Tibetan
དང་པོ་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་གང་ཡིན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཏེ་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མར་སྐྱེས་པའི་སྐྱོན་དེ་རིག་པ་ལ་ལྡན་དུས་སེམས་ཅན་ཞེས་བཏགས་ཤིང༌། སེམས་དེས་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོར་འཁྲུལ་བར་བྱེད་ལ། རིག་པ་དེ་སེམས་དང་བྲལ་དུས་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཏེ་ལས་དང་བག་ཆགས་བསྲེགས་པས་མེ་དང་འདྲ་ཞིང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟོང་གསལ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་པ། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་དག །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། ། དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། ། ཐུགས་ནི་བསྐྱོད་པ་ཀུན་བྲལ་བ། །བེམས་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་ཤིང་རེག་ལ་གསལ་བྱེད་སྣང༌། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེགས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་མེ་བཞིན་ཟ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་གསལ་རིག་བཅས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་སྟོན། །འབྱེད་མེད་ཐུགས་རྗེ་རང་ཤར་བས། །ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་འབྲེལ་ཆོས་ཀུན་རྫོགས། །དྲན་པ་ཉིད་ནི་དྲན་མེད་ པས། །ཡེ་ཤེས་དྲན་གཞི་ཉིད་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མ་ཕྱེད་ན་སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་ན། །སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས། །སྐྱོན་བྲལ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་ དཀའ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་འཁྲུལ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཏེ་བསྡུ་ན་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་དང་ཆོས་ཏེ་དྲུག་གོ །འདི་དག་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལས་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། གང་ལ་སྣང་ན་འཁྲུལ་བའི་སེམས་ལ་སྣང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང༌། འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞིང་སྣང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ནི། འདི་ལ་སེམས་རང་ངོ་ཤེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ད་ལྟའི་སྣང་བ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཡིན་བྱ་བ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཞེས་བཤད
Chinese
首先，区别在于，什么是心？是轮回的法，即业和习气的自性，产生垢染的过患，当它存在于觉性中时，就被称为有情。这个心使六道众生各自迷惑。当觉性脱离心时，就被称为突如其来的离垢佛。什么是智慧？是超越痛苦的法，即焚烧业和习气如火，远离一切分别念，是空明如虚空的自性。如《摩尼宝鬘经》所说：“心是所有习气的根本，是有情众生的垢染。心是执取所取境，因此是轮回的法性。心若脱离，即是成佛，清净有情众生的垢染。”“众生由心而行，否则不能行。因此，众生如轮转。心是远离一切动摇的，不像无情物，它知晓、接触并显现光明，焚烧一切分别念，智慧如火般吞噬，与虚空相同，是空明觉性。因此，智慧显现光明，无分别的慈悲自然生起，遍及一切，与一切相连，圆满一切法。念头本身是无念的，智慧脱离念头的基础。”如是说。其次，如果心和智慧没有区分，那么显现之境的根源就不会断绝，因此心的境，即迷惑的显现，就有无法从轮回中解脱的过患。如《狮子力圆满经》所说：“如果心和智慧没有区分，显现之境的根源就不会断绝，因此难以证悟离垢法性的意义。”如是说。因此，心的境是迷惑的显现，是轮回的法，如果归纳起来，就是色、声、香、味、触和法这六种。这些是从心的习气中显现出来的，就像头发的幻影一样。如果显现，就显现在迷惑的心中。智慧的境是清净的法性，如虚空一般，以及光明清澈的显现，如身和智慧的广大刹土。第二，不认识的过患是：如果认识心的自性，就是智慧。现在这个显现是智慧的光明，如果认识心，就是智慧，这样说。
English
Firstly, the distinction is: what is mind? It is the dharma of samsara, the nature of karma and habitual tendencies, the fault of arising with defilements. When it is present in awareness, it is called sentient being. That mind causes the six realms of beings to be confused individually. When that awareness is separated from mind, it is called suddenly free from defilements, a Buddha. What is wisdom? It is the dharma of transcendence of suffering, like fire burning karma and habitual tendencies, free from all conceptualizations, the nature of emptiness and clarity like the sky. As the "String of Pearls" says: "Mind is the basis of all habitual tendencies, it is the defilement of embodied beings. Mind grasps at objects, therefore it is the nature of