Tibetan
གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་གྲོལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། །ཅེས་པ་དང༌། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། ། ཞེས་པས་སོ། །དེ་ཡང་དབང་པོའི་འགྱུར་དག་གིས་གང་ཟག་སུ་ཡང་རུང་བའི་སྙིང་ལ་བླ་མས་གནད་འདི་བཅུག་ནས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་མཐོང་ལ་མཐོང་བས་ཤེས་ལ། ཤེས་པས་གོ་བས་ན། གང་ཟག་དེ་གསུམ་ཀ་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་རྙེད་ལ། དཔེར་ན་བརྒྱལ་ནད་ཅན་གྱི་ནད་ལངས་པས་སྐད་ཅིག་མར་དྲན་མེད་འགྱུར་བ་ལྟར་དབང་པོར་རབ་གྲོལ། །ཡང་དཔེར་ན་དྷ་སེང་གི་ཁུ་བ་འཐུང་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་དྲན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། འབྲིང་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་གྲོལ་ལ། དཔེར་ན་སྨྱོ་བའི་དུག་འཐུངས་པས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་དྲན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། ཐ་མ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། ། དེས་ན་གནད་བསྟན་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་གོམས་མི་དགོས་པར་གྲོལ་བས་ན། ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པ་ནི། དཔེར་ན་འཆི་བར་ངེས་པ་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལ་བཞག་པའོ། །ཞེས་ནང་དོན་གཉིས་པ་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་བརྟེན་པས་འགྲོ་བ་དེ་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ནང་དོན་གསུམ་པ་ཡང་དག་པའི་གནད་ཀྱིས་གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་པ་ནི། གང་མ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། གང་ཞེས་སྣང་བ་རང་སར་བཞག་ནས་མ་ཤེས་པ་སྟེ་བློས་མ་བསྒྱུར་བ་ཉིད། དེ་ཉིད་དབང་པོས་ཚུར་མ་བཅད་པར་རང་སར་བཞག་པ་དང་དེ་ལས་འགྲོ་ས་གཞན་མེད་དོ། །ཐ་མལ་ལྟ་བུ་འགྲོ་བའི་རྟོག་པ་ལ་མ་གྲོལ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་སེམས་མེད་པ་ལྟར་ཞེས་པས་སོ། །མ་བལྟས་པ་ནི་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་དང་གཏད་མེད་པས་ནི། བླ་མའི་གདམས་པའི་མཆོག་སྟེ། དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ལ་གཏད་མེད་ཀྱི་སེམས་ཉིད་གཏོད་མེད་དུ་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནད་དེ་ལ་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་ཕྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ད་བསྐྱར་ནས་འདྲིས་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཡེ་གྲོལ་ལ་བསྐྱར་གཞི་མེད་པའི་གནད་དེ། དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན། རྟོན་མེད་ཀྱི་རིག་པ་ཙེན་མེན་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་དེ་གྲོལ་མི་དགོས་པའི་གནད་ཡིན་པས་ནི། དེ་ཉིད་ལ་གོམས་པས་ནི་མཐོང་བས་བདེ་ལ་ཤེས་པས་སྟོང་པས་སྟོང་པ་ན། དེ་ཉིད་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གདིང་དང་ལྡན་ཞིང་ཁམས་གསུམ་དུ་མ་ལྡོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གོམས་མི་དགོས་པས། སེམས་ཉིད་མེད་པས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་རི
Chinese
于第三个刹那解脱。如是《文殊师利幻化网》中说：一刹那能辨别差别。以及一刹那能成正等觉。如是。又以诸根之变，无论何人的心中，上师将此要诀放入而仅作指示，见即知，知即懂，则彼三者皆能如实获得定解。譬如癫痫病发作，刹那间失去知觉一样，于诸根中极解脱。又如喝了达胜的精液，于第二个刹那失去知觉一样，中等者于第二个刹那解脱。譬如喝了疯毒，于第三个刹那失去知觉一样，下等者确定于第三个刹那解脱。因此，仅依靠指示要诀便能解脱，无需串习，故不退转于三界，譬如将必死无疑安立为不再返回。如是，第二内涵，依靠具相上师，使众生不退转于三界而作了阐述。现在阐述第三内涵，以真实的要诀解脱，以名言作了阐述，即以“凡是不知”等作了阐述。凡是，即安住于显现自性，而不知，即是不以分别念改造之本身。彼本身不以诸根遮断，安住于自性，除此之外没有其他去处。虽然看似未从如平凡者般流转的分别念中解脱，但如无心一般。未观待，即彼本身没有方向和目标，是上师口诀之精华，对此命名，无执之心性于无执中解脱。如是之要诀，如同先前认识的人后来仅是见到便知晓一样，现在还需要重新认识什么呢？于本初解脱没有重新改造之要诀，对此命名，无所依之觉性于赤裸中解脱。仅是知晓，便是无需从中解脱之要诀，因此，于彼本身串习，见即安乐，知即空性，空性即是空性，对此命名，具有把握且不退转于三界的瑜伽士。无需于此串习。心性无有，仅是见即自之
English
It is liberated in the third instant. Likewise, in the Manjushri Illusion Web, it says: "One instant distinguishes differences." And, "One instant perfects enlightenment." Thus. Furthermore, through the changes of the senses, the lama implants this key point in the heart of anyone, and merely by pointing it out, seeing leads to knowing, and knowing leads to understanding. Then, all three of those individuals attain accurate certainty. For example, just as an epileptic seizure causes one to lose consciousness in an instant, one is completely liberated in the senses. Also, just as drinking Dha-seng's semen causes one to lose consciousness in the second instant, those of middling capacity are liberated in the second instant. Just