Tibetan
གསལ་བ་དེ་ལ་ངོས་བཟུང་ནས་སྒོ་དབང་པོ་ལྔ་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དངས་པ་ལྔ་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ནང་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་གསལ་རིག་རྟོག་མེད་གང་ལའང་མི་འཛིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ངོས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་པའི་རང་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པ་དེ་འདིར་ངོས་གཟུང་གི རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལ་མི་འདོད་པས་གནད་འདི་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་དོ། །ཡུལ་ནི་རང་ངོའི་ཡུལ་རིག་པ་འཇུག་ཡུལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡྀན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་ཡུལ་ནི་ཚིག་དང་དོན། །ཚིག་དོན་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ཡི། །མཚོན་པས་ཤེས་དང་བརྗོད་པས་སོ། །མཚོན་པ་དཔེ་དང་བརྡ་མཚོན་དང༌། །ཚིག་གིས་མཚོན་པ་མཐའ་མར་བརྗོད། །བརྗོད་པས་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་དང༌། །ངོ་སྤྲད་པ་དང་འཁྲིད་པ་དང༌། །ལ་བཟླ་ཤན་འབྱེད་དག་གིས་སོ། །ཞེས་སོ། །གནས་ནི་ངོ་བོ་སྙིང་གའི་འོད་རྩ་བཞི་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་རྩལ་ཟེར་གདངས་ཀྱི་མ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པས་ལུས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། གང་དུ་རེག་ཀྱང་ཤེས་པས་ཚོར་བ་དེས་ཤེས་ལ་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན་པས་རང་རྩལ་རྩ་འདབ་འགར་འཐུམས་དུས་ཤེས་པ་རྨུགས་ཤིང་མི་གསལ་ལ་རྩ་ཟང་ཐལ་དུ་རང་རྩལ་ཚུད་དུས་ཤེས་པ་གསལ་ལ་ངར་ཆེ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ངོ་བོ་སྙིང་དང་རྩལ་རྩ་རྣམས་ན་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྒྱུ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་བཞི་ན། །འགྱུ་དང་འགུལ་དང་འཕྲིག་པ་དང༌། ། ཡང་ཞིང་བསྐྱོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ། །ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་འཁོར། ། དངས་མ་ཤེས་པའི་བཅུད་རྣམས་ནི། །མེ་སྟག་ཡར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ། །ལྔ་བཞི་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས། །ཤེས་པ་གསལ་གསལ་རིག་རིག་པོ། །ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ། །རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །ཤེལ་བུག་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་ནང༌། །གསལ་བ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་བཞུགས། །མིང་གཞི་འདུས་པའི་ཡེ་གདངས་སུ། །ཐམས་ཅད་འབྱེད་པའི་ངོ་བོར་ནི། །ཡེ་ནས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ལ་གནས། །སྐབས་སུ་རླུང་གིས་རང་གཟུང་བས། །ཤེས་པ་དྲན་མེད་རྨུགས་པར་ཡང༌། །ཤེས་རབ་རྩལ་རྣམས་རྒྱས་འཐུམས་པས། །གསལ་བའི་ཆ་མེད་རྨུགས་པར་འགྱུར། །རླུང་གིས་ཤེས་རབ་རྩལ་བསྐྱེད་ཚེ། །སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང༌། །ཡིད་ལ་དྲན་ཞིང་གསལ་བར་འཆར། །གསལ་དང་མི་གསལ་རྩལ་རྣམས་ནི། །རླུང་གི་གཡོ་འགུལ་ཉིད་ལས་འབྱུང༌། །ལུས་དཀྱིལ་རྩ་ནང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཚད་ནི་ཤེས་རབ་ལྔ་པོ་དེས་རང་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པས་གདེང་ཚད་དུ་ལོངས་པའི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིདལས། གཞི་གནས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཚད། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་ཉམས་སྐྱེས་ན། །ཤེས་པ་བརྟན་པའི་གདེང་རྙེད་ཡིན། །དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ པར། །རྟག་ཏུ་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ན། །འདི་ནི་གཞི་གནས་ཤེས་རབ་ཡིན། །འདི་ཡིས་ལུས་ཀྱང་ཡང་བ་དང༌། །ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གསལ་བའོ། །སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་ཤེས་རབ་ཚད། །ཅོག་གཞག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟགས། །ལུས་དཀྱིལ་ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད། །རྩོལ་བ་མེད་པར་ཕྱིར་ཤར་ནས། །འདི་ལ་ཤེས་པ་རང་ས་ཟིན། །ལུས་ཀྱང་ས་ལ་རེག་པ་མེད། །འདི་ཡིས་ཤེས་པ་གར་གཏད་ པའི། །བེམས་པོ་རྣམས་ཀྱང་འགུལ་བར་ནུས། །རང་རྩལ་འབྱོངས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཚད། །ཤེས་པ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ མེད། །གཅིག་པུར་འདུག་པར་དགའ་བ་དང༌། །དབེན་པའི་ས་ལ་རྟག་ཏུ་ དད། །མི་དང་འགྲོགས་སྙིང་མི་འདོད་པར། །ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་འགྱུར་བ་ མེད། །གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་གཏམ་ལ་ཡང༌། །གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་བྲལ། །ལྟ་བ་མི་འགྱུར་གདེང་ཉིད་དུ། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་འགྲོ་བ་སྙམ། ། སེམས་དེ་གར་གཏད་ས་དེར་འགག །ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང༌། །འདི་ལ་བསྒྱུར་དུ་ག་ལ་ནུས། །བག་མེད་ཤེས་པ་བདེ་ཡངས་པ། །འདི་ཉིད་སྐྱེས་པའི་མི་དེ་ནི། །དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཟིན། །སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད། །ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཆོས་སྐུ་ཡང༌། །འདི་ལྟར་ཕྱི་བཏགས་འདི་ལྟ་ བུ། །ལུས་ལ་ཞེན་པའི་བློ་བྲལ་ནས། །རིག་པ་གར་གཏད་སར་གནས་ཏེ། ། ལུས་ནི་བེམས་པོ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པ་ནི། །འགྱུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་འགག །འབྱུང་བ་དངས་སྙིགས་སུས་ཕྱེད་པ། །རགས་པའི་སྣང་བ་རང་འགགས་ཏེ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་བདེ་བར་སྤྱོད། །དེ་བཞིན་འཁོར་འདས་སུས་ཕྱེད་པ། །འཁྲུལ་པའི་བློ་རྣམས་སྐྱེ་མི་སྲིད། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕན་གནོད་བྲལ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་རང་ཤེས་ཀྱིས། །འཁོར་འདས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཚད། །ཆོས་ཀུན་ཚིག་གཅིག་སྨོས་པ་ན། །དེ་ཡི་གཞུང་ཀུན་ཤེས་པར་ ནི། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད་དུ་ཕྱིན། །ཤེས་པས་གང་ལ་བསམ་པ་ཡི། ། བཟུང་དེ་རྒྱུད་ལ་བདེ་ཤར་ནས། །བསམ་པ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་འབྱོངས། །གང་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པར། །འཁྲུལ་རྟོག་ཞེན་པ་རང་འགགས་ནས། །འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་
Chinese
将明晰认定为五根门显现无分别的清净五识。虽然无分别的根识本身就是心，但其中有自生智慧的部分，即明晰、觉知、无分别，不执着任何事物，应认定它。同样，在闻思修的智慧的自有时，也有智慧的部分，这里应认定它。 因为不希望被分别念的心所涵盖，所以这个要点非常重要。所缘是自相的所缘，即意识所缘的一切法和法性。如《入中论》云： 智慧之境乃词与义， 词义关联即所欲， 以喻示知与言说， 喻示譬喻与表诠， 词所诠说至究竟， 言说所知乃名言， 辨认指示与引导， 诠释分别即如是。 如是说。处所是本体心间的四光脉和智慧的自性光芒的所有根本都安住其中，遍布全身。无论触及何处，意识都能感知，这是因为意识骑在风的骏马上，当自性光芒在一些脉瓣中聚集时，意识变得模糊不清；而当脉络畅通无阻，自性光芒进入时，意识变得清晰而强烈。简而言之，本体在心中，光芒在脉中，骑着风的骏马运行。如《灯炬论》云： 生起之因四脉中， 流动摇动及跳动， 亦是轻盈行动性， 即是心之坛城转。 清净智慧之精华， 如同火焰向上燃， 五四业风伴随之， 意识清明明朗朗， 智慧皆是自性中， 粗细毛孔皆颤动， 玻璃空管空隙中， 明晰大慧即安住。 名基聚合之本音， 一切分离之体性， 本来安住于身分， 偶尔风持自心时， 意识昏昧无记性， 智慧光芒增长聚集， 失去明分而昏昧。 风生智慧之光时， 往昔未闻之诸法， 亦能忆念显现分明。 明与不明诸光芒， 皆由风之动摇而生。 安住身中脉之内。 如是说。量是五种智慧
English
Identifying clarity as the arising of the five pure consciousnesses of the five sense faculties, free from conceptualization. Although that very sensory consciousness, free from conceptualization, is the mind, within it there is a part of self-arisen wisdom, which is clear, aware, and free from conceptualization, not grasping at anything; that should be identified. Similarly, in the self-time of the wisdom of hearing, thinking, and meditating, there is a part of wisdom; that should be identified here. Because it is not desired to be encompassed by the mind of conceptual judgment, this point is very important. The object is the object of its own nature, that is, all phenomena and suchness that consciousness engages with. As it is said in the Root Verses on the Middle Way: The sphere of wisdom is words and meanings, The connection of words and meanings is what is desired, Knowing by symbols and expressing by speech. Symbols are examples and indications, What is expressed by words is stated ultimately. What is known by speech is terminology, And identifying, indicating, and leading, Explaining and distinguishing are like that. So it is said. The place is the essence of the four light channels of the heart and all the roots of the self-energy of wisdom's rays reside within it, pervading the body. Wherever one touches, consciousness feels it, because consciousness rides on the horse of wind. When the self-energy gathers in some of the pulse petals, consciousness becomes dim and unclear, but when the pulse is completely open and the self-energy enters, consciousness becomes clear and intense. In short, the essence is in the heart and the energy is in the pulses, traveling on the horse of wind. As it is said in The Lamp That Illuminates: In the four channels that cause arising, There is flowing, moving, and throbbing, Also the nature of lightness and movement, It revolves in the mandala of citta itself. The essence of pure consciousness, Is like a flame rising upwards, Accompanied by the