Tibetan
་ས་ལམ་ཀྱི་གོལ་ས་བཅད་པ་སེམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ནང་དོན་གཉིས་པ་ལྟ་སྒོམ་ལ་མ་བརྟེན་པས་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པ་ནི། བཀོད་ཅིང་དབྱེ་བ་རྟོགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་དེ། ཕྱི་ནང་བའི་བཀོད་པས་གཟུགས་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར་བ་དང༌། ནང་གཟུགས་ཀྱི་བཀོད་པས་ཕུང་པོ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པ་དང༌། གསང་བ་སེམས་ཀྱི་བཀོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བར་རྟོག་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཚིག་གི་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བཀོད་པའི་དབྱེ་བ་བཞིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ། ཐ་སྙད་བཏགས་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཆོས་དགོངས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཕྱི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་མ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང༌། དེའི་དྲན་པས་ཚོར་བ་རང་སར་ཡལ་ལ། སེམས་འཛིན་དང་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང༌། དམིགས་གཏད་དང་བཅས་པའི་སྒོམ་པ་ཅི་ལ་དགོས་ཏེ། གནད་ཤེས་པའམ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བས་ སོ། །བརྟགས་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་རང་གིས་སེམས་བཅིངས་པ་ལས་ཕན་པ་གང་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་ལ་ཡིད་བརྟགས་པས་སླར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཆིང་བར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཐག་པའི་སྒྲོག་གིས་འཆིང་བ་དང༌། གསེར་གྱི་སྒྲོག་གིས་འཆིང་བ་ལས་འཆིང་བྱེད་ལ་ཁྱད་མེད་པར་དང་འདྲའོ། །ཆོས་ཀྱིས་སེམས་ཆིང་པས་ན་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་དང་སེམས་འབྲེལ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དམིགས་གཏད་བློ་དང་བཅས་པའི་སྒོམས་པས་ཆོས་ཉིད་གནད་གྲོལ་བར་འདོད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། མ་བསྒོམས་ལྷུག་པར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བསྐྱར་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་ནང་དོན་གཉིས་པ་ལྟ་བསྒོམ་ལ་མ་བརྟེན་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ནང་དོན་གསུམ་པ་ཆོས་ལས་གྲོལ་བ་རང་ཡལ་བའི་མཚན་ཉིད་དཔེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཡལ་དཔེ་དང་བཅས་པ་ལ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པས་རང་ལས་མ་རྟོགས་པའི་ལོགས་པའི་ཆོས་མེད། དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་བྱས་པའམ། བཅོས་པ་མ་ཡིན་པར་དེ་ཉིས་སྟོང་སར་སྟོང་བས། ཡལ་བ་ནི་དཔེ་ཞེས་པ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཡལ་བས་སྒྲིབ་བྱེད་གང་གིས་ཀྱང་ཕན་གནོད་མེད་ལ། རྒྱ་མཚོའི་རླབ་རང་ཡལ་བས་འདིར་སོང་གི་གཏད་མེད་ལ། སྨྱོན་པའི་ཤེས་པ་རང་ཡལ་བས་དྲན་པའི་སྟོབས་ཉམས་ལ། སེམས་ལ་རྣམ་རྟོག་གློ་བུར་བ་རང་ཡལ་བས་དྲན་བསམགྱི་ཁུངས་འགག་པའོ། །དེ་ཡང་གནད་དེ་མཐོང་བས་གྲོལ་ལ། གང་མཐོང་གི་དམིགས་གང་སྔས་རྟོག་པ་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཤེས་པས་གྲོལ་བ་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་ཕྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་ངོ་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། གནད་དེ་གོམས་པས་གྲོལ་བ་བྲམ་ཟེའི་ཕྲུག་གུ་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྨིང་འབྱོངས་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་དཔེ་ངོ་སྤྲོད་དང་བཅས་པས་གྲོལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བསྟན་པས་མཐོང་ལ་མཐོང་བས་ཤེས་ལ། ཤེས་པས་གྲོལ་བས་ན་དེ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། དེར་གང་གིས་ཤེས་ན་དང་པོ་དྲན་བསམ་བྱུང་བའི་ལམ་རླུང་གི་འགྱུ་བ་ཐ་དད་པ་དྲན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་གཏོང་བས། མཐོང་བ་དང་ཚོར་བའི་རྐྱེན། འགྱུ་བྱེད་སྣ་ཚོགས་པ་རྐྱེན་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་འགགས་པས་གང་ཟག་འདི་ནི་བརྟགས་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཆོས་ཞེ་འདོད་དང་བཅས་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་དེ་དག་གིས་ནི་སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བརྟག་པ་ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན་རིག་པས་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ལ་ཡན་ལག་གི་དོན་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ནས། ད་ནི་སྤྱི་དོན་བཞི་པ་ཡིན་ཚུལ་སྟོང་པ་ངོས་བཟུང་བ་གོལ་ས་དགག་པར་བསྟན་པ་ལ། ཡན་ལག་གི་དོན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དང་པོ་ཆོས་དང་རྟགས་ངེས་པ་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ་ཕྱི་སྣང་བ་ལ་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་འགེགས་པའི་གཞི། ནང་དབང་པོ་ལ་རྟོག་པ་དངོས་པོ་འགེགས་པའི་ལམ། གསང་བ་འགྱུ་བ་རྟོག་པ་དང་དྲན་རིག་འགེགས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་ཡུལ་ལ་གནས་པས་འབྱུང་རྐྱེན་རང་གྲོལ། ནང་སེམས་ལ་གནས་པས་བྱུང་ཚོར་རང་ཡལ་བ་དང༌། དྲན་རིག་སེམས་སུ་ཆོད་པས་འཁྲུལ་པ་རང་དག །སེམས་ཉིད་རྩ་མེད་ཆོད་པ་ནི་འཁོར་བ་གཏིང་ནས་བཟློག་པའོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་དམིགས་པ་དྲན་པ་གློ་བུར་བ་དང༌། དེ་ལུས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན། ལུས་བོར་བ་དང༌། དྲན་པ་ཁུངས་སུ་ཡལ་བའི་གནད་དོ། །དེ་ཉིད་སྟོང་ཉིད་བརྗོད་གཞི་དང་བྲལ་བའི་ངང་དུ་འགག་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་སོ། །ཕྲ་བ་ཤེས་པ་དང༌། ཡང་བ་རླུང་དང༌། འགྱུ་བ་བློ་སྟེ། ཤེས་པར་རང་ཡལ་བས་བྱུང་ཚོར་གྱི་སྒོ་འགགས། རླུང་གིས་ལས་རྫོགས་པས་རྣམ་རྟོག་གི་གཞི་སྟོངས་ལ། བློ་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེ་མེད་དྲོད་ལ་ཕེབས་པའི་རྟགས་སོ། །ཞེས་ནང་དོན་དང་པོ་ཆོས་དང་རྟགས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ནང་དོན་གཉིས་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་གནད་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡང་དང་པོ་སེམས་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་
Chinese
在阐述了断除地道之歧途，确立心之根本之后，现在阐述第二个内容，即不依赖见修而解脱之体性之确立，由“布置与区分之领悟”等所阐述。以外内之布置，显现色法自性；以内色之布置，显现蕴体本自成佛；以秘密心之布置，领悟空性远离因缘；依于如是之词语布置，领悟不可言说之义。如是四种布置之区分而现量领悟时，以名言安立之名相之法思量又有何用？外境显现等未领悟之法等皆无。心所生起，以及彼之忆念，感觉自然消逝。执心与贪求之见，以及具有所缘之禅修又有何用？仅以知要或见即解脱。以考察名相之法，自己束缚自心，毫无利益可言。那为什么呢？因为以心考察能作与所作，反而因此束缚于三界。譬如以绳索之枷锁束缚，与以黄金之枷锁束缚，对于束缚而言并无差别，是相同的。以法束缚心，那么除了法之外，又有谁能解脱呢？若能了悟身心无关联，瑜伽士以具有所缘之专注和智慧的禅修，认为能解脱法性之要，又有何用呢？对于未经修饰而自然安住之法性，无需重复。如是阐述了第二个内容，即不依赖见修而解脱之体性之确立。现在阐述第三个内容，即从法中解脱，自性消逝之体性，依靠比喻而领悟，由“自性消逝与比喻”等所阐述。以区分他者，无有从自性中未领悟之外法。此亦非由他者所作或改造，而是彼于空性处空性。消逝即比喻，譬如天空之云消逝，任何遮蔽皆无有损益。海浪自性消逝，无有去往何处之定所。疯子之意识自性消逝，忆念之力衰退。心中之分别念突
English
Having explained the cutting off of the wrong paths of the grounds and paths, and establishing the root of the mind, now the second content is explained, which is the establishment of the nature of liberation without relying on view and meditation, which is explained by "understanding the arrangement and distinction" and so on. With the arrangement of outer and inner, the nature of form appears; with the arrangement of inner form, the aggregates appear to be inherently enlightened; with the arrangement of secret mind, emptiness is understood to be free from cause and condition; relying on the arrangement of such words, the meaning that cannot be expressed is understood. When such a distinction of four arrangements is directly realized, what is the use of contemplating the phenomena of names and categories established by names? There are no phenomena that are not understood, such as external appearances. What arises from the mind, and the memory of it, the feeling naturally disappears. What is the use of clinging to the mind and the view of greed, and the meditation with objects? Liberation is achieved by simply knowing the key or seeing it. By examining the phenomena of names and categories, one binds one's own mind, and there is no benefit to be gained. Why is that? Because by examining the doer and the deed with the mind, one is bound to the three realms by it. For example, being bound by a rope shackle is the same as being bound by a golden shackle, and there is no difference in the binding. If the mind is bound by the Dharma, then who can liberate it except for the Dharma? If one realizes that body and mind are unrelated, what is the use of a yogi meditating with focused attention and wisdom, thinking that he can liberate the essence of Dharma? There is no need to repeat the nature of Dharma that abides naturally without being cultivated. Thus, the second content is explained, which is the establishment of the nature of liberation without relying on view and meditation. Now, the third content is explained, which is the nature of liberation from the Dharma, the self-disappearance, which is understood by relying on metaphors, which is explained by "self-disappearance and metaphors" and so on. By distinguishing others, there is no other Dharma that is not understood from oneself. This is also not made or transformed by others, but it is empty in the place of emptiness. Disappearance is a metaphor, for example, when clouds disappear in the sky, no obscuration has any benefit or harm. When the waves of the ocean disappear by themselves, there is no fixed place to go. When the consciousness of a madman disappears by itself, the power of memory declines. Sudden conceptual thoughts in the mind
