Tibetan
རྒྱལ་དང༌། གོང་ན་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང༌། དཔའ་རྟུལ་ཆེ་བ་སྟག་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང༌། ངའོ་སྙམ་པ་དུར་བྱ་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང༌། མི་མཉམ་པ་སྙོམས་པ་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྔའོ། །ཕྲག་དོག་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། ཕྲ་བའི་ཕྲག་དོག་དང༌། ང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྲག་དོག་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པའི་ཕྲག་དོག་དང༌། རགས་པའི་ཕྲག་དོག་དང༌། ལྟ་བའི་ཕྲག་དོག་དང་ལྔའོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ནི་དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་ཡུལ་གཟུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ཡུལ་ཅན་འཛིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ་ལྔ་བཅུ། རྩ་བ་མ་རིག་པ་དང་རྩ་གཅིག་འབྱུང་ངོ༌། །གསུམ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི། འདོད་ཆགས་ལས་གྱུར་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང༌། ཞེ་སྡང་ལས་གྱུར་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང༌། གཏི་མུག་ལས་གྱུར་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང༌། ཆ་མཉམ་ལས་གྱུར་པ་ཉི་ཁྲི་ཆག་སྟོང་སྟེ། བསྡོམས་པས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དང་བཞིའོ། །ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་གསལ་བ་མཐའ་ཡས་པར་ཕྱེ་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེའང་ཤར་ལས། དེ་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང༌། བགྲང་དུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང༌། ཡིད་དང༌། དྲན་པ་དང༌། བག་ཆགས་དང༌། ཐེ་ཚོམ་ཀྱིས་སྐྱེད་ཅིང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲིང་བས་བསྒོས་པས་འཁོར་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་དག་ལ་སོགས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བསམ་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་དང༌། དྲན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཡིད་དང༌། མཚམས་སྦྱོར་བའི་བག་ཆགས་དང༌། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་འགྱུར་པའི་རྟོག་པ་དང༌། ཡུལ་དང་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཆ་ལ་སོགས་ཏེ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལ་བརྟེན་པས། དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་འཆར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་དངས་པ་དང༌། དེ་ལས་མཆེད་པ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ལས། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་མེད། རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་སྒྲ་འཛིན་རྟོག་མེད། སྣའི་རྣམ་ཤེས་དྲི་འཛིན་རྟོག་མེད། ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་རོ་འཛིན་རྟོགས་མེད། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རེག་འཛིན་རྟོག་མེད་དོ། །དེ་ལས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་དང་པོར་སྤྱི་འཛིན་པ
Chinese
傲慢有五种，即如同天空般至高无上的傲慢，如同老虎般英勇的傲慢，自以为是的如同秃鹫般的傲慢，以及不平等却自以为平等的如同大象般的傲慢。嫉妒也有五种，即微细的嫉妒，由我而生的嫉妒，极其粗暴的嫉妒，粗大的嫉妒，以及见解上的嫉妒。这就是二十五种烦恼。第二，五十一种烦恼是，如上所述的二十五种作为所缘境的烦恼，以及二十五种能取境的烦恼，总共五十种，加上根本无明，总共五十一种。第三，八万四千种烦恼是，由贪欲产生的二万一千种，由嗔恨产生的二万一千种，由愚痴产生的二万一千种，由平等产生的二万一千种，总计八万四千种。八万四千种烦恼，如果细分到无边无际，则是不可思议的。正如《夏尔》中所说：“由此产生了不可思议、无法言说、不可计数。”这些烦恼由心、意、念、习气和疑惑产生，并普遍生起，被烦恼的污垢所浸染，因此具有在轮回中造作烦恼的特性。正如《日月交合经》中所说：“这些等等的烦恼，是随顺思绪的心，随顺记忆的意，连接的习气，以及成为一切疑惑之基础的分别念，以及执持对境和事物的分等等，是不可计量的。”如是，一切业和烦恼都依赖于三界的心和心所，也就是八识聚。阿赖耶识是不作意对境，却成为显现之因的无分别清净识，以及由此产生的五根识，即眼识执持色，无作意；耳识执持声，无作意；鼻识执持香，无作意；舌识执持味，无作意；身识执持触，无作意。由此产生能取所取的两种意识，首先是总相执持者
English
