Tibetan
ས། དང་པོ་ནི། གཞི་སྣང་དེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཅིག་མ་ཤེས་པས་ཀ་དག་ལ། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས། །རྒྱུ་དང་མཚུངས་པར་ཉེར་ལེན་ནོ། ། དམིགས་པའི་རྟེན་ནི་ཁ་དོག་ལས། །གཉིས་ཆ་ཕྲ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས། །འཁོར་བ་ལས་ཀྱི་དམིགས་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཤར་ན་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་དུས་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ཤེས་པ་གསལ་རིག་ཡུལ་དཔྱོད་ནུས་སུ་རང་ཤར་བ་དེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཤར་ཏེ། རྒྱུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་མ་རིག་པ་ཤེས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་པ་ དང༌། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་དང་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང༌། ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་རང་སྣང་ལ་གཞན་དུ་དཔྱོད་པའི་ཆ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་གསུམ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་དེས་རང་སྣང་ལ་དཔྱོད་པ་ན་གཞི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དང་གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་གྱི་འཆར་ཚུལ་སྣང་བ་ལ་གཞི་དང་གཞི་སྣང་གི་རང་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པར་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་རྐྱེན་བཞི་དམིགས་པ་མ་དག་པའི་ཆ་ལས་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་འཁྲུལ་དུས་ཡིད་དྲུག་འཛིན་པ་མ་འགགས་པར་ཤར་བས་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཆར་ཤར་བས་རིག་པ་བཅིངས་ཏེ་ཡུལ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། དེ་ལྟར་གནས་པའི་གཞི་དེ་ལས། །རྒྱུ་དང་འཁྲུལ་བའི་ས་བོན་ནི། །གསལ་བའི་ཆ་ནི་ཕྱིར་ཤོར་བས། །ཤེས་པ་གསལ་གསལ་རིག་རིག་སྟེ། །མ་རིག་པ་ནི་གསུམ་དག་ལས། །ཡིད་ཙམ་ཕྱིར་འགྱུས་སྣང་ཆ་ལ། །ཡུལ་དེ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་བློས། །གཞི་དང་གཞི་ཡི་སྣང་ཆ་ ལ། །གཞི་དང་གཞི་ཤེས་ཁྱད་པར་འཁྲུལ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་རྐྱེན་ འཕྲད། །རྐྱེན་བཞི་དམིགས་པ་མ་དག་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་གསལ་ཆ་འགགས། །ཡིད་དྲུག་འཛིན་པ་མ་འགགས་པས། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གིས་བདག་བཅིངས་པ། །ཡུལ་དྲུག་སོ་སོར་སྣང་བ་ཤར། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ལ་བདག་བཟུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དང་ཆོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་གོ །དེའང་མ་རིག་པ་ནི་དུག་ལྔ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ལ་གཏི་མུག་ནི་དུག་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པས་སོ་སོར་བཤད་དོ། །མ་རིག་པ་ལ་དབྱེ་ན་རྒྱུ
Chinese
萨。第一，基现，从不认识其自性的部分而迷惑。在归谬论中说：“一不识故于本净，法性自性不识故，如因同类而取。”“所缘之所依是颜色，二者微细之因缘，轮回业之所缘。”如是说。道理如何显现呢？基显现时，慈悲之能力，知觉明了，成为能观察境之智慧而自现，此依赖于不认识自性而与三种无明相应而显现。因自性唯一的无明，生为知，即是不知。“俱生无明，不认识自性，彼与知二者俱生。遍计所执无明，观察自现为他者之分，共三种。彼三者，于一知上，有反体各异，本体唯一者，观察自现时，基本体、自性、慈悲三者，与基现任运成就之显现方式，于显现上，不认识基与基现之自性，执为他者之差别而迷惑。彼亦是因无明三者，与缘四者，所缘不净之分，于显现上，知觉于能取所取而迷惑时，六识执取不间断而显现，故六种烦恼以潜伏之方式显现，系缚觉性，于六境之显现而迷惑者是：“灯能显现中说：如是安住之基彼中，因与迷惑之种子是，明分向外散失故，知是明明觉觉，无明是三者中，唯意识向外散动之显现分上，以境彼执为我之想，基与基之显现分上，基与基知差别而迷惑，从迷惑之因与境缘相遇，缘四者所缘不净故，各种显现之明分中断，六识执取不间断故，六烦恼以我系缚，六境各自显现。如是于境上执我。”如是说。六境是色、声、香、味、触、法。六烦恼是无明、贪欲、嗔恨、愚痴、我慢、嫉妒。“彼无明遍及五毒一切，而愚痴是五毒之一部分，故分别解说。若分无明，则有因
English
Sa. First, the ground appearance is confused from the part of not knowing its own nature. It is said in the reductio ad absurdum: "Because one is not known, it is originally pure. Because the nature of reality is not known, it is taken as the cause and the same kind." "The support of the object is color, the cause and condition of the two subtle parts, the object of cyclic existence." So it is said. How does it appear? When the ground appears, the ability of compassion, knowing and clear, becomes the wisdom that can observe the object and appears spontaneously. This depends on not knowing its own nature and appears in accordance with the three ignorances. The ignorance of the sole nature of the cause, born as knowledge, is ignorance. "Co-emergent ignorance, not knowing its own nature, that and the knowledge are co-emergent. Conceptual ignorance, observing the self-appearance as other, a total of three kinds. Those three, on