as drinking mad poison causes one to lose consciousness in the third instant, it is certain that the lowest are liberated in the third instant. Therefore, since liberation occurs based solely on pointing out the key point, without needing to habituate, not turning back in the three realms is like establishing that which is certain to die as not returning. Thus, the second meaning is explained: relying on a qualified lama causes beings not to turn back in the three realms. Now, the third meaning is explained: liberation through the accurate key point, which is expressed in terminology as "whatever is not known," and so on. "Whatever" means leaving appearances in their own place, and "not known" means not transforming them with the mind. That itself, without being cut off by the senses, is left in its own place, and there is no other place to go from there. Although it seems that one has not been liberated from the ordinary thoughts of beings, it is like being without mind. "Not looking" means that, since that itself has no direction or aim, it is the supreme instruction of the lama. It is named, and the mind itself, without attachment, is liberated without attachment. Such a key point is like knowing someone one has known before simply by seeing them later. What need is there to become acquainted again? That key point, which has no basis for re-creation in original liberation, is named, and the awareness without reliance is liberated nakedly. Since it is a key point that does not need to be liberated from merely knowing it, therefore, habituating to that itself, seeing is bliss, knowing is emptiness, and emptiness is emptiness. That itself is named a yogi who has confidence and does not turn back in the three realms. Since there is no need to habituate to that, the mind itself is absent, and merely seeing is one's own.
Tibetan
ག་པ་ལས་གྲོལ་ས་མེད་དོ། །ཞེས་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་དོན་ལྔ་པ་ཐབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བླ་མ་དྲིན་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་ལ་ནང་དོན་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ནས། ད་ནི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་དང་པོའི་སྤྱི་དོན་དྲུག་པ་ཡལ་ས། དུས་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་སྒོམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ལ་ནང་དོན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དང་པོ་གནད་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སླར་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པའི་དཔེ་དང་བཅས་པ་ནི། གང་ལས་བྱུང་བ་གང་བྱུང་ནུབ། ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། གང་ལས་བྱུང་ན་གནད་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གློ་བུར་བ་གང་བྱུང་བ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་ནུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དེ་གང་ལས་སྐྱེས་པ་རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་འགགས་པས་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིས་མི་ཤེས་ཞེ་ན། དུས་ཕྱིས་རྟོག་པ་གློ་བུར་བ་རྣམས་འགགས་པ་ནི་རྒྱུ་རང་དག །ཡལ་རྐྱེན་རང་འགགས། ཡལ་ས་ལ་ལྟོས་ཟད་པ་དམིགས་མེད་གཞི་མེད་པའི་སེམས་ངེས་རིག་པ་ནི་རྩ་མེད་རིས་མེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་གོ །དེ་ལྟར་ཤེས་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པ་མེད་ཅིང་དམིགས་གཏད་རྗེས་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་རང་སར་ཡལ་བ་ནི། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་སྒྱུ་རྩལ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་གནམ་དུ་མདའ་འཕངས་པས་སླར་ལྡོག་པ་མེད་ཅིང༌། དམིགས་པའི་འབེན་མེད་ལ། རྗེས་དང་གཏད་ས་མེད་པ་དང༌། ཡུལ་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པ་ཉིད་གཞི་ལ་ཐིམ་པས་འཕྲལ་རྐྱེན་གློ་བུར་གྱི་རྟོག་པ་རྣམས་འདིར་སོང་གི་གཏད་མེད་ལ། སེམས་ཉིད་ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་པར་ཡལ་བའོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་རིས་མེད། དེ་ཉིད་གནས་སྐབས་སུ་ནམ་མཁའ་ལས་གར་ཡང་སོང་བ་མེད་པས་དངོས་མེད་ཟང་ཐལ། དེ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་ལ་ས་ལ་ཡང་ལྟུང་བ་མེད། སིངྒ་ལའི་མདའ་བར་སྣང་ལ་རླུང་གིས་བཏེག་ནས་འབབ་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གྲོལ་བ་ཡལ་བའི་ཚད་ཤེས་པའི་སེམས་འདི་དེ་ལའང་ནི་སྐྱེས་བུ་སྒྱུ་རྩལ་དང་ལྡན་པས་སིངྒ་ལའི་མདའ་གནམ་དུ་འཕངས་པ་དེ་དང་མཚུངས་སོ། །ཞེ་ནང་དོན་དང་པོ་གནད་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པའི་དཔེ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ནང་དོན་གཉིས་པ་དེ་ལྟར་གནད་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ལྟ་བསྒོམ་འབད་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡེ་ནས་སྟོང་པར་གནས་པའི་གང་ཤར་ཅིར་སྣང་ཡང་རང་གནས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལས་མ་འདས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་སྣང་རྐྱེན་ཐ་
