Tibetan
དྲ་སྟེ་ཕྱིར་སྣང་བའི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ལ་མཁས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའོ་ཞེས་སོ། ། དོན་གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གནས་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ངེས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འགྲོ་དྲུག་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་རང་ག་མ་གཟུང་འཛིན་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་སྣང་བ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དྲན་བསམ་རང་རྒྱུད་དུ་འཆར་བ་ན༼༡༽། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ལ། །ངོ་བོ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པ་ལ། །དྲན་བསམ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་མའོ། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་བག་ཆགས་སྡུད་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། མདོར་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཏེ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རང་ག་མའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྣང་མི་སྣང་དུ་སེམས་འཛིན་པས་སྣང་བ་ལ་སེམས་སུ་མིང་བཏགས་སོ། །སྣང་བ་སེམས་སུ་མི་འདོད་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཡུལ་ལ་སེམས་པས་ན་སེམས་ཏེ། རྟོག་བཅས་རགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་པ་དང༌། རྟོག་མེད་ཕྲ་བའི་ཡུལ་ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་ངང་ཡུལ་དེར་སེམས་སེ་འཇོག་པས་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངེས་ཚིག་བསམ་པས་དྲན་ཡུལ་བསྐྱེད། །གང་ལ་སེམས་དང་གང་གིས་སེམས། །གང་སེམས་པ་དང་གང་ཕྱིར་སེམས། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་ངོ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང༌། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་པར་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་དག་པ་དང༌། མ་དག་པའི་སེམས་གཉིས་ལས། དག་པ་ནི་འཁྲུལ་རྟོག་རགས་པས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོག་མེད་རང་ས་ན་གནས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང༌། གཟུགས་མེད་བཞི་དང༌། འདོད་པའི་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་དགུའོ། །མ་དག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། རོ་མྱོང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྗེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱེ་བ་དག་དང་མ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་པར་དབྱེ་བ་ལ་བརྒྱད་དེ། ཀུན
Chinese
因此，它不能起到向外显现的作用。因此，精通心的瑜伽士们了悟外境无我。精通智慧的瑜伽士们则能掌控智慧本身。 第二，分别阐述各自的自性，分为两种：分别阐述心的处所难以了悟，以及分别阐述智慧的处所难以了悟。第一种又分为共同的分类和特殊的处所确定两种。第一种又分为：体性、词义 三种分类中，心的体性是六道众生各自不同的识，自发地不执取能取和所取，以普遍的分别念执着显现为我，并伴随着忆念和思考在自身相续中显现༼༡༽。 《入中论》中说：心名为错乱分别，体性是进入和遍布，是忆念和思考的基础。以及《狮子吼圆满经》中说：心能积聚各种习气。以及《六界经》中说：总之，轮回的一切法都是执着自相的心，也就是六道众生的一切自发显现。这也是因为执持显现为非显现的心，所以将显现命名为心。之前已经阐述过不承认显现为心。词义解释为因为心缘于境，所以称为心。也就是缘于具有分别的粗大境，以及安住在无分别的微细境，仅仅是不执着任何东西的状态，因此称为心。《入中论》中说：词义解释为以思考产生忆念之境，谁对什么思考，以及用什么思考，思考什么以及为何思考。分类有两种：分为自性和差别两种，以及分为识的集合。第一种分为清净和不清净的心两种。清净的心是指没有被粗大的错乱分别所产生的智慧，安住在无分别的自性之中，也就是四禅、四无色定，以及欲界寂止一心之心的显现等九种。不清净的心是指各种各样的分别念，以及感受等起的心，以及禅定无色定的瑜伽后得位的一切有境。 《入中论》中说：分类为清净和不清净。第二种，分为识的集合有八种，即阿赖
English
Therefore, it cannot function to manifest outwardly. Therefore, yogis skilled in mind realize the selflessness of external objects. Yogis skilled in wisdom master the wisdom of awareness itself. Second, separately explaining the individual nature of each, there are two: separately explaining the difficulty in understanding the place of mind, and separately explaining the difficulty in understanding the place of wisdom. The first is divided into common classifications and specific place determinations. The first includes: essence, etymology Among the three classifications, the essence of mind is the consciousness of the six different realms of beings, spontaneously not grasping the grasper and the grasped, clinging to appearances as self with pervasive conceptualization, and accompanied by memory and thought arising in one's own continuum (1). The Madhyamakāvatāra states: Mind is called mistaken conceptualization, its essence is entering and