There are five types of pride: the pride that is like the supreme sky, the pride that is like a brave tiger, the pride that is like a conceited vulture, and the pride that is like an elephant that considers itself equal despite being unequal. There are also five types of jealousy: subtle jealousy, jealousy arising from self, extremely harsh jealousy, coarse jealousy, and jealousy based on views. These are the twenty-five afflictions. Secondly, the fifty-one afflictions are as follows: the twenty-five afflictions that are objects of perception, and the twenty-five afflictions that are subjects of perception, totaling fifty. Adding the root ignorance, there are fifty-one. Thirdly, the eighty-four thousand afflictions are: twenty-one thousand arising from desire, twenty-one thousand arising from hatred, twenty-one thousand arising from delusion, and twenty-one thousand arising from equanimity, totaling eighty-four thousand. Even the eighty-four thousand afflictions, if divided into infinite clarity, are immeasurable and inconceivable. As it says in the Shar: "From this arose the inconceivable, the unspeakable, the uncountable." These also arise from mind, intellect, memory, habitual tendencies, and doubt, and are universally produced. They are stained by the impurity of afflictions, and thus have the nature of creating afflictions in samsara. As it says in the Union of Sun and Moon: "These and other afflictions are the mind that follows thoughts, the intellect that follows memories, the habitual tendencies that connect, the conceptualization that is the basis of all doubts, and the aspects of grasping objects and things, etc., which are immeasurable." Thus, all actions and afflictions depend on the mind and mental factors of the three realms, which are the eight aggregates of consciousness. The alaya-consciousness is the non-conceptual, pure consciousness that does not contemplate objects but is the cause of manifestation, and the five sense consciousnesses that arise from it: eye consciousness grasping form, without conceptualization; ear consciousness grasping sound, without conceptualization; nose consciousness grasping smell, without conceptualization; tongue consciousness grasping taste, without conceptualization; body consciousness grasping touch, without conceptualization. From these arise the two consciousnesses of grasper and grasped, the first being the one that grasps the generalities of objects.
Tibetan
་ཡིད་ཤེས་དང༌། རྗེས་ལ་བྱེ་བྲག་འཛིན་པ་ཉོན་ཡིད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ། །ཡིད་ཤེས་འདི་གཉིས་ལ། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་ལ། རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་དོ། །སྒོ་ལྔ་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱ་སྒྲོ་བཏགས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་སྤང་བྱ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སེམས་ལམ་དུ་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་གཞུང་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང༌། སེམས་དང་སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་དམ་བདུན་ནམ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་སྤང་བྱར་བསྡུས་ནས། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་བླང་བྱར་རྟོགས་པས་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ཡང་དེ་དང་ཆ་ཙམ་མཚུངས་པར། རིག་པ་དང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཞེས་བཤད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། རིག་པ་དང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་དྲི་མ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། མདོར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དེ། རིག་པ་རང་སྣང་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ནི་འདི་ལྟར་བཏགས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང༌། ཡོད་པར་སྣང་བ་དང༌། མེད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྣང་བ་དང༌། གྲགས་པ་དང༌། ལྟ་བ་དང༌།ན སྒོམ་པ་དང༌། སྤྱོད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང༌། འཛིན་པ་དང༌། རྟོག་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། བསམ་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉི་འཛིན་པའི་སེམས་ཏེ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རང་ཀ་མའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་གཉིས་མཚུངས་སམ་སྙམ་ན། ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གང་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ལས་འདའ་མི་ནུས་ལ། འདིར་སེམས་མ་འདྲེས་པ་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཆེས་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་མང་ངོ༌། །བཞི་པ་སོ་སོའི་དོན་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དང༌། གནས་དང༌། ལམ་དང༌། སྒོ་དང༌། ངོ་བོ་དང༌། རྩལ་དང༌། བྱེད་ལས་དང༌། འབྲས་བུ་སྟེ་བརྒྱད་ལས། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བྱང་ཁོག་སྟོད་ཡིན་ནོ། །གནས་ནི་སྙིང་ནས་གློ་བར་འབྲེ
