Tibetan
་པ་ཅན་དུ་བྱེད་པས་ན་རྐྱེན་དེས་འཁྲུལ་ནས་ཡང་དག་མིན་རྟོག་ལ་འཁོར་བར་སྣང་བ་ཡིན་ ནོ། །འདིར་གང་མ་རིག་ན། སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རོལ་པར་བཞུགས་པ་དེ་ཉིད་མ་རིག །གང་གིས་མ་རིག་ན། སེམས་ཉིད་རང་གིས་ཏེ། སེམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལ་དེའི་ཟུང་འཇུག་གི་ཆ་གཤིས་སྐྱེ་མེད་ལ་བདག་དང་གདངས་འགག་མེད་ལ་གཞན་དུ་རྟོག་པས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལྟར་སྣང་བའི་འགག་པ་མེད་པའི་རྩལ་གྱིས་མ་རིག །ཚུལ་ཇི་ལྟར་མ་རིག་ན། སེམས་ཡུལ་ལ་འདུ་བྱེད་པ་བདུན་པ་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་གཡོ་བ་ནི་ཆུ་དང་རླབས་ལྟ་བུར་གཡོས་པས་ངར་འཛིན་པ། བདག་ལ་ཆགས་པ། འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ། མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ཏེ་ཉོན་མོངས་བཞིས་རྟག་ཏུ་འཁྱུད་པའི་ཉོན་ཡིད་བསྐྱེད་ནས་ཡང་དག་མིན་རྟོག་ལ་འཁོར་བ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་། སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་པ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་དང་འབྲེལ་བ་ན་རྟེན་འབྱུང་བས་དབང་བྱས་ཏེ་ཡིད་འགྱུ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་བདུན་ཡིད་ལངས་ནས་བདག་གཞན་དུ་རྟོག་པ་ན། སེམས་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་སྐྱེ་མེད་ལ་དམིགས་ཏེ་ང་དང་བདག་ཏུ་བཟུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ ཅན་གྱི་ཡིད་བསྐྱེད་ཅིང་ཀུན་གཞི་དང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྐྱོད་ནས་ཆུ་རླབས་ལྟ་བུར་གཡོས་ཏེ་ཡང་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ལས་འཁོར་བའི་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་བཞིན་དུ་བདེན་བདེན་ལྟར་སྣང་བ་འདི་གྲུབ་པས་ན་ཚུལ་དེ་ལྟར་དུ་མ་རིག་གོ །དེས་ན་འདིར་སེམས་ཉིད་ཀྱི་གསལ་བའི་ཆ་ལ་བདུན་པ་ཡིད་ཀྱི་སྒྲར་སྨོས་ནས་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་ཆ་ལ་མ་རིག་པར་གསུངས་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ངོས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདུན་ཡིད་གཡོས་པས་རྣམ་པར་དཀར་བའི་ལས་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་དྲི་མ་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡིད་དེ་འདིའང་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་སུ་འདུ་ཞིང་གཞི་དུས་ཀྱི་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཏེ་ལེའུ་དྲུག་པར་བཤད་པ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་འདིར་བཤད་པའི་སེམས་ཡུལ་ལ་འདུ་བྱེད་པའི་བདུན་ཡིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡིད་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བའི་ཡིད་ལ་བཞེད་པ་སྟེ། ཚོགས་གཞན་དྲུག་པོ་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་ན་ནུས་པ་ཀུན་གཞི་ ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པས། རྣམ་ངེས་ལས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བཤད་པ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་
Chinese
因此，由于具有这种作用，因缘使之迷惑，显现为在非真实的妄念中流转。 那么，这里什么是不明？就是心性，即安住于佛陀的精华——三身的游舞，这本身就是不明。以什么不明？以心性自身。因为心的自性在任何方面都未成立，却将它的双运之自性，即无生（的体性）执着为我，将光明无碍（的体性）执着为他，以如主客般显现的无碍之力量而不明。如何不明？心缘于境，第七意识摇动阿赖耶识，如水和波浪般摇动，从而执着于我，贪着于我，视诸蕴为怖畏之聚，与无明等四种烦恼恒常相伴，生起染污意，从而以在非真实的妄念中流转的方式显现。也就是说，未加改造的心性，即与通常的意识无有分别的那个，当与有情相连时，便受制于缘起，由意动之风所驱动，从而生起第七意识，并执着于我他时，便缘于心性之无生自性，执着为我和我所，从而生起烦恼意，阿赖耶识与（染污意）相互驱动，如水波般摇动，再次造作，这就是非真实的遍计所执。由此，轮回之法本性空无，却显现为真实不虚，因此以那种方式不明。因此，这里将心性之光明部分称为第七意识，将不认识自性的部分称为无明，从而确定了俱生无明。 因此，第七意识摇动，从而造作清净之业，这就是真实的遍计所执。它的自性安住于无垢状态，这本身就是无垢意，这也属于增长之类，是基础时期的平等性智，应知与第六品所说意义相同。因此，这里所说的心缘于境的第七意识，是指未将染污意和无垢意分开的意。当其他六聚生起和灭亡时，便将能力安立于阿赖耶识上。因此，《成唯识论》中说，意识的行相将在下文阐述。
English
Therefore, because it has such a function, it is deluded by conditions, and appears to revolve in unreal misconceptions. So, what is ignorance here? It is the very nature of mind, which abides as the play of the three kayas, the essence of the Buddha. By what is it ignorant? By the very nature of mind. Because the nature of mind itself is not established in any way, it grasps its dualistic nature, that is, the unborn (essence) as self, and the unobstructed luminosity (essence) as other, and is ignorant by the unobstructed power that appears like subject and object. How is it ignorant? The mind focuses on objects, and the seventh consciousness agitates the alaya consciousness, agitating it like water