Tibetan
མ་བསྐྱེད་པ་དང༌། ངོ་བོ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་གང་ནས་ཀྱང་བཙལ་དུ་མི་རྙེད་པ་དང༌། ངོ་བོ་དེ་ལ་གཞི་མེད་པས་རྟོག་པའི་ཁུངས་སྒོ་འགགས་པ་དང༌། རྩ་བ་མེད་པས་ལྡོག་པའི་རྐྱེན་གང་ལ་ཡང་རག་མ་ལུས་པའོ། །དེ་རྣམས་ལ་མཁས་པས་ནི། ཐོག་མ་བྱུང་ས་མེད་པས་དངོས་པོ་སྟོང་པར་ཤེས་པ་དང༌། བར་དུ་གནས་ས་མེད་པས་ཡལ་བའི་དུས་ཚོད་ཟིན་པ་དང༌། ཐ་མ་འགྲོ་ས་མེད་པས་ལྡོག་པའི་གཞི་སྟོངས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འགྱུར་རྟོག་པ་གློ་བུར་བར་ཆད་ཟིན་པས། །ཅིར་སྣང་ཤེས་བཞིན་གྱི་བྱ་རས་ངོ་ཤེས་པས། རྟོག་པ་ཅི་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲོལ་བས། སེམས་ཀྱི་རྟོག་ཚོགས་ཀྱི་མིང་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ནམ་མཁའ་རྟོག་པ་སྐྱེ་མེད་ཅིང༌། །རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའ་འདྲ། ཞེས་པས་སོ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དྲན་པ་སྣ་ཚོགས་པས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གནས་པས་སྟོང་ལ། སྟོང་པས་ཡལ་བ་ནི་མཁས་པས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འགྱུ་བ་སྟོང་དག །དྲན་པར་རང་ཡལ། འགྱུ་བས་རྗེས་མེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། དེའི་ཚད་ནི་དྲན་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ། ཤར་སར་ནུབ་པ། ནུབ་ས་ནས་སྟོངས་པའོ། །དེ་བྱར་མེད་རང་དག་ཏུ་ཟིན་པ་ནི། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་མི་གནས་པས། ལུས་སེམས་ལ་འབྲེལ་མེད་པར་ངོ་ཤེས་པའོ། །ཡང་སེམས་ཀྱི་འགྱུ་དུས་ནི་རྟོག་པ་ཕྲ་རགས་བར་པ་ལས། འཇུག་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་བྱས། དྲན་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པས་བླང༌། ཤར་བ་གཏད་མེད་རང་གྲོལ་བར་ཤར། གནས་པ་བསམ་ངོ་རང་དག་པར་གནས་པ་ལ་མཁས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྐྱེན་ནི། དྲན་བསམ་ཡལ་བའི་ཚད་ཟིན་པས་རླུང་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པས། འཁོར་འདས་འབྲེལ་ཆད་པས། སྣང་རྟོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་བར་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི། ཕྱི་སྣང་བའི་དམིགས་པ་དག་པས་རྐྱེན་མེད་ན་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་ཡུལ་སྟོངས་ལ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་ཡེ་ཤེས་རང་ཡིན་པར་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པས་སོ། །ཡང་སེམས་ཀྱི་ཡལ་ས་ནི་བློ་སྔ་ཕྱིའི་བར་ཡལ་བས། རྒྱུ་མཚན་གོང་འོག་གི་སྡེབས་མེད་ལ། དྲན་པ་སྔ་ཕྱིའི་བར་དུ་ཡལ་བས། བློ་མ་བུའི་འཆུག་མེད། སྣང་ཤེས་སྔ་ཕྱིའི་བར་དུ་ཡལ་བས་འཇུག་པ་ཐ་དད་པ་ལྟོས་མི་འཆའོ། །དེ་དག་འགྱུ་མེད་རང་དག་ལ་མཁས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་ངོ་སྟོང་པ་མཚན་ཉིད་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་གནས་པ་ལ་མི་འཕྲོ་བས་རང་སར་བརྟན་པར་བྱས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་མེད་པ་ནི། ཐོག་མ་རྒྱུ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་པས་རང་ངོ་ལ་མ་རིག་པ་མེད། ཐ་མ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བཤིགས་པས་དྲན་བསམ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ས་ནི་ཕྱི་སྣང་བ
Chinese
未生起，以及本体从因和自性任何方面都无法寻得，本体没有基础，因此思维的来源之门被堵塞，没有根基，因此不依赖于任何逆转的条件。对于这些，智者知道：因为没有最初产生的地方，所以事物是空性的；因为中间没有停留的地方，所以消逝的时间已经到来；因为最终没有去处，所以逆转的基础已经空虚。这是因为智慧的变化，突发的思维中断已经结束。因为认识到显现为何物的觉知行为，无论产生什么思维，都解脱为智慧，因此心的思维集合没有名称。就像这样，虚空思维是无生的，思维本身就像虚空。心的自性是通过各种各样的念头进入一切境，这也是因为安住而空，因为空性而消逝，这是智者。这样，流动应该空虚，在念头中自然消逝，流动没有痕迹是智慧的境，它的程度是各种各样的念头显现，在显现的地方消失，从消失的地方空虚。这成为无为自净，因为不住于前后世，所以认识到与身心无关。此外，心的流动之时，从细微、粗大、中等的思维中，进入是由业之风所作，念头由不同的境所取，显现为无所依自然解脱而显现，安住于思考的本性自净而安住，智者是智慧的缘起，因为念想消逝的程度已经到来，所以获得了对风心的控制，轮回与涅槃的联系断绝，一切显现思维的法都确定为自然解脱，这是因为外在显现的目标清净，没有条件，智慧显现的境空虚，如果没有业和烦恼，就无法确定智慧本身就是智慧。此外，心的消逝之处是在前后念之间消逝，没有上下因果的顺序，在前后念之间消逝，没有母子之错乱，在前后显现觉知之间消逝，因此不依赖于不同的进入。精通这些无动自净，因为智慧的自性空性在任何自性中都没有成立，所以不散乱于安住，从而使其在自身位置上稳定。心的不存在是：最初不是由因而产生，因此自性中没有无明；最终不是由缘而破坏，因此念想没有产生的地方是外在显现
