Tibetan
ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་གསུམ་པོ་ནི། རབ་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲིང་ནི་ཞག་ལྔ་ན་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་དབུགས་ཕྱུང་ནས་བར་དོ་མེད་པར་སངས་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། འདི་ལ་གསུམ་སྟེ དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ། གྲོལ་བའི་ཚུལ། ཁྱད་པར་ལ་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྔར་བླ་མའི་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་ལུང་ཆོས་འདིའི་སྒོ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་དང༌། མཐོང་ཡང་ཕོ་ཚོད་དང༌། ལེ་ལོ་དང༌། གཡེང་བའི་དབང་དུ་སོང་བ་དབང་པོ་ཐ་མའི་ཐ་མ་རྣམས་ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་རང་སྣང་དེ་ལ་དབང་མ་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་བྲེད་པ་དང༌། ངེས་པ་མ་རྙེད་པས་རབ་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། ཕ་གི་རྒྱུད་ཅི་ལས་བྱུང་ངམ་སྙམ་པ་དང༌། ངོ་མ་འཕྲོད་པས་ཕུགས་རྡུགས་པ་སྙམ་པ་དང་ སྔར་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉམས་སུ་མ་བླངས་པས་སྣང་བ་འདི་ཅི་ཡིན་དབང་པོ་འཁྲུལ་ལམ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་སྣང་ངོ་མ་ཤེས་པ་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྲིད་པ་བར་དོའི་ཁ་བརྒྱུད་ནས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་ན། སྣང་བ་ཆེན་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ། དབང་པོ་ཐ་མའི་ཐ་མ་ཀུན་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་ལོ། །ཐ་མའི་འབྲིང་གིས་དེ་ལ་ཆགས་པའི་ཉིས་ཀྱི་འཁྲུལ་ལོ། །ཐ་མའི་རབ་ཀྱིས་ངར་འཛིན་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དུ་འཁྲུལ་ལོ། །ཐ་མའི་ཕུལ་གྱིས་རང་མཚན་དུ་དམིགས་པ་འཁྲུལ་ལོ། །ཐ་མའི་མཆོག་གིས་གང་དུའང་མ་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་ཏུ་རྨོངས་པས་འཁྲུལ་ལོ། །ཐ་མའི་རྩེ་མོས་ཅི་ཡིན་སྙམ་དུ་སྙམ་བྱེད་ཐེ་ཚོམ་ཞུགས་པས་འཁྲུལ་ལོ། །ཐ་མའི་མཐར་ཕྱིན་པས་དེ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་ཆ་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་ལོ། །འབྲིང་གི་ཐ་མས་གསལ་བ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཆ་ནས་འཁྲུལ་ལོ། །འབྲིང་གི་འབྲིང་གིས་དངོས་པོ་ཞེན་འཛིན་དུ་ཆགས་པའི་སྙིང་པོར་བཟུང་བས་འཁྲུལ་ལོ། །འབྲིང་གི་རབ་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་ཡེངས་ཏེ་གང་དུའང་མ་ཤེས་པ་བུ་ཆུང་གིས་སྣང་བ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའི་རྨོངས་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །འབྲིང་གི་ཕུལ་གྱིས་ཤེས་པ་འཛིན་པའི་རྐྱེན་དུ་བྱེད་པས་འཁྲུལ་ལོ། །འབྲིང་གི་མཆོག་གིས་ཡུལ་དུ་བཟུང་བར་བརྟགས་པས་འཁྲུལ་ལོ། །འབྲིང་གི་རྩེ་མོས་ང་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ཤར་སྙམ་དུ་དགའ་གདུང་དུ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་ལོ། །འབྲིང་གི་མཐར་ཕྱིན་པས་ངེས་པ་ལ་འཇོག་པས་རང་སྣང་དུ་མ་ཤེས་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །རབ་ཀྱི་ཐ་མས་མཛེས་པར་འཛིན་པས་འཁྲུལ་ལོ། །རབ་ཀྱི་འབྲིང་གིས་མཛེས་པ་ལ་ཞེན་པར་འཛིན་པས་འཁྲུལ་ལོ། །རབ་ཀྱི་རབ་ཀྱིས་གང་དུ་མ་བཟུང་ཡང་ཡེངས་པ་ལྟར་ངོས་གཟུང་མེད་པས་འཁྲུལ་ལོ། །རབ་ཀྱི་ཕུལ་གྱིས་སྣང་བའི་ཡུལ་དེས་རྒྱུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་བཟུང་བར་སོང་ནས་འཁྲུལ་ལོ། །རབ་ཀྱི་མཆོག་གིས་སྐད་ཅིག་འགྱུར་བའི་ཆ་ཟློག་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ལོ། །རབ་ཀྱི་རྩེ་མོས་རྟགས་དང་མཚན་མ་རིས་ཅན་དུ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་ལོ། །རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པས་གང་དུའང་མ་ཤེས་ལ་སྣང་བ་གཟུ་བོའམ་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་འཁྲུལ་ལོ། །འཁྲུལ་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པོ་འདིར་འདུས་པས། བར་དོར་མ་འཁྲུལ་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་ད་ལྟ་ཕྱིའི་སྣང་བ་ཐ་མལ་པ་དང༌། འོད་གསལ་གྱི་ཆ་རང་སྣང་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་རྗེན་ཡེ་རེ་རེ་ངོ་ཤེས་པ་གཅེས་སོ། །དེའང་རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་ཉེ་བའི་འཁོར་རྣམས་ཉོན་ཅིག སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བར་དོ་ལ་འདི་ལྟར་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྣམ་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཉམས་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་དམིགས་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཅི་ཡིན་སྙམ་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ །ལ་ལ་སྙམ་བྱེད་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཡུལ་ལས་འཁྲུལ་ལོ།།ལ་ལ་ཡུལ་མེད་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་སྙིང་པོ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་མ་རིག་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྐྱེན་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་བརྟགས་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ང་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་འཛིན་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་འདུ་ཤེས་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྒྱུ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྟགས་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་གཟུ་བོ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །བར་མ་དོ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། འཁྲུལ་ལུགས་གཅིག་ལ་སྣང་བ་རྫོགས་པར་འོང་སྟེ། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་ལུགས་རེ་རེ་ལ་སྣང་བ་རེ་རེ་འཆར་རོ། །དེ་ནི་བར་དོ་ལ་འཁྲུལ་ལུགས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གྲོལ་བའི་ཚུལ་དབང་པོ་ཉི་ཤུའི་རིམ་པ་ལས་མི་འདའ། དེ་ཡང་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་ལས་མི་འདའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་རབ་སྐད་ཅིག་གསུམ། འབྲིང་ལྔ། ཐ་མ་བདུན་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན་གྲོལ་བའོ། །དེའི་ཐ་མ་ནི་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བ་ལས་གྲོལ་མི་ནུས་སོ། །རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་ཏེ། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། སྐར་མདའ་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ལ། །རྒྱུག་པའི་ཚུལ་དུ་སྐད་ཅིག་གསུམ། །སྤྲུལ་པ་ཉིད་དང་བཅས་པར་ཡང༌། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རང་ཐིམ་མོ། །ཞེས་སོ། །རབ་ཀྱི་ལྷག་པ་དྲུག་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གསུམ་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་ནོ། །དབང་པོའི་ཁྱད་ནི་སྐད་ཅིག་ལ་ཡུན་རིང་ཐུང་ཡོད་དེ། ལ་ལ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་གཅིག་ནས་དྲུག་གི་བར་ཐོགས་པའོ། །མཐར་ཕྱིན་ནི་རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྐད་ཅིག་གསུམ་ལས་ཞག་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །དེ་ནི་རྟོགས་པའི་རྩལ་ལས་བྱུང་ངོ༌། །རྣམ་གྲོལ་གྱི་སྐད་ཅིག་ནི་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་ཤར་ནས་དེར་འདུག་སྙམ་དུ་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ཡུན་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་སྐད་ཅིག་གསུམ་ན་གྲོལ་བའོ། །འབྲིང་དང༌། ཐ་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་དེ་བས་ཡུན་རིང་བ་སྟེ། བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་རྩི་བས་ད་ལྟ་འཆད་དོ། །གསུམ་པ་ཁྱད་པར་ལ་རྨོངས་པ་ཟློག་པའི་ཚུལ་ལ། རྨོངས་པ་དང༌། དེ་ཟློག་པ་གཉིས་ལས། ཆ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་རྒྱུད་དང་མན་ངག་རབ་ཏུ་མང་བས་ལ་ལར་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་དང༌། ལྔ་དང༌། ལ་ལར་ཞག་གསུམ་དང༌། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་དག་ཤན་མ་ཕྱེད་པར་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་དང༌། གྲོལ་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་ནས་འཆད་པའོ། །དེ་ཟློག་པ་ནི་གཉིས་ལས། རིགས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་གཅིག་ན་དབང་པོ་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཆོས་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་གྲོལ་བར་ཐལ། བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་གཅིག་ན་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་རབ་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ན་གྲོལ་བར་བཤད་པ་དེས་གསལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཀྱི་ཐ་མ་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ན་གྲོལ་བར་ཐལ། ཞག་དྲུག་ན་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་རབ་རྣམས་གང་ཡིན་ཡང་སྐད་ཅིག་གསུམ་ན་གྲོལ་བས་གསལ་ལོ། །དེའང་སྦུབས་འཕོ་བའི་དུས་ཀྱི་ཀ་དག་ལ་གྲོལ་ཡང་སྐད་ཅིག་གསུམ་དུ་ངེས་ཏེ། དང་པོ་ལ་ངོས་ཟིན། གཉིས་པ་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེས། གསུམ་པ་ལ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནི། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མེ་ལས། དེ་ལ་སྐད་ཅིག་རྟོགས་པས་ཕྱེད། །བསམ་གཏན་ཞག་ནི་གནས་པའི་ཆ། །རྣམ་ལྡན་མི་ལྡན་ཁྱད་པར་ལས། །འདྲེས་ཤིང་མཚུངས་ལ་མ་འདྲེས་ལྡན། །ཅེས་པས་གསལ་ལོ། །འདིར་རང་ལུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མའི་ཆར་དབྱེ་བ་ལ་རང་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པས་ཁྱབ་ལ། བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་རྟོགས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། མ་རྟོགས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཐ་མ་བཞིན་ནོ། །དེའང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་བསམ་གཏན་གྱིས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རྟོགས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་བཞིན