samsara. When that mind is separated, it is enlightenment, purifying the defilements of all embodied beings." "Beings go by that mind, otherwise they cannot go. Therefore, beings are like a revolving wheel. The heart is free from all movement, not like an inanimate object, it knows, touches, and illuminates clearly. Burning all conceptualizations, wisdom itself consumes like fire, it is equal to the sky itself, it is emptiness, clarity, and awareness. Therefore, wisdom shows the light, and non-discriminating compassion arises naturally, pervading and connecting all, perfecting all dharmas. Memory itself is without memory, wisdom is free from the basis of memory." Thus it is said. Secondly, if mind and wisdom are not distinguished, then the root of the appearance of objects will not be severed, therefore the object of mind, which is the confused appearance, has the fault of not being liberated from samsara. As the "Lion's Strength Perfection" says: "If mind and wisdom are not distinguished, the root of the appearance of objects will not be severed, therefore it is difficult to realize the meaning of the faultless dharma nature." Thus it is said. Therefore, the object of mind is the confused appearance, it is the dharma of samsara, if summarized, it is the six: form, sound, smell, taste, touch, and dharma. These appear from the habitual tendencies of the mind, like the appearance of hair falling in one's vision. If it appears, it appears to the confused mind. The object of wisdom is the pure dharma nature, like the sky, and the clear light appearance, such as the vast realms of body and wisdom. Secondly, the fault of not knowing is: if one knows the nature of mind, it is wisdom. This present appearance is the clear light of wisdom, if one knows mind, it is wisdom, so it is said.
Tibetan
་པའི་ཚིག་ལ་འཁྲུལ་ནས་སེམས་མི་རྟོག་པའི་ཆ་རྐྱང་བ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། འདི་ཡང་ནོར་ས་ཤིན་ཏུ་ཁམ་ཆེ་བས་གསལ་བའི་སྐྱོན་མཐའ་ཡས་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཆེ་ལོང་བརྗོད་ན། སེམས་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་བ་དང༌། སེམས་དྲི་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་བ་དང་སེམས་སྤང་བྱ་འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡང་སྣང་བ་འདི་འཁྲུལ་བར་སྣང་བས་འོད་གསལ་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཐལ་པ་དང༌། སྣང་བ་སེམས་ཅན་ཕལ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འོད་གསལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པར་ཐལ་ཏེ། འདོད་ན་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་པ་བཞིན་དུ་གྲོལ་བར་ཐལ་བ་དང༌། སྣང་བ་དང་སེམས་ལ་སྐྱེ་ཤི་འཕོ་འགྱུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དང་དེའི་སྣང་བ་ཡང་དེར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མང་པོ་དམིགས་པས། རྨོངས་པ་གཏི་མུག་ལས་ཀྱང་ཆེས་གཏི་མུག་པ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གདམས་ནས། སེམས་ལ་གཞི་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་ན་རྒྱུ་འབྲས་སམ་གཞི་འབྲས་འཛོལ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལ་ལ་དག་གི་འདོད་པ་ནི། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་འཚོལ་བར་འདོད། །དེ་ལས་བཟློག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ཙམ་ལགས། ། དྲི་ལན་རྒྱས་པར་བཏབ་པ་ནི། །སེམས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འོ་ན་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི། །དྲི་ལན་རྒྱས་པར་བཏབ་པ་ནི། །ཆོས་ཉིད་གཟུང་འཛིན་ག་ལ་ཡོད། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་བཞིན། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་བཟློག་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་ཡོད་དམ་མེད། །དྲི་ལན་རྒྱས་པར་བཏབ་པ་ནི། །སེམས་ལ་གཟུང་དང་འཛིན་ཡོད་ཀྱང༌། །ཆོས་ཉིད་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་བཟློག་པ་ཡང་སྨྲས་པ། །གོང་གི་དམ་བཅའ་ཉམས་པར་འགྱུར། །སེམས་དང་ཆོས་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་བྱུང་གྱུར་ན། །སངས་རྒྱས་འབད་པས་རྙེད་པར་འགྱུར། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དྲི་ལན་བཟློག་སྟེ་སྨྲས་པ་ནི། །གལ་ཏེ་སེམས་མེད་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྙེད་དམ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་ལ་དྲིས་ལན་རྒྱས་བཏབ་པ། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འཚོལ་ཏེ། །སེམས་ལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན
