Tibetan
ས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །ལེགས་པར་ཤེས་ན་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་དེ། བདེན་གཉིས་ལས། བདེན་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པ་དག ། ཐུབ་པའི་བཀའ་ལ་མི་རྨོངས་ཏེ། །དེ་དག་མ་ལུས་ཚོགས་བསགས་ནས། །ཕུན་ཚོགས་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཚུལ་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་ལྟ་བའི་རྩེ་མོ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་གྲུབ་མཐའ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཐེག་པ་སོ་སོའི་འདོད་གཞུང་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་གནས་ལུགས་ཤེས་ནས། དེ་དག་གི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེའང་ཕྱི་རོལ་པའི་ལམ་ནི་རྟག་ཆད་ཀྱི་མུར་ལྷུང་བས་གྲོལ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་དབྱེ་བར་མི་བྱ་སྟེ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །ནང་པའི་ལམ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྱོ་ནས་རང་དོན་དུ་གྲོལ་བ་གཉེར་བ་ཡིན་ལ། དེའང་ལམ་ལ་འཇུག་ཚུལ་ནི། མཛོད་ལས། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་ སྦྱོར། །ཅེས་པས། དང་པོ་སོ་སོར་ཐར་པ་རིགས་བདུན་གང་ཡང་རུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རྒྱུད་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་བདུན་ནི་དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་ཚུལ་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་སློབ་མ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྔ་དང༌། དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས་ཏེ་ཁྱིམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་བསྡོམས་པས་བདུན་ནོ། ། བསྙེན་གནས་ནི་དུས་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་མ་བཞག་གོ ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དེས། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་དང༌། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་དང༌། དབང་པོ་ལ་མཁས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། གཙོ་ཆེར་བདེན་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་བླང་དོར་དུ་བྱེད་དོ། །དེའང་སྡུག་བསྔལ་ཀྱི་བདེན་པ་ནད་དང་འདྲ་བ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ལ་ཕྱིའམ་ནང་གི་རྐྱེན་གྱིས་བསླངས་པས་ཟུག་རྔུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནད་དང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། དེས་མཚོན་པ་འཁོར་བའི་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་ལ་འཇུག་པས་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་གོ ། ཀུན་འབྱུང་ནི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་འདུ་བྱེད་པའི་ལས་ཏེ་རི་མོ་མཁན་གྱི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དུག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་ལ་འཇུག་གོ །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནད་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ལྟ་བུ་འཁོར་བའི་འོབས་སམ་རིམས་ནད་ལས་གྲོལ་བའི་དགའ་བ་ཅན་འབྲས་བུ་དམ་པ་ཐོས་༼༡༽པར་བྱ་བ་ལ་འབད་དོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྨན་དང་འདྲ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནད་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མར། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། །བདེ་གནས་ཐོབ་༼༢༽ཕྱིར་སྨན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་བཞིན། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱ། ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཚུལ་གཅིག་གོ །དེ་ཡང་ལམ་སྔ་མ་བཞིར་སྡེ་ཚན་བདུན་གྱིས་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། མཛོད་ལས། སྡེ་ཚན་བདུན་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །ལས་ནི་དང་པོ་པ་དག་དང༌། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་རྣམས་དང་ནི། །བསྒོམ་དང་མཐོང་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་པས། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི། འབྲིང་པོར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི། ཆེན་པོར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་དང་རྩེ་མོར་དབང་པོ་ལྔ། བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ཏུ་སྟོབས་ལྔ། མཐོང་ལམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན། སྒོམ་ལམ་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ནི་ལམ་ཀུན་གྱི་ཐོག་མ་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་སྟེ། དེར་ཞུགས་པའི་ལས་དང་པོ་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོར་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་སྟེ། དེའང་འདོད་ཆགས་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་རང་གཞན་གྱི་ལུས་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀེང་རུས་སུ་བསྒོམས་པས་ཆགས་པ་བཟློག་པ་ནི། མཛོད་ལས། ཀེང་རུས་ཆགས་བཅས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་གི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་བམ་པ་དང༌། རྣམ་པར་དམར་པ་དང༌། རྣམ་པར་འབུས་གཞིག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བརྒྱད་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ན་རེས་འགའ་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་ཆུ་ཤིང་ལྟར་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་སྟེ། ཚོར་བ་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བར་མ་གསུམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་ཆུ་ཤིང་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། མདོ་ལས། གང་ཅི་ཚོར་བ་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནས་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་སྟེ། དེའང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པས། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་སེམས་བཟུང་ནས། རྟོག་པ་ཞི་བ་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དེའང་བརྟགས་ན་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། དེའི་ངང་ལ་བདག་མེད་པའི་དོན་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་སྟེ། དེའང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ། ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང༌། མི་རྟག་པ་དང༌། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། ། དེའང་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནི་ལུས་ཚོར་སེམས་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་བསྒོམས་ནས། འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གིས་བསྒོམས་པས། ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཚུལ་དུ་མས་ལྡོག་པ་ན། སྤང་བྱ་རགས་པ་རྣམས་མགོ་ནོན་ནས་ལམ་གོང་མ་ལ་འཇུག་གོ །དེའང་མཛོད་ལས། ལུས་ཚོར་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ། །མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཡོངས་བརྟགས་ པས། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱང༌། རེ་རེ་ཞིང་ལུས་མི་གཙང་བ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ། སེམས་མི་རྟག་པ། ཆོས་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཚོགས་ལམ་འབྲིང་པོ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་མི་དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང༌། སྐྱེས་པ་བསྡམ་པར་བྱ་བ་དང༌། དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང༌། སྐྱེས་པ་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ནི་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནས་ཚོགས་ལམ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ། འདུན་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། སེམས་དང༌། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའང་རིམ་པ་ལྟར། ཀུན་རྫོབ་པའམ་དོན་དམ་པའི་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འདུན་པ་བསྐྱེད་ནས་བསྒོམ་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པས་རྒྱུན་བསྲིང་བ་དང༌། སེམས་ཀྱིས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང༌། དཔྱོད་པས་དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ཅི་རིགས་སུ་གྲུབ་པས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཐབས་སམ་ཡན་ལག་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་སྦྱོར་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེའོ། །དེའང་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་གཉིས་སུ་དབང་པོ་ལྔ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའང་དད་པ་དང༌། བརྩོན་
Chinese
地增长教法的，深奥之实相不了解。如是说。若能善知则功德无量，于二谛中，知二谛之差别者，不迷于能仁之教言，彼等无余积聚资粮后，能往圆满彼岸。如是说。此理乃一切因明之宗见之顶端，至极究竟者。一切乘之义明了者，宗派宝藏论中，宣说各乘之宗义品第三竟。如此，知晓各乘之各自安住之方式后，当分别宣说彼等之行道方式，然外道之路，堕入常断之边故无解脱，是故，此处不作分别，以广说足矣。内道之途，以三乘之差别，当知有声闻乘之道，独觉佛乘之道，菩萨乘之道三种。其中，初者声闻乘之道，乃厌离轮回之痛苦，为自利而求取解脱者，其入道之方式，《俱舍论》云：具戒闻思者，精勤修禅定。如是，首先以别解脱戒七种之任何一种戒律而调伏自心。七种者，比丘父母二者，沙弥父母二者，式叉摩那，乃出家方之五者，优婆塞父母二者，乃在家方之律仪，总合为七。居士戒乃有时而受持，故未立为功德之所依。如是安住于戒律者，则于蕴、界、处、十二缘起、是处非处、根等善巧。其后入于修道，主要以四谛之门而取舍。其中，痛苦之谛如疾病，由内外之因缘于身语意三门所生起之痛苦，不悦意之疾病与损害等种种，及其所代表之轮回时期的五蕴之近取蕴，为舍弃彼等而精进，故入于自性之了知。集谛如疾病之因，乃造作
English
Those who do not understand the profound reality of the flourishing teachings. So it is said. If one knows it well, the merits are immeasurable. In the two truths, those who know the difference between the two truths are not confused about the teachings of the Able One. After they have accumulated all those merits, they will go to the perfect other shore. So it is said. This principle is the ultimate peak of the view of all Hetuvidya vehicles. From the Treasury of Precious Tenets, which clarifies the meaning of all vehicles, the third chapter, which explains the tenets of each vehicle, is complete. Thus, having understood the respective ways of abiding of each vehicle, the specific ways of traversing their paths should be explained. However, the path of the outsiders falls into the extreme of permanence and annihilation, and therefore there is no liberation. Therefore, it is not necessary to differentiate here, and it is sufficient to elaborate. The path of the inner teachings, with the distinction of the three vehicles, should be understood as the path of the Hearers' Vehicle, the path of the Solitary Buddhas' Vehicle, and the path of the Bodhisattvas' Vehicle. Among them, the first, the path of the Hearers' Vehicle, is for those who are weary of the suffering of samsara and seek liberation for their own benefit. The way to enter the path is as follows: The Treasury says: Those who have morality, learning, and thought, should diligently apply themselves to meditation. Thus, first, one tames one's mind with any of the seven types of Pratimoksha vows. The seven are the two parents of a Bhikshu, the two parents of a Shramanera, the Shikshamana, which are the five of the monastic side, and the two parents of an Upasaka, which are the vows of the lay side, totaling seven. The Upavasatha vow is taken occasionally, so it is not established as a basis for merit. Thus, one who abides in morality becomes skilled in the aggregates, elements, sources, twelve links of dependent origination, what is and is not, and faculties. Then one enters the path of meditation, mainly taking and abandoning through the gate of the four truths. Among them, the truth of suffering is like a disease, the pain caused by external or internal causes to the three doors of body, speech, and mind, the various unpleasant diseases and harms, and what they represent, the aggregates of the time of samsara, including the aggregates of close grasping, are diligently engaged in abandoning them, thus entering into the knowledge of self-nature. The origin is like the cause of disease, which is the formation.