and waves, thereby grasping at self, clinging to self, viewing the aggregates as a collection of fears, and constantly associating with the four afflictions such as ignorance, generating the afflicted mind, thereby appearing in the manner of revolving in unreal misconceptions. That is to say, the unmodified nature of mind, which is no different from ordinary consciousness, when connected with sentient beings, is controlled by dependent origination, driven by the wind of mental movement, thereby the seventh consciousness arises, and when it grasps at self and other, it focuses on the unborn nature of mind, grasping it as I and mine, thereby generating the afflicted mind, and the alaya consciousness and (afflicted mind) drive each other, agitating like water waves, and again creating, this is the unreal completely conceptualized. From this, the phenomena of samsara are empty in nature, but appear to be true and not false, therefore it is ignorant in that way. Therefore, here the luminous part of the nature of mind is called the seventh consciousness, and the part that does not recognize its own nature is called ignorance, thereby identifying the co-emergent ignorance. Therefore, the seventh consciousness agitates, thereby creating pure actions, this is the true completely conceptualized. Its own nature abides in a stainless state, this itself is the stainless mind, this also belongs to the category of increase, it is the equality wisdom of the base period, it should be known to have the same meaning as what is said in chapter six. Therefore, the seventh consciousness that is said here to focus on objects is the mind that has not separated the afflicted mind and the stainless mind. When the other six aggregates arise and cease, they place the ability on the alaya consciousness. Therefore, the *Treatise on Consciousness-only* says that the aspects of consciousness will be explained below.
Tibetan
བའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་གྱི་ཡིད་དེའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་དེ་མ་ཐག་ཡིད་ཅེས་རང་འགྲེལ་ལས་ཡང་ཡང་གསུངས་ཤིང་། རྗེ་བདུན་པས། དེ་མ་ཐག་པའི་ཆ་ནས་བདུན་ཡིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བཞིས་འཁྱུད་པའི་ཆ་ནས་ཉོན་ཡིད་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་འཁྱུད་པའི་ཆ་ནས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡིད་དུ་བཞག་པ་སོགས་ཆ་ཤས་གསུམ་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །མདོར་ན་ཀུན་གཞིའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཡིད་ཆུ་རླབས་ལྟ་བུ་གཡོས་ཤིང་འདུ་བྱས་པ་ལས་འཁོར་བ་གྲུབ་པ་ལ། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་འཁོར་བའི་གཞིའམ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཡིད་ནི་རྐྱེན་ནོ། །ཐེག་བསྡུས་ལས། དང་པོ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡིད་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་པའི་གནས་དང་། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་ཡིད་དེ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལྟར། དྭགས་རམ་པས་ཡིད་གཉིས་སུ་ཕྱེས་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པའང་དོན་འདིར་འདུ་ཞིང་། དེ་ལ་ཡིད་སྔ་མ་ནི་ཀུན་གཞི་ལས་ཚོགས་དྲུག་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་། དཀར་ཆོས་ དང་འགྲོགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། ཡིད་ཕྱི་མས་མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་གྱི་བློ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་ཅིང་འཁོར་བར་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པས་ཚད་མར་གྱུར་པ་མེད་ཅིང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་འདི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཚོགས་དྲུག་དང་ཕུང་པོ་ལྔའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔའི་རིམ་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དོན་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སྣང་བ། །རང་གིས་རང་ལ་གཏད་ཅིང་གཟུང་། །ཡིད་དེ་ཕྱིར་འགྱུས་སྣང་ཆ་ལས། །ཡུལ་ལ་དོན་གཟུང་རྣམ་ཤེས་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞིའི་འོད་གསལ་གདོད་མའི་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་འགྱུ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་སེམས་ཡིད་ཆུ་རླབས་ལྟར་གཡོས་པ་ལས། གཟུང་བྱའི་དོན་དང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་འཛིན་པ་གཉིས་དོན་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་སྣང་བས། སེམས་རང་གིས་སེམས་རང་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཆེད་དུ་གཏད་ཅིང་བདག་གཞན་དུ་གཟུང་བས་སྣང་ བ་དང་། དེ་ལས་མཆེད་པ། དེས་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་སྐྱེ། ཡིད་དེ་ཉིད་ཕྱིར་འགྱུས་པའི་སྣང་ཆ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་དོན་དུ་གཟུང་བ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་བྱུང་བས་དེ་ལྟར་དུ་འཁྲུལ་ལོ། །འདིར་གང་འཁྲུལ་ན་ཡུལ་སྣང་ལ་ཞེན་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོག
Chinese
是六识的近取因的意。因此，自释中多次提到，它的名称之一是近取意。第七世说，从近取的角度来说，是七意；从被四烦恼所染污的角度来说，是染污意；从被白色之法所染污的角度来说，是无垢意，认为有三种部分。总之，从阿赖耶识的海洋中，像意念的水波一样涌动和造作，从而形成了轮回。阿赖耶识是轮回的基础或原因，而意是缘。摄大乘论中说，第一是近取意，是产生识的处所；第二是使之染污的染污意，这样分为了两种。达波仁波切将意分为两种并详细解释，也包含这个意思。其中，前一个意是从阿赖耶识中产生六识的处所，与白法相伴，成为佛陀解脱功德的原因；后一个意产生所有不理解、邪见、怀疑的念头，成为轮回中迷惑的根本，因此不是可靠的。在分为八识的时候，也应该知道将这两个合为一个。第二，显示六识和五蕴的次第，分为两部分：六识对境迷惑之理，以及五蕴的次第解说。第一部分是： 境与执二显现， 以自向自而执取， 彼意外散显现分， 于境取义生识聚。 如是说，基之光明原始的不坏大明点，被能动之风所动，从而心意如水波般涌动。所取之境与能执之执，在意义上虽无差别，却因无始以来的习气而显现为二。心自己向自己特别指定，并执取为主客，从而产生显现。由此生起，由此靠近境而生起。彼意向外散发的显现部分，对外境执取意义而生起，由此产生六识，因此如此迷惑。此处迷惑的是，执着于境显现的凡夫之流的众
English
It is the immediately preceding condition of the six consciousnesses, namely, the mind. Therefore, it is repeatedly stated in the self-commentary that one of its names is the immediately preceding mind. The Seventh Je says that from the point of view of immediacy, it is the seventh mind; from the point of view of being embraced by the four afflictions, it is the afflicted mind; and from the point of view of being embraced by white Dharma, it is regarded as the stainless mind, and considers that there are three parts. In short, from the ocean of the Alaya, like the waves of the mind, it stirs and fabricates, and thus samsara is formed. The Alaya consciousness is the basis or cause of samsara, and the mind is the condition. In the Compendium of Vehicles, it says that the first is the immediately preceding mind, the place where consciousness arises; and the second is the afflicted mind that afflicts it, thus dividing it into two. Dagpo Rampa also divides the mind into two and explains it in detail, which also includes this meaning. Among them, the former mind is the place where the six consciousnesses arise from the Alaya, and accompanied by white Dharma, it becomes the cause of the qualities of liberation of the Buddha; the latter mind generates all thoughts of non-understanding, wrong views, and doubt, and becomes the root of delusion in samsara, so it is not reliable. When dividing it into eight consciousnesses, it should also be known that these two are combined into one. Second, showing the order of the six consciousnesses and the five aggregates, it is divided into two parts: the way the six consciousnesses are deluded by objects, and the explanation of the order of the five aggregates. The first part is: Objects and grasping appear as two, Directing itself to itself and grasping, That mind outward scattering appearance part, Taking meaning from objects, consciousness arises. It is said that the great indestructible bindu of the original luminosity of the ground is moved by the moving wind, and thus the mind stirs like waves of water. Although there is no difference in meaning between the object to be grasped and the grasping subject, due to beginningless habits, they appear as two. The mind itself specifically directs itself to itself, and grasps as subject and object, thus producing appearance. From this arises, from this it arises near the object. The appearance part of that mind scattering outward, taking meaning from external objects arises, and from this the six consciousnesses arise, therefore it is deluded in this way. Here, what is deluded is the collection of ordinary beings who are attached to the appearance of objects.