Tibetan
ཟག་ལྷ་མི་ཡང༌། །དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཞེས་སོ། ། འབྲིང་དང་ཐ་མས་བསྒོམ་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། དབང་པོ། འབྲིང་དང་ཐ་མས་གོམས་ལ་བརྩོན་དགོས་ཏེ། །ཇི་སྲིད་བདག་འཛིན་དབྱིངས་སུ་མ་ནུབ་པར། །དེ་སྲིད་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་འབྲིང་དང་ཐ་མས་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་བསྒོམ་དགོས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུ་བདག་འཛིན་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་སྒོམ་མི་སྒོམ་གྱི་ས་མཚམས་ཀྱང་སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་དབྱིངས་སུ་ནུབ་མ་ནུབ་ལ་བྱེད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། གཉིས་དང་གཉིས་མེད་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། སྒོམ་དང་མི་སྒོམ་མིང་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། ། ཞེས་སོ། ། སྒོམ་པའི་འཐད་པ་བསྟན་པ་ནི། སྒོམ་པའི་འཐད་པ་ཡང་རང་ཤར་རང་གྲོལ་དུ་མ་སོང་བའི་ཚེ་ཐ་མལ་རང་གའི་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ན། ཁྱད་པར་རྣམ་རྟོག་ངན་པས་སྲིད་པར་འཁྲིད། །དེ་ཉིད་གྲོལ་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཐབས་ལ་བསྟན། །ཕྱི་ནས་ཤེས་རབ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་འཆར། །དེའང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འཁོར་བར་ལྟུང་བ་ནི། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་འཇམ་དཔལ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། རྣམ་རྟོག་མ་རིག་ཆེན་པོ་སྟེ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྟུང་བྱེད་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་དེ་དང་བྲལ་བས་ན། ཁྱོད་ནི་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་དང༌། དཀོན་བརྩེགས་ལས། རྟོག་པའི་ཁོར་མོས་སྲིད་པའི་དགོན་པར་འཁྱམས། །རྟག་ཏུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་འདུ་བྱེད་ཅིང༌། །སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པས་དུས་ཕྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའི་ཤེས་རབ་འཆར་བར་ངེས་པ་ཡིན་ ནོ། ། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་དུ་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེའང་རྩེ་གཅིག་པའི། ཞི་གནས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་མགོ་གནོན་ལ། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་རྩ་བ་འབྱིན། །ཇི་སྐད་དུ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཞི་གནས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གནོན་པར་བྱེད་དོ། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་ཤེས་བྱས་ནས། །ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་མེད་ལ་མངོན་དགས་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། ། དེའང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང༌། སོ་སོ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་གནས་པའི་ཆ་ནས་ཞི་གནས། གསལ་བའི་ཆ་ནས་ལྷག་མཐོང་སྟེ། གསལ་སྟོང་མཐའ་བྲལ་དུ་རྟོགས་པའི་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ནི་སྲིད་པ་ལས་སྒྲོལ་བ་ཉིད། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཤེས་རབ་མེད་ན་བསམ་གཏན་ཡོད་མིན་ཏེ། །བསམ་གཏན་མེད་པར་ཡང་ནི་ཤེས་རབ་མེད། །གང་ལ་དེ་གཉིས་ཡོད་པས་སྲིད་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་གནས་རྗེས་ལྟ་བུར་འཚལ་བར་བགྱི། །ཞེས་སོ། །ཐ་དད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྒྲའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང༌། དོན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཐོས་པའི་དོན་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཞི་གནས་དང༌། དེ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི་བསྒོམས་པས་དང་པོ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཟིན་པ་ཙམ་ཞི་གནས་ལ། ཕྱིས་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལྷག་མཐོང་སྟེ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཞི་གནས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ་ཞེས་དང༌། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། གདམས་ངག་ལས་བྱུང་བའོ། །ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་བ་ནི། མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་སོ། །དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །གདམས་ངག་ལས་བྱུང་བ་ནི། མན་ངག་གིས་སེམས་མི་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་སོ། །དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོ། ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན། དེས་ན་རབ་ཀྱིས་ངན་རྟོག་ཆོས་སྐུར་ ལྷོངས། །བཟང་ངན་མེད་ན་གཉེན་པོ་སྒོམ་མི་དགོས། །འབྲིང་གིས་ངང་དངས་ཟུང་འབྲེལ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །བཟང་ངན་རྟོག་པ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་གྱུར་ ནས། །ཟུང་འབྲེལ་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འཆར། །ཐ་མས་ཐོག་མར་ཞི་གནས་བཙལ་བ་ཡིས། །གང་དམིགས་དེ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པར་སླ། །དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་སོ་སོར་རྟོག་བསྒོམས་པས། །ཕྱི་ནང་སྣང་སེམས་གཞི་གྲོལ་ཆེན་པོར་འཆར། །དེས་ན་དབང་པོའི་རིམ་པ་ཤེས་པ་གཅེས། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་རབ་ཀྱིས་གསེར་གླིང་དུ་ཕྱིན་པ་ན་ས་རྡོ་བཙལ་གྱིས་མི་རྙེད་པ་ལྟར་གང་ཤར་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་གཉེན་པོ་དབྱིངས་སུ་དག་ནས། བསམ་གཏན་ཐུན་འཇོག་ཏུ་སྒོམ་མི་དགོས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་བཞིན་མ་བཅོས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ལ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྟོག་པ་ཅི་སྐྱེས་ཀྱང༌། །དེ་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ཉིད་དུ་གནས་ཤེས་པས། བྱ་བཙལ་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་དང་ བྲལ། །ཞེས་སོ། །འབྲིང་གིས་ལྟ་བ་རྟོགས་པས་སྐྱེ་བ་མེ་པའི་ངང༌། བྱིང་རྒོད་བྲལ་བའི་དྭངས། རྫིང་བུ་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བ་མི་གཡོ་བ་ལྟར་བཞག་པས། ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་དབྱིངས་སུ་ནུབ་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་འཆར་ཏེ། ཏིང་ངེ་
Chinese
又说，堕落之天人等，其意乃法性佛。如此。中等与下等根器者应修习之教诲是：有权者，中等与下等根器者应勤于串习，乃至我执未灭于法界前，彼时应以各种方便修习。如此，中等与下等根器者应以极大精进修习，因未从轮回之因我执中解脱故。彼之修与不修之界限亦在于心之能取所取灭于法界与否。一切造者中说：二与无二清净之智慧，立名为修与不修。如此。显示修习之合理性是：修习之合理性亦在于未成自显自解脱之时，乃是庸常自性之分别念故。特别是恶分别念将牵引至有。为解脱彼，故宣说禅定方便。之后，无边智慧广大虚空显现。彼亦是分别念堕入轮回中，如象护论赞文殊中说：分别念乃大无明，是堕入轮回大海之因。因远离彼分别念，故汝乃常寂灭。又如宝积经中说：以分别之喧嚣，于有之寂静处游荡，恒常造作 कर्म (karma，业)， क्लेश (kleśa，烦恼)，行，显现成百上千之痛苦。如此。为令彼等寂灭，故修习后，日后定能显现解脱一切法之智慧。显示止观双运之必要是：彼亦是专注一境之，以止住能压制烦恼之头，以胜观能掘出烦恼之根。如是说，宝云经中说：以止住能压制烦恼，以胜观能完全清净烦恼。又入行论中说：具足止住之胜观，知能摧毁诸烦恼，故最初应寻止住，彼亦于不恋世间中易成就。如此。彼亦有本体一与，各别二者。初者，从安住之分乃是止住，从明分乃是胜观，以证悟明空无二之止观双运即能从有中解脱。
English
Also, it is said that the fallen gods and humans, their intention is the Dharmata Buddha. Thus it is. The instruction that those of medium and lower faculties should practice is: Those with power, those of medium and lower faculties should diligently practice, until the self-grasping has not disappeared into the Dharmadhatu, at that time they should practice with various means. Thus, those of medium and lower faculties should practice with great diligence, because they have not been liberated from the cause of samsara, self-grasping. The boundary between practicing and not practicing also lies in whether the grasping and the grasped of the mind disappear into the Dharmadhatu or not. In the All-Creating [King] it says: The wisdom of purity, two and non-two, is named practice and non-practice. Thus it is. Showing the rationality of practice is: The rationality of practice also lies in the fact that when self-arising and self-liberation have not been achieved, it is an ordinary self-nature of conceptual thought. In particular, bad conceptual thoughts will lead to existence. In order to liberate from it, the means of meditation is taught. Afterwards, boundless wisdom, vast space appears. That is also the fall into samsara by conceptual thought, as it says in the praise of Manjushri by Elephant Protector: Conceptual thought is great ignorance, it is the cause of falling into the ocean of samsara. Because of being separated from that conceptual thought, you are always in Nirvana. Also, as it says in the Jewel Heap Sutra: With the noise of conceptual thought, wandering in the quiet place of existence, constantly creating कर्म (karma, karma), क्लेश (kleśa, affliction), action, manifesting hundreds and thousands of sufferings. Thus it is. In order to pacify them, after practicing, it is certain that the wisdom of liberating all dharmas will appear in the future. Showing the necessity of uniting Shamatha and Vipassana is: That is also the one-pointed, with Shamatha one can suppress the head of affliction, with Vipassana one can dig out the root of affliction. As it is said, in the Cloud of Jewels Sutra it says: With Shamatha one can suppress affliction, with Vipassana one can completely purify affliction. Also, in the Bodhicharyavatara it says: Vipassana with perfect Shamatha, knowing that it can destroy all afflictions, therefore one should first seek Shamatha, which is easily accomplished in not being attached to the world. Thus it is. That also has one essence and, two separate ones. The former, from the part of abiding is Shamatha, from the part of clarity is Vipassana, with the union of Shamatha and Vipassana that realizes clarity and emptiness without extremes, one can be liberated from existence.