Chinese
也有错乱的时候。这样，三种根器是：上等根器在三刹那间解脱。中等根器在五天内获得稳固。二十一刹那间获得稳固。下等根器则在自性化身佛土中呼出气息，无中阴身而成就佛果。这里有三种情况：错乱于二十一种根器的方式，解脱的方式，以及遣除对差别的迷惑的方式。第一种是：以前没有见过上师甚深秘密决定之教言法门的人，以及见了也受制于懒惰和散乱的人，下等根器中的下等者，由于没有获得对法性中阴自身显现的自在，所以非常害怕，由于没有获得定解，所以显现强烈，心想：那个传承是从哪里来的呢？由于没有真正契合，所以心想根源断绝了，以前连一刹那也没有现量修持过，所以产生这样的念头：这个显现是什么？根器错乱了吗？等等颠倒的念头生起，不认识自身显现的真实面目，也是轮回的近取因，通过有中阴的途径，错乱于二十一种根器。如何错乱呢？在见到大显现的时候，下等根器中的下等者，全部执取外境而错乱。下等根器中的中等者，由于贪执于此而二取错乱。下等根器中的上等者，由于我执立即成为缘而错乱。下等根器中的殊胜者，由于执着于自相而错乱。下等根器中的最胜者，由于对什么都不了解而愚昧无知而错乱。下等根器中的顶峰者，由于心想这是什么而陷入怀疑而错乱。下等根器中的究竟者，由于将此本身执为外境的一部分而错乱。中等根器中的下等者，由于从见到光明无实的那一部分而错乱。中等根器中的中等者，由于执着实有，抓住实有的精华而错乱。中等根器中的上等者，由于散乱于外境，对什么都不了解，就像小孩见到显现一样的愚昧而错乱。中等根器中的殊胜者，由于将所知作为执着的缘而错乱。中等根器中的最胜者，由于认为执取了外境而错乱。中等根器中的顶峰者，由于心想我出现了这样的显现，而执着于喜悦和痛苦而错乱。
English
There are also times of confusion. Thus, the three faculties are: the superior faculty will be liberated in three instants. The intermediate faculty will gain stability in five days. Stability is attained in twenty-one instants. The inferior ones exhale in the realm of the Nirmāṇakāya and attain Buddhahood without a bardo. There are three aspects to this: the manner of being confused into twenty-one faculties, the manner of liberation, and the manner of averting ignorance of the distinctions. The first is: those who have not previously seen the door of this profound secret definitive prophecy of the lama, and those who have seen it but are under the influence of laziness and distraction, the lowest of the inferior faculties, because they have not gained mastery over the self-appearance of the dharmatā bardo, are very frightened, and because they have not gained certainty, the appearance is very strong, thinking, "Where did that lineage come from?" And because they have not truly met, they think that the root is cut off, and because they have never actually practiced even for an instant, they have the thought, "What is this appearance? Is the faculty confused?" And so on, inverted thoughts arise, and not knowing the true face of one's own appearance is also a cause of rebirth, and through the path of the existence bardo, there is confusion into twenty-one faculties. How is it confused? When the great appearance is seen, the lowest of the inferior faculties are all confused by grasping at external objects. The intermediate of the inferior faculties is confused by attachment to it. The superior of the inferior faculties is immediately confused by ego-grasping as a condition. The excellent of the inferior faculties is confused by focusing on self-characteristics. The supreme of the inferior faculties is confused by being ignorant of anything. The peak of the inferior faculties is confused by entering into doubt, thinking, "What is it?" The ultimate of the inferior faculties is confused by grasping that very part of the object as self. The lowest of the intermediate faculties is confused from the part of seeing that clarity is without substance. The intermediate of the intermediate faculties is confused by grasping the essence of attachment to substantial clinging. The superior of the intermediate faculties is confused by being distracted by objects and not knowing anything, like a child seeing an appearance. The excellent of the intermediate faculties is confused by making knowledge a condition for grasping. The supreme of the intermediate faculties is confused by thinking that an object has been grasped. The peak of the intermediate faculties is confused by grasping at joy and sorrow, thinking, "Such an appearance has arisen to me."