Chinese
哪里没有解脱之处呢？像这样，以这些概括的第五个要点，即凭借殊胜方便入门，依赖于恩德上师而生起，对此分三个内容进行阐述。现在，心的第一个所缘的总义第六个是消逝处。凭借时节要点，阐述超越观想本尊于心，对此以两个内容进行阐述，第一个是见到要点之行者不再返回三界的比喻：从何处生起，何者生起而消逝。像这样等等进行阐述。从何处生起呢？从了知要点而生起。无论生起什么突发性的分别念，都消逝于法性的虚空中。而且，那个法性从何处产生呢？由于各种不同的分别念止息，所以无法得知。为什么无法得知呢？因为之后突发性的分别念止息，是因自息，消逝之缘自灭，在消逝处耗尽了依赖，无所缘、无基础的心，确定的觉性是无根无痕迹的心，完全清净。像这样了知，就不会返回三界，并且这无所执、无痕迹的心性，在自身处消逝，例如，一位具备卓越技艺之人，向天空射箭，不会再返回，没有瞄准的目标，没有痕迹和执着之处，如同无处可去的空虚一般，觉性融入于基础中，因此暂时性的突发分别念，没有去向的执着，心性无有偏颇和痕迹地消逝。而且，由于事物没有返回，所以空性无有偏颇。那事物暂时没有从虚空中去往任何地方，所以无实有空虚。那事物既没有停留在虚空中，也没有掉落在地上。如同辛嘎拉之箭被空中的风吹起而不会掉落一般。了知解脱消逝之程度的这个心，也和具备技艺之人向天空射出辛嘎拉之箭相同。这样，第一个内容，即见到要点之行者不再返回三界的比喻已经阐述。现在，第二个内容，像这样仅仅见到要点和了知，不依赖于观修努力而自然解脱的阐述：而且，心的本体本来就安住于空性中，无论显现什么，都不会超出自身安住的大乐。因为心无本体，外境因缘
English
Where is there no place for liberation? Like this, the fifth point summarized by these, which is entering through the excellent means, arises relying on the kind guru, and this is explained in three contents. Now, the sixth general meaning of the first object of the mind is the place of disappearance. Relying on the key points of time, explaining the transcendence of visualizing the deity in the mind, this is explained in two contents, the first of which is the analogy of those who see the key points and do not return to the three realms: From where does it arise, what arises and disappears. Like this and so on are explained. From where does it arise? It arises from knowing the key point. Whatever sudden thoughts arise, they disappear into the emptiness of Dharmata. Moreover, from where does that Dharmata arise? Because various different thoughts cease, it cannot be known. Why can't it be known? Because the subsequent sudden thoughts cease, it is the cause of self-cessation, the condition of disappearance is self-extinguishing, and the dependence is exhausted at the place of disappearance. The mind without object and without foundation, the certain awareness is the mind without root and without trace, completely pure. Knowing like this, one will not return to the three realms, and this mind-essence without attachment and without trace disappears in its own place, for example, a person with excellent skills shoots an arrow into the sky, it will not return, there is no target to aim at, there is no trace and no place to cling to, like an empty space where there is nowhere to go, awareness merges into the base, therefore the temporary sudden thoughts have no attachment to where they go, and the mind-essence disappears without bias and trace. Moreover, since things do not return, emptiness is without bias. That thing temporarily does not go anywhere from the sky, so it is unreal and empty. That thing neither stays in the sky nor falls on the ground. It is like the arrow of Singala being lifted by the wind in the sky and not falling. This mind that knows the extent of liberation and disappearance is also the same as the arrow of Singala shot into the sky by a person with skills. Thus, the first content, the analogy of those who see the key points and do not return to the three realms, has been explained. Now, the second content, the explanation that just seeing the key points and knowing them, without relying on meditation and effort, is naturally liberated: Moreover, the essence of the mind originally abides in emptiness, and whatever arises and appears does not go beyond the great bliss of abiding in itself. Because the mind has no essence, external conditions