five four karmic winds, Consciousness is clear, clear, and aware. All wisdoms are in their own nature, Coarse and fine pores all tremble, In the empty space of a glass tube, Clear great wisdom resides. In the original sound of assembled names, In the nature of separating all, From the beginning it dwells in the part of the body, Sometimes when the wind holds its own mind, Consciousness is unconscious and dull, When the wisdom energies grow and gather, The clear part is lost and becomes dull. When the wind creates the light of wisdom, Even the dharmas that were not heard before, Are remembered in the mind and appear clearly. Clear and unclear energies, All arise from the movement of the wind. It dwells within the channels in the center of the body. So it is said. The measure is the five wisdoms
Chinese
哦，由此各自进入自己的境地，达到堪能的程度是：又是从那里面说，基础住处智慧自然生起的量，当诸法平等的体验生起时，就是获得智慧稳固的堪能。那本身不是改变，如果恒常住在相续中，这就是基础住处智慧。由此身体也轻盈，智慧也都明晰。显现专注智慧的量，是体验禅定的征象。身体坛城五色的光，不费力气向外显现，于此智慧抓住自己的位置，身体也不接触地面。由此智慧无论投向何处，也能使顽固之物摇动，这是精通自身能力的量。忆念无间断智慧的量，智慧不进入其他，喜欢独自居住，并且恒常信奉寂静的地方，不喜欢与人交往，智慧专注一境而不改变，对于他人所说的话，也远离二取本身。观点不改变，处于堪能本身，认为在清净的虚空中行走。心在那里投向哪里就停止在哪里，即使是其他外缘，也无法改变它。无拘无束的智慧，安乐宽广，生起这种智慧的人，就是获得了忆念无间断智慧。个别觉悟智慧的量，阿赖耶识和法身也是，像这样向外假立，像这样，从对身体的执着中解脱出来，觉性安住在投向的地方，身体变得像顽固之物一样。分别心和智慧，就是活动者的门也关闭。谁来分别清净和污垢的元素？粗大的显现自然停止，在如线的小脉中安乐地享用。同样，谁来分别轮回和涅槃？错乱的念头不可能产生，即使产生也没有利益和损害。像这样通过自证，确定轮回和涅槃，就是个别觉悟的智慧。进入者三种智慧的量，当说一切法一个词时，如果知道它的所有论典，就是达到了听闻智慧的量。智慧所思的任何事物，抓住它，安乐在相续中显现，思虑也同样精通。无论发生什么外缘都不能损害，错乱分别执着自然停止，由此就是修习的智慧
English
Oh, thus each enters its own realm, reaching the point of being capable is: Again, from that itself, the measure of the naturally arising wisdom of the basic abode, when the experience of equality of all dharmas arises, it is the attainment of the stable confidence of wisdom. That itself is not changing, if it constantly dwells in the continuum, this is the wisdom of the basic abode. By this, the body also becomes light, and the wisdoms are all clear. The measure of appearance-fixation wisdom is the sign of experiencing samadhi. The light of the five colors of the body mandala, effortlessly shines outward, in this, wisdom seizes its own place, and the body does not touch the ground. By this, wherever the wisdom is directed, it can also move stubborn things, this is the measure of mastering one's own abilities. The measure of uninterrupted memory wisdom, wisdom does not enter others, likes to live alone, and always believes in solitary places, does not like to associate with people, wisdom is focused on one point and does not change, even for the words spoken by others, it is free from the very notion of duality. The view does not change, it is in the confidence itself, thinking of walking in the pure sky. The mind stops wherever it is directed, even by the causes of others, how can it be transformed? Unfettered wisdom, blissful and vast, the person in whom this arises, is the one who has attained uninterrupted memory wisdom. The measure of individually discerning wisdom, the alaya and the dharmakaya are also, like this, externally imputed, like this, freed from the mind that clings to the body, awareness abides in the place it is directed, the body becomes like a stubborn thing. Separating mind and wisdom, the doors of the movers also close. Who separates the pure and impure elements? Coarse appearances naturally cease, and one enjoys bliss in the subtle channels like threads. Likewise, who separates samsara and nirvana? Confused thoughts cannot arise, even if they arise, they are without benefit or harm. Like this, through self-awareness, determining samsara and nirvana, is individually discerning wisdom. The measure of the three entering wisdoms, when all dharmas are spoken in one word, if one knows all its treatises, then one has reached the measure of hearing wisdom. Whatever is thought of by wisdom, grasping it, bliss appears in the continuum, and contemplation is also mastered in the same way. No matter what external causes arise, they cannot harm, confused thoughts and attachments naturally cease, by this is the wisdom of meditation.