Chinese
极端的圆满，因为安住在确定上，由于不认识自显而迷惑。最好的下等，因为执着于美而迷惑。最好的中等，因为执着于美而迷惑。最好的最好，虽然什么都不执着，也因为像散乱一样没有认识而迷惑。最好的殊胜，因为显现的境成为与因自性一体的执着而迷惑。最好的顶端，因为不认识刹那变化的方面而迷惑。最好的顶点，因为执着于有差别相的记号和特征而迷惑。最好的圆满，因为什么都不认识，而由于显现中立或愚昧的力量而迷惑。所有迷惑的方式都汇集在这二十一种中，所以在中阴不迷惑非常重要。其中，现在外在的平凡显现，以及光明的部分，在自显中刹那间赤裸裸地认识每一个是非常重要的。而且，在自显中说： 唉！亲近的眷属们，听着！ 众生在中阴中这样迷惑。 有的从相上迷惑。 有的从体验上迷惑。 有的从紧接着的事物上迷惑。 有的从对境上迷惑。 有的从“是什么”的想法上迷惑。 有的从思考者上迷惑。 有的从境上迷惑。 有的从无境上迷惑。 有的从心要上迷惑。 有的从无明上迷惑。 有的从缘上迷惑。 有的从分别上迷惑。 有的从我上迷惑。 有的从不认识上迷惑。 有的从执着上迷惑。 有的从无执着上迷惑。 有的从概念上迷惑。 有的从因上迷惑。 有的从刹那上迷惑。 有的从记号上迷惑。 有的从中立上迷惑。 因为中阴中有众生二十一种心识，所以，一种迷惑的方式会使显现圆满呈现，这样，每一种迷惑的方式都会显现一种显现。 这就是详细阐述中阴迷惑的方式。 第二，解脱的方式不会超过二十种根基的次第。 这也不会超过上、中、下三种。 其中，上等根基在三个刹那间解脱，中等在五个刹那间解脱，下等从七到二十一个刹那间解脱。 其中的下等无法从自性化身刹土中获得解脱。 极端的圆满在三个刹那间于原始清净中解脱，
English
The ultimate perfection, because it rests on certainty, is confused because it does not recognize self-appearance. The lowest of the best is confused because it clings to beauty. The middle of the best is confused because it clings to beauty. The best of the best, although it does not grasp anything, is confused because it is like distraction and there is no recognition. The excellent of the best is confused because the object of appearance becomes a grasping that is one with the cause itself. The supreme of the best is confused because it does not know how to reverse the momentary changing aspect. The apex of the best is confused because it grasps signs and characteristics as distinct. The ultimate perfection of the best is confused because it does not know anything and is under the power of neutral or ignorant appearance. All these twenty-one ways of confusion are gathered here, so it is very important not to be confused in the bardo. Among them, it is very important to recognize each of the ordinary external appearances and the part of clear light as naked and pristine in the moment of self-appearance. Moreover, it says in Self-Arisen: Alas! Listen, close attendants! Sentient beings are confused in the bardo in this way. Some are confused by appearance. Some are confused by experience. Some are confused by what is immediately after. Some are confused by the object of focus. Some are confused by the thought of "what is it?". Some are confused by the thinker. Some are confused by the object. Some are confused by the absence of an object. Some are confused by the essence. Some are confused by ignorance. Some are confused by conditions. Some are confused by discrimination. Some are confused by "I." Some are confused by not recognizing. Some are confused by grasping. Some are confused by non-grasping. Some are confused by concepts. Some are confused by the cause. Some are confused by the moment. Some are confused by signs. Some are confused by neutrality. Because there are twenty-one minds of sentient beings in the bardo, one way of confusion will cause the appearance to be completely fulfilled. In this way, each way of confusion will give rise to one appearance. This is the detailed explanation of the ways of confusion in the bardo. Second, the way of liberation does not go beyond the order of the twenty faculties. This also does not go beyond the three: best, middle, and lowest. Among them, the best faculty is liberated in three moments, the middle in five, and the lowest from seven to twenty-one moments. The lowest of these cannot be liberated from birth in the realm of the self-nature emanation body. The ultimate perfection of the best is liberated in primordial purity in three moments,