Chinese
ད།《亲友书》中说：若无智慧则无禅定，无有禅定亦无智慧。何人具有此二者，当如海中寻觅足迹般了知有（无）生。如此说。不同之处有二：随顺语词者与随顺意义者。初者，于所闻之义一心专注为寂止，由此通达意义为胜观。二者，由修习故，初仅得一心专注为寂止，后亦了知其无自性为胜观。如《宝云经》云：寂止乃心一境性。胜观乃如实于法分别观察。又《解深密经》云：寂止与胜观有二，由智慧生者与由教诫生者。由智慧生者，谓以十二部经之词作意为寂止，通达其义为胜观。由教诫生者，谓以口诀令心不动为寂止，通达其义为胜观。如此说。解释其理由是：理由是，因此上等根器者将恶分别转化为法身，无有善恶则无需修习对治。中等根器者修习明空双运，善恶分别融入法界，生起如虚空般的双运证悟。下等根器者最初寻觅寂止，易于获得对所缘的稳固。之后修习胜观分别观察，内外显现心识生起大解脱。因此了知根器次第至关重要。如是上等根器者前往金洲，如寻觅土石般不可得，任何显现皆解脱于法性，对治清净于法界，无需于禅定座上修习。如《普作王》云：于如实未作之诸佛意，无论生起心与心所之分别，知其安住于彼无生性中，即离一切造作寻觅之相执。如此说。中等根器者以通达见解，如火生之焰，离沉掉之明，如池水离垢不动般安住，寂止与胜观双运，分别念融入法界，生起如虚空般的证悟。定...
English
D. From the "Letter to a Friend": If there is no wisdom, there is no meditative concentration; without meditative concentration, there is also no wisdom. Whoever possesses these two, one should understand existence as like searching for footprints in the ocean. So it is said. Differences are twofold: those that accord with words and those that accord with meaning. The former is that focusing the mind one-pointedly on the meaning of what is heard is shamatha (calm abiding), and understanding the meaning from that is vipashyana (insight). The latter is that through meditation, initially just achieving one-pointedness is shamatha, and later realizing that it is also without inherent existence is vipashyana. As the "Cloud of Jewels Sutra" says: Shamatha is one-pointedness of mind. Vipashyana is correctly and individually examining the Dharma as it is. Also, the "Explication of the Thought Sutra" says: Shamatha and vipashyana are two, those arising from wisdom and those arising from instruction. Those arising from wisdom are: contemplating the words of the twelve categories of scripture is shamatha, and understanding their meaning is vipashyana. Those arising from instruction are: making the mind unmoving through instructions is shamatha, and understanding its meaning is vipashyana. So it is said. Explaining the reason for this is: The reason is, therefore, the superior faculties transform bad thoughts into the Dharmakaya, and if there is no good or bad, there is no need to practice antidotes. The middling faculties cultivate the union of clarity and emptiness, so that good and bad thoughts dissolve into the Dharmadhatu, and a realization of union like the sky arises. The inferior faculties initially seek shamatha, so it is easy to gain stability on the object of focus. Then, by practicing vipashyana, individually examining, the outer and inner appearances and mind arise as great liberation. Therefore, it is important to know the order of the faculties. Thus, when a person of superior faculties goes to the Golden Island, it is like not finding earth and stones by searching, and whatever arises is liberated into the nature of reality, so the antidote is purified in the Dharmadhatu, and there is no need to meditate in meditation sessions. As the "All-Creating King" says: In the intention of the Buddhas, which is uncreated as it is, whatever thoughts of mind and mental factors arise, knowing that they abide in that very unborn nature, one is separated from all concepts of fabrication and searching for signs. So it is said. The middling faculties, by realizing the view, like the flame born of fire, the clarity free from sinking and excitement, like a pond free from turbidity, remain unmoving, shamatha and vipashyana are united, and conceptual thoughts dissolve into the Dharmadhatu, and a realization like the sky arises. Ting...