Chinese
念头自然消逝，是思想的源头止息。那也是见到要害就能解脱，无论见到什么，只要目标明确，就能像砍断妄念一样。通过了解而解脱，就像过去认识的人，仅仅是后来见到就能认出来一样。通过习惯要害而解脱，就像婆罗门的孩子精通吠陀的根基一样。那也是通过范例介绍而解脱。因此，通过教导而见到，通过见到而了解，通过了解而解脱，因此，在那时领悟，因为没有丝毫的事情要做。在那里通过什么来了解呢？首先，让产生思想的道路，也就是风的各种流动，进入无念的状态。见和感觉的因缘，各种流动在无因的虚空中止息，因此这个人从考察各种名称的法和欲望中解脱。这些讲述了第三个总义，即考察身心关系，特别是通过智慧来成就法性的功过，分为三个支分来讲述。现在，第四个总义是确定是空性的方式，驳斥谬误。通过两个支分来讲述，首先是确定法和征相，并加以领悟。对此，外在显现的念头是阻止一切考察的基础，内在感官的念头是阻止事物存在的道路，秘密流动的念头是阻止记忆和觉知的果。那也是因为安住于外境，所以生起之因自然解脱，因为安住于内心，所以生起的感觉自然消逝，记忆和觉知在心中断绝，所以错觉自然消除。心性从根本上断绝，就是从深处扭转轮回。那也是因为目标是突如其来的记忆，而且那从身体产生，所以，舍弃身体，是记忆消逝于源头的要害。那本身在远离空性言说的状态中止息，是不生不灭的法。细微的是觉知，轻盈的是风，流动的是心，觉知自然消逝，所以生起感觉的门关闭，风完成作用，所以分别念的基础空虚，心性转变是到达无生暖相的征兆。以上讲述了第一个内涵，即确定法和征相，并加以领悟。现在讲述第二个内涵，即心的因、缘、果不存在的要害。那也是首先因为心没有因
English
The natural disappearance of thoughts is the cessation of the source of thinking. That is also liberation through seeing the key point. Whatever is seen, as long as the goal is clear, it is like cutting off delusions. Liberation through understanding is like recognizing someone you knew in the past just by seeing them later. Liberation through being accustomed to the key point is like a Brahmin child mastering the foundation of the Vedas. That is also liberation through introducing examples. Therefore, one sees through teaching, understands through seeing, and is liberated through understanding. Therefore, one realizes it at that moment, because there is not the slightest thing to do. How does one know there? First, let the path of arising thoughts, that is, the various movements of wind, enter a state of non-thought. The causes and conditions of seeing and feeling, the various movements cease in the causeless space, therefore, this person is liberated from examining the various names of dharma and desires. These explain the third general meaning, which is to examine the relationship between body and mind, especially to accomplish the merits and faults of dharmata through wisdom, divided into three branches to explain. Now, the fourth general meaning is to determine the way of emptiness, refuting fallacies. It is explained through two branches, the first is to determine the dharma and signs, and to realize them. Regarding this, the thoughts of external appearances are the basis for preventing all examinations, the thoughts of internal senses are the path to prevent the existence of things, and the thoughts of secret movements are the result of preventing memory and awareness. That is also because dwelling in external objects, the causes of arising are naturally liberated, because dwelling in the mind, the arising feelings naturally disappear, and memory and awareness are cut off in the mind, so illusions are naturally eliminated. The nature of mind is fundamentally cut off, which is to reverse samsara from the depths. That is also because the goal is sudden memory, and because it arises from the body, therefore, abandoning the body is the key point of memory disappearing into the source. That itself ceases in a state of being free from the expression of emptiness, which is the unconditioned dharma. The subtle is awareness, the light is wind, and the movement is mind. Awareness naturally disappears, so the door of arising feelings is closed, the wind completes its function, so the basis of conceptualization is empty, and the transformation of mind nature is a sign of reaching the unborn warmth. The above explains the first inner meaning, which is to determine the dharma and signs, and to realize them. Now, the second inner meaning is explained, which is the key point that the cause, condition, and result of mind do not exist. That is also because the mind has no cause in the first place.