one knowledge, have different counter-entities, the one who has the same essence, when observing the self-appearance, the ground essence, self-nature, compassion, and the way the ground appearance spontaneously accomplishes, on the appearance, do not know the nature of the ground and the ground appearance, and are confused by the difference of grasping as other. That is also because of the three ignorances of cause, and the four conditions, the impure part of the object, on the appearance, when knowledge is confused with the grasper and the grasped, the six consciousnesses grasp without interruption and appear, so the six afflictions appear in a latent way, binding awareness, and being confused with the appearance of the six objects is: "It is said in the Lamp Illuminating: From the ground where it abides, the cause and the seed of confusion are, because the clear part is lost outward, knowledge is clear and clear awareness, ignorance is among the three, only the consciousness moves outward to the appearance part, with the thought that the object is grasped as self, on the ground and the appearance part of the ground, the ground and the ground knowledge are confused with the difference, from the cause of confusion and the object conditions meet, because the four conditions are impure, the clear part of various appearances is interrupted, because the six consciousnesses grasp without interruption, the six afflictions bind me, the six objects appear separately. Thus, I grasp on the object." So it is said. The six objects are form, sound, smell, taste, touch, and dharma. The six afflictions are ignorance, desire, hatred, delusion, pride, and jealousy. "That ignorance pervades all five poisons, and delusion is a part of the five poisons, so they are explained separately. If ignorance is divided, there is cause.
Tibetan
འི་གསུམ་བཤད་ཟིན་ལ་ངོ་བོའི་ཆ་དྲུག་ནི། རང་ཤར་ལས། མ་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང༌། འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། འཁྲུལ་གཞི་གཞིའི་མ་རིག་པ་དང༌། འཛིན་པ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། བཅོས་པ་ལམ་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། མ་ཤེས་པ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བྱུང་སྟེ་རང་གི་སྣང་བ་མི་མཐོང་ཞེས་སོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་ཆ་དེ་ལ་རྨོངས་པ་དྲུག་ཏུ་བྱུང་བས་སོ་སོར་བཤད་དོ། ། ཡིད་དྲུག་ནི། ཡང་དེ་ལས་འཛིན་པའི་ཡིད་དྲུག་བྱུང་ངོ༌། །མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡིད་དང༌། ཀུན་ཏུ་འཚོལ་བའི་ཡིད་དང༌། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཡིད་དང༌། རྣམ་པར་རགས་པའི་ཡིད་དང༌། ངེས་པར་འཇོག་པའི་ཡིད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། ཡིད་འགྱུ་བ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཤེས་པས་རང་རིག་པ་དང༌། ཡུལ་འཛིན་པ་དང༌། ཡུལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང༌། ཡུལ་ལ་ཡེངས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རགས་པ་དང༌། ནང་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དྲུག་གི་ཆའི་རྨོངས་པའོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་ཚུལ་ངོ་བོའི་ཆ་དང༌། རྣམ་པ་རྐྱེན་གྱི་ཆ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྤྱི་པའི་འཁྲུལ་གཞི་སྣང་དུས་རིག་པས་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་དྲི་མས་རིག་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པར་སྤགས་༼༡༽པས་ཤེས་བྱ་རིག་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དྲི་བཅས་སུ་སོང་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱར་འཐུམས་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་རིག་པ་རྟོག་པས་སྦགས་ཏེ་ཡིད་དྲུག་གིས་བཅིངས་པས་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཀྱི་དྲ་བར་ཚུད་དེ་འོད་གསལ་བག་ལ་ཞའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སྣང་དེ་རང་ལས་བྱུང་བར་མ་ཤེས་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན། དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་ཤར་བས་དམིགས་པའི་རྐྱེན། བདག་དང་བདག་གིར་བཟུང་བས་བདག་པོའི་རྐྱེན། དེ་གསུམ་དུས་མཚུངས་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བཞིར་འཁྲུལ་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སྤྱི་པ་འཁྲུལ་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མ་རིག་ཉིད་དང་སྦགས་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་དྲི་མར་སྣང༌། །སེམས་ལ་དྲན་བསམ་འཆར་བའི་ཕྱིར། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྟོག་པས་སྦགས། །ཡིད་དྲུག་འཛིན་པ་མ་འགགས་ཕྱིར། །ཆོས་སྐུ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་བས་བཅིངས། །ཆ་མེད་རྡུལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །འོད་གསལ་ཉིད་ཀྱང་བག་ལ་ཆགས། །རྐྱེན་བཞི་དམིགས་པ་མ་དག་ཕྱིར། །སྣང་བ་ཉིད་ནི་དུ་མར་ཤར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ། རྐྱེན་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་སྣང་བ། གཞི་ལས་གཞི་ཤེས་སུ་སྣང་བ་འ