pervading, it is the basis of memory and thought. And the Siṃhanāda-sampūrṇa states: Mind accumulates various habitual tendencies. And the Klong drug pa states: In short, all the phenomena of saṃsāra are the mind that grasps its own characteristics, that is, all the spontaneous appearances of the six realms of beings. This is because the mind holds appearances as non-appearances, so appearances are named mind. It has already been explained that appearances are not considered mind. The etymology is that it is called mind because it thinks about objects. That is, it thinks about gross objects with conceptualization, and abides in the state of subtle objects without conceptualization, merely not grasping anything, so it is called mind. The Madhyamakāvatāra states: Etymology is explained as generating the object of memory through thought, who thinks about what, and with what does one think, what does one think about, and why does one think. There are two classifications: dividing into self-nature and difference, and dividing into the collection of consciousnesses. The first is divided into pure and impure minds. The pure mind is the wisdom that is not produced by gross mistaken conceptualization, abiding in its own nature without conceptualization, that is, the four dhyānas, the four formless absorptions, and the appearance of the mind of single-pointedness of quiescence in the desire realm, etc., are nine. The impure mind is all the various conceptualizations, and the mind of feeling and co-emergence, and all the object-possessing states after the yoga of the form and formless realms. The Madhyamakāvatāra states: The classification is pure and impure. The second, dividing into the collection of consciousnesses, there are eight: the ālaya-
Tibetan
་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ལུང་མ་བསྟན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལྟ་བུ་དང༌། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་སྣང་ལ་མི་རྟོག་པ་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རང་རང་གི་ཡུལ་སྣང་ལ་མི་རྟོག་པ་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཡིད་རང་ཡུལ་ཆོས་དུ་མ་ལ་རྟོག་པའི་ཆ་ལས་མངོན་གྱུར་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་དབང་ཤེས་དང་འཛིན་སྟངས་སུ་འཇུག་གམ་དོན་སྤྱི་རྟོག་པའི་ཡུལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་རྡོ་རྗེ་གདན་ལྟ་བུར་རྟོག་དུས་ན་དང་པོར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བཟུང་བར་སྐྱེས་པ་དེ་ཡིད་ཤེས། དེའི་རྗེས་ལ་ཆགས་སྡང་བར་མ་གང་རུང་དུ་སྤྱོད་པར་སྐྱེས་པ་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་ཉོན་ཡིད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་དག་གི་ཆ་ཤས་དབྱེ་བ་དང་ལུང་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ཡི་གེས་འཇིགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ངེས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། གནས། ལམ། བྱེད་ལས། འབྲས་བུའོ། །སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། སེམས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། དེ་གསུམ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་རང་མ་རིག་པ་དུག་ལྔའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །གནས་ནི་གློ་བ་ནས་སྙིང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྩ་སོག་མའི་སྦུ་གུ་ཙམ་ན་གནས་ཏེ། གློ་བ་ནས་སྙིང་གི་འགྱུ་ཆ་ལྟ་བུ་ལ་སྙིང་གནས་རིག་པའི་ཆའི་རང་གདངས་མིག་ལྟ་བུ་བར་དེར་འདྲེས་པས་མི་བཀྲ་དགུ་བཀྲའི་སེམས་ཞེས་གློ་བུར་དུ་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བའོ། །ལམ་ནི་དེ་ནས་སྒལ་ཚིགས་འདབ་ན་ཡར་རྩ་གཅིག་རྩེ་ཆུང་ནས་ཁ་སྣར་འབྲེལ་བས་ན་ཡར་རྒྱུ་བའོ། ། བྱེད་ལས་ལས་ཐ་དད་པས་སོག་པར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་དུ་སྨིན་པའོ། །དེའང་མ་དག་སུམ་བརྩེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་གྱི་རྩ་འདབ་དབུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་རིག་པའི་གདངས་ཏེ། ངོ་བོ་མ་རིག་པ། རྣམ་པ་སེམས། རྟོག་པ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ། སུམ་ལྡན་གྱི་ཚོགས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མ་དག་པ་ཡི་གནས་ལུགས་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ། །མ་དག་སུམ་བརྩེགས་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་དུ་ཡང༌། །བརྩེགས་མ་གསུམ་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ནས་རྩ་ནས་འགྱུ་བའོ། །སྲོག་པ་རྩ་ནས་ལམ་འབྱུང་ངོ༌། །སྒོ་ནི་ཁ་དང་སྣ་ནས་འབྱུང༌། །དེ་ལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །སྣ་ཚོགས་དུ་མར་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམ
