Tibetan
ང་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ག་ཡང་རིག་པའི་ཆ་ཤས་ཡིན་ཅིང༌། ད་ལྟ་ནི་མིག་གི་དངས་མ་ཆུ་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་མཐའ་ན་འོད་ལྔའི་རིས་ཡོད་པ་དང༌། རྩ་སྟོང་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་སྟེ། དབྱིངས་འདི་རྣམས་མིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་སྟེ། འདི་རྣམས་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་བས་གཞལ་ཡས་ཁང་དུའང་བཤད་དོ། །རིག་པ་དང་འདི་གཉིས་ངོ་མ་ཤེས་ན། གདམས་ངག་གི་ཁྱད་མི་ཤེས་ཏེ་གསང་སྐོར་མན་ཆད་རིག་པའི་སྐད་ཡོད་ཀྱང༌། དབྱིངས་མེད་པ་ངོ་སྤྲོད་མི་ཤེས་སོ། །རིག་པའི་བཤད་པ་རྣམས་དབྱིངས་ཀྱི་སྟོང་གཟུགས་ལ་སྦྱོར་སྟེ། འདི་ནི་འཁྲུལ་ཏེ་ནོར་བུ་བཻཌཱུརྱའི་ཡོན་ཏན་འཆིང་བུ་ལ་སྦྱར་བ་དང་མཚུངས་སོ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་བ་རྐྱང་ལ་གཏད་ཅིང་སྒོམས་ཀྱང༌། རིག་པ་དང་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་མེད་ན་ཁམས་གསུམ་ལས་གཏན་མི་ཐར་རོ། །འདི་ནས་འབྲས་བུའི་སྐབས་ན། ཕྱི་ལྷ་མིའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག །ནང་གི་འོད་གསལ་ལྷ་རྣམས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང་འགྲེལ་པ་ནས་མི་འགྱུར་བའི་ལུས་རྙེད་པ་བྱེད་པ་ལ། སྣང་བ་འཕེལ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་བལྟས་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷའི་སྐྱེ་གནས་ལས་མི་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ལ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པར་གཏན་ལ་དབབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྦྱོར་དྲུག་བས་ཀྱང་རེ་ཁ་འདི་མ་ཤེས་པས། །སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་མཐོང་བ་ལ་མཆོག་འཛིན་བྱེད་པ་འཁྲུལ་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་བཤད་པ་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་དང་དུས་འཁོར་ལས་གསུངས་པ་མང་ཡང་འཕྲོས་པ་ཆོག་གོ །མདོར་ན་རིག་པ་ནི་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ནི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པར་ངོ་སྤྲོད་ཅིང༌། ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་གནད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་དང༌། འཁྲུལ་བའི་རྟོག་པ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་མཐོང་བཞིན་དུ་མེད་པར་བྱས་ན་ནོར་བར་འགྱུར་རོ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣང་ལུགས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སྦྱར་བ་ནི། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་རྒྱ་མཚོ་ཨར་གཏད་དུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་སྔར་ཞོར་ལ་བཤད་ཀྱང་འདིར་ཡང་ཅུང་ཟད་བསྟན་པར་བྱས་ཏེ། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་རིག་པ་ལ། མཚན་ཉིད་ཡོད་ཕྱིར་འདོད་པ་དང༌། ཡུལ་ཅན་དུ་བདེན་རྟོག་གིས་བཅིངས་པ་དེ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཤེ
Chinese
第五。如是。如是三者皆为明觉之分。如今，眼睛清澈如水，其周围有五彩光环，从空脉中流出各种识，这些都是由因缘所生。若无眼，则不会出现这些界。这些都依赖于明觉而显现，故在宫殿中也有所阐述。若不识明觉与此二者，则不识口诀之差别，甚至密法以下虽有明觉之语，然若无界，则不识介绍。明觉之说皆与界之空色相合。此乃谬误，犹如将蓝宝石之功德施于编织物上。仅执着于界之显现增长而修持，若无明觉与智慧自生之灯，则终不能脱离三界。从此果位之时，外为天人之究竟果位。内为光明诸天。如是说。又，在注释中，为了获得不变之身，若仅观显现之增长，则不能从禅天之生处解脱，故将法性穷尽之显现定为一无所成。如是说。纵然修持六合，若不识此界限，则执着于见空色之天为殊胜，乃是谬误。这些的差别和解说，在十七续和时轮中多有阐述，此处略过。总而言之，明觉是境，自生智慧之灯是境有之智慧。认识到二者清净无染，并加以修持，乃是关键。说此无因无缘，乃是二者之自性，若将界之显现与错乱之分别念执为实有，明明见到因缘却说没有，则会出错。将界之显现生起的因缘和显现方式与五种智慧相合，乃是大学者妙音善友在《大海指授》中广为阐述的。第二，错与不错，之前顺便讲过，此处也略作开示。对于执着于相的明觉，因为有相，所以有希求，并且作为境有被真实的分别念所束缚，那就是错的，因为本来就没有那样。执着于相的智
English
Fifth. Thus it is. All three are parts of awareness. Now, the clarity of the eye is like water, and around it are patterns of five lights, and various consciousnesses flow from the empty channels, all of which arise from causes and conditions. If there were no eyes, these realms would not arise. These are manifested based on awareness, so they are also explained in the palace. If one does not know the difference between awareness and these two, one will not know the difference of the instructions, and even though there are words of awareness below the secret cycles, if there is no realm, one will not know the introduction. All the explanations of awareness are combined with the emptiness-form of the realm. This is a mistake, like applying the qualities of a sapphire to a woven cloth. Even if one