Chinese
三者已述，本体之六相为：自生论中说，无明如下：根本心之无明，迷乱境之无明，迷乱所依之基之无明，执着分别之无明，造作道之无明，不识愚昧之无明，如是无明六种生起，不见自之显现。又说：“彼等亦于各自之分位生起六种愚昧，故而分别解说。”六意为：又由此生起执着之六意。与无明相似相应之意，意之识之意，普遍寻觅之意，决定之意，极粗之意，决定安立之意。彼等亦依次为：意与动摇相随，以识而自知，执持境，决定执持境，于境散乱，烦恼粗大，于内专注一境，乃六分之愚昧。第二，广说自性，有二：广说迷乱之方式本体之分位，及相状缘起之分位。初者，共同之迷乱所依，显现之时，明智以不识自面之垢染，使明智本身迷乱，故所知明智无垢染本身亦变为有垢染，为心之牢笼所束缚，本体本净之明智为分别所染污，为六意所束缚，身体陷入不可分微尘之网中，光明染上习气。又，不识彼基显现自生，故为因之缘。彼显现为境，故为所缘之缘。执着我与我所，故为所有者之缘。彼三者同时，故为等无间缘，如是四缘而迷乱。如《摩尼宝鬘》云：共同迷乱之基，名为无明，以与无明染污之故。所知本身亦显为垢染，以于心中生起忆念思虑之故。本体本身为分别所染，以六意之执着未止息之故。法身本身亦为所取所缚，以与不可分微尘相合之故。光明本身亦染上习气，以四缘所缘不净之故。显现本身显现为众多。如是说。又，迷乱之因为无明，缘为于识上显现境，从基显现为基识。
English
The three have been explained, and the six aspects of the essence are: From the Rangshar it says, ignorance is as follows: the ignorance of the root mind, the ignorance of the deluded object, the ignorance of the base of delusion, the ignorance of clinging to concepts, the ignorance of contrived paths, and the ignorance of unknowing delusion. Thus, six types of ignorance arise, and one does not see one's own appearance. It also says, "They also arise as six types of delusion in their respective aspects, so they are explained separately." The six minds are: Again, from this arises the six clinging minds. The mind that corresponds similarly to ignorance, the mind of the consciousness of mind, the mind that seeks everywhere, the mind that determines, the mind that is very coarse, and the mind that establishes definitively. These also, in order, are: the mind accompanied by movement, self-awareness through consciousness, grasping objects, definitely grasping objects, being distracted by objects, coarse afflictions, and focusing inwardly on one object, which is the delusion of the six aspects. Secondly, there are two ways to explain the expansion of self-nature: explaining the aspect of the essence of delusion and the aspect of the conditions of appearance in detail. The first is that the common basis of delusion is that when phenomena appear, awareness itself is deluded by the impurity of not knowing its own face, so the knowable awareness itself, which is without impurity, also becomes impure, and is enveloped in the expanse of mind. The awareness of the essence of original purity is defiled by concepts, bound by the six minds, and the body is trapped in the net of indivisible particles, and the clear light is stained with habitual patterns. Furthermore, not knowing that the basis of appearance arises from itself is the condition of the cause. That which appears as an object is the condition of the object. Grasping at self and what belongs to self is the condition of the possessor. The delusion of these three simultaneous conditions is the immediate condition. As it says in the String of Pearls: The common basis of delusion is called ignorance, because it is defiled by ignorance. The knowable itself also appears as impurity, because memories and thoughts arise in the mind. The essence itself is defiled by concepts, because the clinging of the six minds does not cease. The Dharmakaya itself is also bound by what is grasped, because it is combined with indivisible particles. The clear light itself is also stained with habitual patterns, because the object of the four conditions is impure. Appearance itself appears as many. Thus it is said. Furthermore, the cause of delusion is ignorance, the condition is the appearance of objects to consciousness, and the basis appears as the basis of consciousness.