Chinese
作为基础阿赖耶识的心，是明亮、无分别、无记的，犹如镜子一般。眼识对色相不分别，以及耳、鼻、舌、身识对各自的境相不分别，犹如镜中已显现影像一般。意识本身对诸多境法进行分别，从显现的根的境，进入根识和执取方式，或者对无有总义分别的境，犹如明亮显现的金刚座（菩提伽耶）一般进行分别时，最初生起执取分别的识，即是意识。之后，生起行于贪嗔痴任何一种的识，即是执取识，也就是所谓的烦恼意。这些的组成部分、分类和教证非常多，因为害怕文字繁多而不再赘述。第二，决断差别的处所有五种，即：体性、处所、道路、作用、果。心的体性是能取所取的识，是三界的一切分别。心是阿赖耶识，意是遍行，行于境是各别识，即五根识。这三者是体性相同的识，是自性无明，是五毒的根本。处所是从肺连接到心脏的脉络，位于像茅草管子那么细的地方。如同从肺到心脏的流动一样，心脏是心识部分的自性光明，如同眼睛一样，混合在那里，所以称为“不明显九明显”的心，是突然从因缘的部分产生的。道路是从那里在脊椎骨的旁边，有一条向上走的脉，顶端很小，连接到口鼻，所以是向上走的。作用是由于业的不同而作用于肩胛。果是成熟为轮回的错觉显现。那也叫做不净三重叠，即心脏和肺之间的脉络，是气息的骏马，是心识的光明。体性是无明，相是心，分别是意。是三者和合的集合。自显现中说：不净的处所的体性，在一切有情众生的自续中，存在着不净的三重叠。那样的体性是这样的：在心脏和肺之间，也存在着三重叠。从那里在脉中流动。命脉从脉中产生道路。门是从口和鼻产生。那有八万种。在那里等等的烦恼，以各种各样的方式产生。等等。金刚萨
English
The mind of the base consciousness, clear, non-conceptual, and neutral, is like the surface of a mirror. The eye consciousness does not conceptualize appearances, and the ear, nose, tongue, and body consciousnesses do not conceptualize their respective objects, like images already appearing in a mirror. The mind itself conceptualizes various objects, from the manifest sense objects to the sense consciousness and the manner of grasping, or when conceptualizing objects without general meaning, like the clear appearance of Vajrasana (Bodh Gaya), the first consciousness that arises to grasp the conceptualization is the mind consciousness. After that, the consciousness that arises to act in any of the forms of attachment, aversion, or neutrality is the grasping consciousness, which is called the afflicted mind. The parts, divisions, and sources of these are very numerous, so I will not elaborate further for fear of the length of the text. Secondly, there are five certainties regarding the place of distinction: essence, location, path, function, and result. The essence of the mind is the consciousness of grasping and being grasped, the all-pervasive conceptualization of the three realms. The mind is the base consciousness, the mind is the all-pervasive, acting on objects is the individual consciousness, the five sense consciousnesses. These three are consciousnesses of the same essence, are self-ignorance, and are the root of the five poisons. The location is in the channel connecting the lungs to the heart, in a place as thin as a reed tube. Like the flow from the lungs to the heart, the heart is the self-radiance of the mind part, like an eye, mixed in that space, so it is called the "unclear nine clear" mind, which arises suddenly from the part of conditions. The path is from there next to the spine, there is a channel going upwards, the tip is small, connected to the mouth and nose, so it goes upwards. The function is to act on the shoulders due to the difference in karma. The result is to ripen into the illusory appearances of samsara. That is also called the impure triple layer, that is, the channel between the heart and lungs, is the horse of breath, is the radiance of mind. The essence is ignorance, the aspect is mind, the conceptualization is mind. It is a collection of three combined. From the self-appearance it says: The nature of the impure place is, in the self-continuum of all sentient beings, there exists the impure triple layer. That nature is like this: between the heart and lungs, there also exists a triple layer. From there it flows in the channel. The life force arises from the channel. The doors arise from the mouth and nose. There are eighty thousand of them. There, and so on, the afflictions, arise in various ways. And so on. Vajra Satt