focuses solely on the increasing appearance of the realm and meditates, without the light of awareness and self-born wisdom, one will never escape the three realms. From this, at the time of fruition, the ultimate fruition of gods and humans is external. The gods of clear light are internal. So it is said. Also, in the commentary, in order to obtain the unchanging body, if one only looks at the increase of appearance, one will not be liberated from the birth place of the gods of contemplation, so it is determined that nothing is accomplished in the appearance of the exhaustion of phenomena. So it is said. Even if one practices the six unions, if one does not know this boundary, it is a mistake to cling to seeing the gods of emptiness-form as supreme. The distinctions and explanations of these are explained in many of the seventeen tantras and the Kalachakra, but enough of digressions. In short, awareness is the object, and the lamp of self-born wisdom is the wisdom of the object-possessor. Recognizing the two as pure and undefiled, and practicing them, is the key. To say that this has no cause and no condition is the nature of the two, but if one clings to the appearance of the realm and the deluded thoughts as real, and says that there are no causes and conditions even though one sees them, it will be a mistake. The great scholar Jamyang Shenyen extensively explained in "Ocean of Instructions" how to combine the causes and conditions of the arising of the appearance of the realm and the way of appearance with the five wisdoms. Second, right and wrong, which was mentioned in passing before, will also be briefly shown here. For the awareness that clings to characteristics, because there are characteristics, there is desire, and being bound by true conceptualization as an object-possessor is wrong, because it is not like that. The wisdom that clings to characteristics
Tibetan
ས་རབ་རང་བྱུང་གྀི་སྒྲོན་མ་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་དང་རིག་པ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཡུལ་ཅན་གཉིས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རང་སར་དག་པས། ཟུང་འཇུག་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་སོང་བ་ནི་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ནས། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས། །ཤེས་བྱ་ཅི་ལྟའི་གནས་ལུགས་ཤེས། །ཇི་སྙེད་ཅིག་ཅེས་དོན་རྣམས་ཤེས། །ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་ནི། རྟོག་པ་ཉོན་མོངས་དང་བཅས་པའི་དུས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་རྐྱེན་བྲལ་བ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། ། དོན་ལ་འདི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ལུས་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ཅིང་རང་གསལ་ཙམ་དུ་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། ། གཞིར་གནས་ནི། སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དང་མ་བྲལ་བའི་དུས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་མ་འཁྲུལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་དུ་ཡོད་དེ། ཆ་ཡིས་མ་བསྐོས་པའི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གི་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི། རང་གི་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ངོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུར་མ་ཤེས་ནས་ཕྱི་རུ་རྟོག་པ་དང༌། འོད་ཟེར་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་མེད་པའི་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་ཡུལ་དང༌། ཡུལ་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་བླང་དོར་བྱ་རྒྱུ་དང༌། བྱས་པར་འདོད་པ་འཁྲུལ་ལ། དེ་ཉིད་རང་གྀ་རིག་པ་རང་སྣང་རང་གྲོལ་དུ་གོམས་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐོད་རྒལ་གྱི་རིག་པ་ལ། ཉམས་སུ་བླངས་ནས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཡིན་པས་འཁྲུལ་བ་ཟད་པ་འབྲས་བུའི་གནས་ལུགས་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་བོར་བ་ཅེས་བྱ། ཆོས་ཟད་པ་ཞེས་བྱ། ཆོས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ། ཆོས་ལས་གྲོལ་བ་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱུང་ངོ༌། །འོན་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་བདེན་པར་ཡོད་པའི་རྟོག་པ་དང་མི་བདེན་པ་གཉིས་ཀའི་རྟོག་པ་བྱུང་ན་ད་ལྟ་འཁྲུལ་པའི་རིག་པས་བསླད་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ཉམས་ལེན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི། དབྱིངས་རིག་མཐོང་བའི་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱྀ་དུས་ན་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་ངོ་བོའི་འདུག་ཚུལ་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་རིག་པས་བརྟགས་ཀྱང༌། ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་ལ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པར་སྣང་ཞིང༌། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་དུ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཐམས་ཅད་འདུས་པར
Chinese
原始自生之灯，乃是所有境的法界与觉性，显现而无自性。能境二取之分别念于自处清净，成为双运清净之自性，此为不谬误。即于此中说：“化身之智慧二种，知所知如何之实相，知有多少一切诸义。”此乃彼之义也。基之觉性，于分别念与烦恼和合之时为错谬，脱离彼等错谬之因则为不谬误。义为，此称为阿赖耶。其于自身而住之时，生起一切知识，唯住于自明之境。如是说。基处，于未离遮蔽之因之时为错谬，其自性则住于不谬误之自性中。彼后，乃是自性本来清净之实相，具足三种智慧而存在。不以部分所造作之觉性，安住于一切智智之自性中，彼智慧亦住于微细之智慧中。如是说。胜观之觉性如缕，以自之觉性，未识自面为智慧之身，向外分别，于光芒、形状与颜色等等，于无意义之六道境，执为能境，而欲取舍，并认为已作，此为错谬。彼即自之觉性，习惯于自显自解脱，称为不谬误。超越之觉性，因是修习而至究竟之名，故错谬已尽之果位为不谬误。彼亦名为舍弃法。名为法尽。名为超越法。名为从法解脱。如是说。然若生起能境二者皆实有之分别念，以及不实有之分别念，则当下为错谬之觉性所染污。第三，趋入修行之义为，于现见法界觉性之觉性，于现量之时，虽以取相之觉性观察显空无别之本体安住之方式，然显现为与一切相同却非一切，心与智慧，其自性为一或为异，不可显示，乃是汇集了胜义与世俗之所有实相。
English
The lamp of primordial self-origination is that all realms, the essence and awareness, appear without inherent existence. The dualistic clinging to subject and object is purified in its own place, and becoming the nature of pure union is non-mistaken. From this very point, it says: "The two aspects of the wisdom of the incarnate body, know the reality of how things are, know the meaning of how many things there are." This is the meaning of that. The awareness of the base is mistaken when it is together with conceptual thought and afflictions, and being free from the causes of those mistakes is non-mistaken. In essence, this is called the all-ground. When it dwells in one's own body, it generates all knowledge and dwells only in self-illumination. So it is said. The base-location is mistaken when it is not separated from the causes of obscuration, and its essence dwells in the nature of non-mistakenness. Then, it is the reality of the essence of original purity, possessing three wisdoms. All awareness that is not fabricated by parts abides in the essence of omniscient wisdom, and that wisdom also abides in subtle wisdom. So it is said. The awareness of higher seeing, like a thread, is mistaken when one's own awareness does not recognize its own face as the body of wisdom, and outwardly conceptualizes, taking meaningless realms of the six destinies, such as light, shapes, and colors, as subject and object, wanting to accept and reject, and thinking that one has done so. That very awareness, when accustomed to self-appearance and self-liberation, is called non-mistaken. The awareness of breakthrough, because it is the name of having practiced and reached the limit, the state of the result of the exhaustion of mistake is non-mistaken. That is also called abandoning dharma. Called the exhaustion of dharma. Called transcending dharma. Called liberation from dharma. So it is said. However, if conceptual thoughts arise that both subject and object are truly existent, and conceptual thoughts that they are non-existent, then one is currently defiled by mistaken awareness. Third, the meaning of going into practice is that when the awareness of seeing the essence-awareness appears manifestly, although one examines the way of abiding of the essence of indivisible appearance and emptiness with the awareness that grasps at characteristics, it appears to be in accordance with everything and yet not everything, and the nature of mind and wisdom, whether it is one or different, cannot be shown, it is the gathering of all the realities of ultimate and conventional.