English
Unborn, and the essence cannot be found from any aspect of cause and characteristic, the essence has no basis, therefore the source of thought is blocked, without roots, therefore it does not depend on any condition of reversal. For these, the wise know: because there is no place of initial arising, things are known to be empty; because there is no place of dwelling in the middle, the time of vanishing has arrived; because there is no place to go in the end, the basis of reversal is empty. This is because the change of wisdom, the sudden interruption of thought has ended. Because the act of knowing what appears is recognized, whatever thought arises is liberated into wisdom, therefore the collection of thoughts of the mind has no name. Just like this, sky thought is unborn, and that thought itself is like the sky. The nature of mind is to enter all objects through various thoughts, and this is also because of dwelling it is empty, because of emptiness it vanishes, this is the wise. In this way, movement should be empty, naturally vanish in thought, the absence of traces of movement is the realm of wisdom, its extent is the arising of various thoughts, disappearing in the place of arising, emptying from the place of disappearing. This becomes effortless self-purification, because it does not dwell in previous and future lives, so it recognizes that it is unrelated to body and mind. Furthermore, at the time of the mind's movement, from subtle, coarse, and intermediate thoughts, entering is done by the wind of karma, thoughts are taken by different objects, appearing as unattached, naturally liberated, and dwelling in the nature of thinking, self-purified, the wise are the cause of wisdom, because the extent of the vanishing of thought has arrived, so they have gained control over the wind-mind, the connection between samsara and nirvana is severed, all phenomena of appearance and thought are determined to be naturally liberated, this is because the object of external appearance is pure, without conditions, the realm of wisdom's arising is empty, and if there is no karma and affliction, it cannot be determined that wisdom itself is wisdom. Furthermore, the place of the mind's vanishing is vanishing between previous and subsequent thoughts, there is no order of upper and lower causes, vanishing between previous and subsequent thoughts, there is no confusion of mother and child, vanishing between previous and subsequent appearance and awareness, therefore it does not depend on different entries. Mastering these motionless self-purifications, because the self-nature of wisdom, emptiness, is not established in any characteristic, so it does not scatter in dwelling, thereby stabilizing it in its own place. The non-existence of mind is: initially it is not produced by cause, therefore there is no ignorance in self-nature; ultimately it is not destroyed by conditions, therefore the place where thoughts do not arise is external appearance