Chinese
由于对词句的错误理解，将心不作意的那种单纯状态视为智慧等情况非常多。这方面出错的可能性非常大，虽然阐述的过失无边无际，但暂且简略地说，因为心是执持的，所以智慧也成了执持；因为心是带垢的，所以智慧也成了带垢；心是应断除的轮回之法显现的，所以智慧也成了轮回。如《二谛论》所说：“心与心所三界中，虚妄分别之相即是分别。” 此外，显现被认为是错乱的，因此光明成为错乱显现；显现对于普通众生来说是共同显现，因此光明成为共同显现。如果承认这一点，那么一切都将像瑜伽士一样获得解脱。由于显现和心有生、死、转移、变化的现象，因此智慧及其显现也成了生、死、转移、变化。可以指出很多这样的过失。因此，告诫说不要依赖于比愚痴还要愚痴的那些人的观点。如果以心为基础而想要获得佛果，那么因果或基础与结果就会混淆，从而颠倒错乱。如《自显论》所说：“有些人想要在心中寻找果实。与此相反的是，心的本体是什么？详细的回答是：因为心没有本体。那么心的特征是什么？详细的回答是：法性哪里有能取和所取？例如虚空的特征一样，因为没有能取和所取。因此说了相反的话，心中有能取和所取吗？详细的回答是：心中虽然有能取和所取，但法性没有能取和所取。因此也说了相反的话，就会违背之前的誓言，因为心和法性是一体的。如果心中产生了能取和所取，那么佛陀就会通过努力而获得，因为心中有能取和所取。相反的回答是：如果心不存在，那就是佛陀本身，你为什么还要努力去寻找？对此详细的回答是：不要在心中寻找果实，因为心中会产生各种各样的东西。” 这是因为心是暂时的障碍，是成佛的所依。
English
Due to misunderstanding the words and considering the mere state of non-conceptual mind as wisdom, there are many such instances. The possibility of error in this aspect is very high. Although the faults of explaining are endless, to briefly state, since the mind is grasping, wisdom also becomes grasping; since the mind is tainted, wisdom also becomes tainted; and since the mind is the appearance of samsaric dharmas to be abandoned, wisdom also becomes that. As stated in the Two Truths: "Mind and mental factors in the three realms, the aspect of fabricated imputation is conceptualization." Furthermore, since appearance is seen as delusion, luminosity becomes a deluded appearance; since appearance is a common appearance to ordinary beings, luminosity becomes established as a common appearance. If this is accepted, then all would be liberated like yogis. Since appearance and mind have the phenomena of birth, death, transference, and change, wisdom and its appearance also become that. Many such faults can be pointed out. Therefore, it is advised not to rely on the views of those who are even more ignorant than ignorance. If one wants to attain the fruit of Buddhahood based on the mind, then the cause and effect or the basis and result will be confused, leading to perversion. As stated in Rangshar: "Some want to seek the fruit in the mind. The opposite of that is, what is the entity of the mind? The detailed answer is: because the mind has no entity. Then what is the characteristic of the mind? The detailed answer is: where does the dharmata have grasper and grasped? Like the characteristic of space, because there is no grasper and grasped. Therefore, the opposite words are spoken, does the mind have grasper and grasped? The detailed answer is: although the mind has grasper and grasped, the dharmata has no grasper and grasped. Therefore, the opposite is also spoken, the previous vow will be broken, because the mind and dharmata are one. If grasper and grasped arise in the mind, then Buddhahood will be attained through effort, because the mind has grasper and grasped. The opposite answer is: if the mind does not exist, that is Buddhahood itself, why do you strive to find it? The detailed answer to this is: do not seek the fruit in the mind, because various things arise in the mind." This is because the mind is a temporary obscuration and the basis for Buddhahood.