Chinese
，從事於捨棄如畫師之相、產生痛苦之因的三毒等。」「。滅諦如脫離疾病之樂，致力於聽聞脫離輪迴深淵或瘟疫之喜樂之殊勝果。道諦如藥，為了解脫痛苦之疾病而從事於修習。如《寶性論》云：病是應知，病因是應斷，為得安樂，如是藥應服。痛苦、因及彼之止息，以及道，應知、應斷、應證及應修。如是說。與此相同。」「。彼等亦以先前四道之七科修習。如《俱舍論》云：七科次第為，初業者與，決擇分及，修與見，善分別。如是，於資糧道小者修習四念住，中者修習四正斷，大者修習四神足。於加行道暖位與頂位修習五根，忍位與世第一法位修習五力。於見道修習七菩提分，於修道修習八聖道分。初者為一切道之初，即資糧道小者。入彼道之初業者，為對治自他之身貪，修習身念住。彼亦為對治總貪，修習自他之身及一切顯現為骨鎖，以遮止貪著。如《俱舍論》云：骨鎖於一切貪著者。如是。為對治個別貪著，修習變為腫脹、變為血紅、變為蟲蝕等八種想。遠離貪著時，有時以身隨觀身念住，如水樹般修習等。其後修習受念住。於受樂受、苦受、不苦不樂受三者，修習痛苦之想及如水樹般無實質之想。如經云：凡所感受，皆應知為痛苦。如是。其後修習心念住。彼亦以止觀之相。呼
English
, engaging in abandoning the three poisons, etc., which are the cause of suffering, like the appearance of a painter." "The Truth of Cessation is like the happiness of being free from illness, striving to hear the supreme fruit of joy of being free from the abyss of samsara or epidemic. The Truth of the Path is like medicine, engaging in cultivation in order to be liberated from the disease of suffering. As it is said in the Uttaratantra: 'Disease is to be known, the cause of disease is to be abandoned, and medicine is to be relied upon in order to attain happiness. Suffering, its cause, its cessation, and the path, are to be known, abandoned, realized, and cultivated.' It is the same as that." "They also cultivate the previous four paths with seven sections. As it is said in the Abhidharmakosha: 'The seven sections are in order: the first practitioner, the factors of ascertainment, cultivation, and seeing, well distinguished.' Thus, in the small accumulation path, cultivate the four mindfulnesses; in the medium, cultivate the four right abandonments; in the large, cultivate the four legs of miraculous power. In the heat and peak of the path of joining, cultivate the five faculties; in the forbearance and supreme dharma, cultivate the five powers. In the path of seeing, cultivate the seven branches of enlightenment; in the path of cultivation, cultivate the eightfold noble path. The first is the beginning of all paths, the small accumulation path. The first practitioner who enters that path cultivates mindfulness of the body as an antidote to attachment to one's own and others' bodies. That is also an antidote to general attachment, cultivating one's own and others' bodies and all appearances as skeletons, in order to prevent attachment. As it is said in the Abhidharmakosha: 'Skeleton for all those with attachment.' Like that. To counteract specific attachments, cultivate the eight thoughts of becoming swollen, becoming blood-red, becoming worm-eaten, etc. When free from attachment, sometimes cultivate mindfulness of the body by observing the body, like a water tree, etc. Then cultivate mindfulness of feelings. For the three feelings of pleasure, pain, and neither pleasure nor pain, cultivate the thought of suffering and the thought of being insubstantial like a water tree. As the Sutra says: 'Whatever is felt, all of that should be known as suffering.' Like that. Then cultivate mindfulness of the mind. That also with the aspect of calm abiding and insight. Breath