Tibetan
་ཡིན་པས། རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ། ནང་འགྱུ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་རྟོག་ཉིད་ལས་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཚད་ནི། དྲན་པ་བློས་མ་དཔྱད། དྲན་མེད་དུ་ཡིད་ཀྱིས་མ་བརྟག །སྐྱེ་མེད་དུ་ཤེས་བྱས་མ་ཕྱེ། བློ་འདས་སུ་ལུང་གིས་མ་བསལ་བ་ནི། རང་གསལ་དངོས་མེད་ལ་མཁས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ནང་དོན་དང་པོ་དབྱེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས། ད་ནི་ནང་དོན་གཉིས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གནད་དེ་ཡང་ལུས་རིག་གིས་འབད་པས་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། སྟོང་པའི་སེམས་ནི་མི་སྣང་ཕྱིར། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་ངོ་བོས་སྟོང་པས་རྒྱུ་མཚན་དུ་མ་གྲུབ་པས། སེམས་ནི་དངོས་པོ་གཟུགས་ཅན་དུ་མི་སྣང་བས། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མི་བདེན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལེན་ན། ལུས་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སེམས་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ལས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལེན་ན། ལུས་བོར་ནས་འགྲོ་བས་སེམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གང་ཟག་སུ་ཡིས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་འཛིན་ན། སྔ་མ་འགག་ནས་ད་ལྟའི་ལུས་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་ཏེ། ཡིན་ནོ་རེ་ཤེ་ན་ལུས་གཞན་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་གཞན་པ་ལས་སེམས་ཀྱང་གཞན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་ལ་སྐྱེ་བོ་ཡོད་མི་སྲིད་ལ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སྔ་མའི་ལུས་འདི་ཡིན་པར་ཅིས་ཤེས། སེམས་གཅིག་གི་ལུས་ཐ་དད་པ་གཞན་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། ཤེས་བྱེད་དུ་གང་སྟོང་སྟེ་ཤེས་མི་སྲིད་དོ། །ལུས་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་ལས་གཞན་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་དེ། མེ་ལས་ཀྱང་ཆུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། སྐྱེ་མི་སྲིད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གསལ་ལོ། །སྔ་མའི་ལུས་སེམས་གཉིས་གཅིག་པ་ཡིན་ན། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་བདེན་ཏེ། དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་འབད་པ་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ལུས་འདི་མིན་པར་ལུང་རིག་གིས་ཤེས་ཏེ། གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ལས། ལུས་ལ་མི་གནས་སེམས་ནི་ཀུན་ལ་འཇུག །སྔ་ཕྱི་འདྲེས་པའི་གནས་མེད་སེམས་ལ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་དང༌། ཡང་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། སེམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་གནད་ཀྱིས་མ་གྲོལ་ན། སྔ་མ་མི་བདེན་ལུས་འདི་ད་ལྟར་མིན། །ཞེས་པས་སོ། །རིག་པ་སྐྱེ་བའི་མིང་མེད་པས་ད་ལྟའི་ལུས་སྔ་མ་མིན་པར་ཡིད་ཆེས་ལ། ཕྱི་མ་མི་བདེན་པས་གནད་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་ལུས་ད་ལྟ་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱི་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་
Chinese