Chinese
意知识和随后的分别执着染污意，是所取和能取。这两种意知识，有善、非善、无记三种，也有有分别、无分别等各种情况。五根识和阿赖耶识是无分别的。像这样，三界的一切心和心所五十一种都是应断的虚妄分别，因为《二谛论》中说：“心与心所三界之，虚妄分别相是妄。”这样说的。这些是应断的，因为是无明的自性。这里以心为道，想要成佛的大经如中观等宗派也，将心和心性分为二，将心识八聚或七聚或六聚的自性归纳为应断，而将心性自性清净理解为应取的，从而进入修道。这与此也有相似之处，即说了觉性和从觉性产生的心性，以及执着自相的心。如《虚空藏续》第六品中说：“嗟！大心者，觉性和从觉性产生的心性，是超越一切垢染和分别的，总之，是超越痛苦的因和果的一切，是觉性自显现所见之士夫们的行境。执着自相的心是这样，一切显现为假立的，一切显现为有的，一切显现为无的，一切显现为显现的，一切显现为声音的，一切显现为见到的，以及显现为修的，显现为行的，一切显现为执着的，分别的和烦恼的，总之，一切显现为思维的对境。总之，轮回的一切法都是执着自相的心，是六道众生的各自业的显现。”这样说的。那么这二者相同吗？差别很大，共同的乘所作的见、修、行无论做什么都不能超越心，而这里不杂染心，觉性现前最为殊胜等等有很多。第四，各自的意义上，心的所依、处所、道、门、体性、能力、作用、果，共有八种。所依是色蕴的身体上半身。处所是从心脏连接到肺部。
English
The mind consciousness and the subsequent differentiating clinging afflicted mind are the apprehended and the apprehender. These two mind consciousnesses have three types: virtuous, non-virtuous, and neutral. They also exist in various forms, such as with or without conceptualization. The five sense consciousnesses and the alaya consciousness are without conceptualization. Thus, all fifty-one minds and mental factors of the three realms are to be abandoned as mere fabrications, as stated in the Two Truths: "The minds and mental factors of the three realms, their fabricated aspects are false." These are to be abandoned because they are the nature of ignorance. Here, taking the mind as the path, even the great Buddhist systems such as Madhyamaka, which desire enlightenment, divide the mind and mind-essence into two. They gather the nature of the eight, seven, or six aggregates of consciousness into what is to be abandoned, and realize the naturally pure mind-essence as what is to be adopted, thereby engaging in the practice of the path. This is also somewhat similar in that it speaks of awareness and the mind-essence arising from awareness, as well as the mind that clings to its own characteristics. As stated in the sixth chapter of the Klong Drugpa: "O great being, the mind-essence of awareness and that which arises from awareness is beyond all defilements and conceptualizations. In short, it is all the causes and effects of transcendence from suffering, the realm of those who see the self-manifestation of awareness. The mind that clings to its own characteristics is like this: all that appears as fabricated, all that appears as existent, all that appears as non-existent, all that appears as appearance, all that appears as sound, all that appears as seeing, and all that appears as meditating, appears as acting, all that appears as clinging, conceptualizing, and afflictions, in short, all that appears as objects of thought. In short, all the phenomena of samsara are the mind that clings to its own characteristics, the appearances of the respective karmas of the six classes of beings." So it is said. Are these two then the same? There is a great difference. Whatever view, meditation, or action is done by the common vehicle cannot transcend the mind, but here, not mixing with the mind, awareness is manifestly most excellent, and so on, there are many. Fourth, regarding the individual meanings, the support, place, path, door, essence, ability, function, and result of the mind, there are eight. The support is the upper body of the physical aggregate. The place is connected from the heart to the lungs.