlds pervade one atom, the coarse atom does not change, the small world does not change." Like this, the atom is like the world. Even in the time of illusory appearances, there are uncertainties, as it says in the Vajra Arrangement Tantra: "In the realm of suchness itself, although one does not cling to the three times and four times, from the difference of wisdom and awareness, one moment is an eon, and one eon is a moment." And Shakyamuni Buddha's Sahā world, Amitābha's Sukhavati, Vajravidāraṇa's crimson banner, the irreversible wheel of Dharma adorned with a lotus body, the Dharma banner free from dust, the good lioness liberation, Samantabhadra's treasury of light, the invincible one with the lotus body of Dharma light greatly flourishing, the ornament of manifest knowledge, the patience of the mind-moon mirror mandala subduing color, and the auspicious lotus glory of the auspicious world, etc. The eon of the former is the day of the latter. Therefore, the illusory appearances of beings are immeasurable. The Buddha's wisdom has no obscurations, so he sees everything without before or after, because he knows all knowable things in an instant. As it says in the Ornament of the Sutras: "With just one moment of wisdom, one can pervade the entire mandala of knowable things." Now is the third meaning, the benefit of activities is the play of the emanation body, whatever needs to be tamed in whatever way, that form appears.