因此，因缘在法性中解脱。因为内在的流动，从分别念中生出智慧。诸智慧的尺度是：念头不用理智去推敲，无念不用意识去揣测。」「无生不用知识去区分，超越理智不用经典去破除，精通自明无实者，称为瑜伽士。」如是依靠第一内涵的区分，显示了智慧自身的特征。现在，第二个内涵是，如此的要点也以身智的努力而成就，显示为：空性的心不显现，等等。也就是说，心性本空，因此理由不成立。心不是物质性的事物，所以不显现，因此前世后世不真实。如果心的业力接近，身体如所见一样，心也应被眼睛所见，因为身体与业力有关。如果身体接近，身体会移动，所以不需要依赖心。因此，如果有人认为有前世后世，就相信前世已灭，而现在的身体不存在。如果是这样，就像其他身体的出生一样，心也应该从其他身体中出生。前世不可能有众生存在。如果存在，怎么知道这是前世的身体？如果一个心接受不同的身体，那谁来认知呢？不可能认知。如果心像不同的身体一样也是不同的，那么从其他产生其他是不合理的，就像从火中产生水一样。不能产生是显而易见的。如果前世的身心二者是相同的，那么业和异熟就不真实，努力行善等就没有必要了。因此，通过教理和理智知道前世的身体不是这个。如《金刚藏》所说：「心不住于身，而周遍一切。」「前后混合，无处可住，心无所依。」以及《大庄严经》所说：「若不解脱心的运行之要，前世不真实，此身非现在。」因此，因为智慧没有出生的名称，所以相信现在的身体不是前世的。因为未来不真实，所以仅仅知道要点就能解脱。」「如果前世的身体是现在的身体，那么如果存在前后，就只有一个出生
English
Therefore, conditioned arising is liberated in the nature of reality. Because of the inner movement, wisdom arises from conceptual thought itself. The measure of all wisdoms is: do not analyze memory with intellect, do not speculate on non-memory with mind." "Do not differentiate the unborn with knowledge, do not refute what is beyond intellect with scripture. One who is skilled in self-luminous non-existence is called a yogi." Thus, relying on the first meaning's distinctions, the characteristics of wisdom itself are shown. Now, the second meaning is that such a key point is also accomplished through the effort of body and intelligence, which is shown by: the empty mind is invisible, etc. That is, because the nature of mind is empty, the reason is not established. Since the mind is not a material object, it is not visible, therefore past and future lives are not true. If the karma of the mind draws near, just as the body is seen, the mind should also be seen by the eyes, because the body is related to karma. If the body draws near, the body moves, so it does not need to rely on the mind. Therefore, if someone believes that there are past and future lives, they believe that the past has ceased and the present body does not exist. If so, just as other bodies are born, the mind should also be born from other bodies. It is impossible for beings to exist in the past. If they do exist, how do we know that this is the body of the past? If one mind takes different bodies, who will recognize it? It is impossible to recognize. If the mind is different like different bodies, then it is unreasonable for one to arise from another, just as water arises from fire. It is obvious that it cannot arise. If the past body and mind are the same, then karma and its maturation are not true, and there is no need to strive for virtue, etc. Therefore, it is known through scripture and reason that the body of the past life is not this one. As the Essence of Gold says: "The mind does not abide in the body, but pervades all." "Because there is no place where past and future are mixed, the mind has no support." And as the Great Array Sutra says: "If you do not liberate the key point of the mind's movement, the past is not true, and this body is not the present." Therefore, because wisdom has no name of birth, believe that the present body is not the past one. Because the future is not true, liberation is achieved simply by knowing the key point." "If the body of the past life is the present body, then if there is past and future, there is only one birth.