Tibetan
ང་བ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ནི་མྱང་འདས་ཀྱི་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་དང་འཁོར་བའི་དབང་ངམ་བདག་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པས། ངེས་དོན་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་ངོས་མ་ཟིན་པར་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཁོ་ནར་འདོད་པ་དང་། ཚོགས་བརྒྱད་དུ་འདོད་པས་ཀྱང་། ཀུན་གཞི་ནི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་བཟུང་མོད་ཀྱི། ཐེག་བསྡུས་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། གནས་གང་ན་ འཇུག་པ་དེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་དུ་འཇུག་ཀྱང་། དེ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོའི་ས་བོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་ཤེས་རྟེན་དང་ཡེ་ཤེས་བརྟེན་པའི་ཚུལ་དུ་འཇུག་པར་བཞེད་དོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི། དེང་སང་མངོན་པ་བ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་འདི་ཉིད་དེ། འཁོར་བའི་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཀྱང་མྱང་འདས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ་རང་འགྲེལ་སོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །འདིར་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་དོན་ནི། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་གྲོལ་དུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་དེའི་ཐོག་མཐའ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དུས་ལ་ལྟོས་པའི་ཐོག་མཐའ་དེ་ནི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་གྲོལ་གཉིས་ཀ་གདོད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་དང་། དྲི་བཅས་དྲི་མེད་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པས། དེ་ལས་ཐོག་མ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཅེས་སམ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་ བྲལ་བས་ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་རྒྱ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་ལ། རྟག་ཆད་དང་སྤང་གཉེན་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་རེར་མ་ལྷུང་པས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་པ་སྟེ་གནས་ལུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའོ། །འདིར་རྒྱུའི་རྒྱུད་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བཤད་པ་དང་། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་མི་བཞེད་པ་བཤད་པ་སོགས་ནི་ཐེག་བསྡུས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་སོགས་མ་ཐོས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཟད་དོ། །ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མ་སྡུད་པའི་ཕྲད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ཉིད་མ་འགགས་རོལ་པ་ལས། །ངོ་བོ་སྟོང་ལ་རང་བཞིན་གསལ། །རྣམ་པ་འགག་མེད་ཅིར་ཡང་འཆར། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཉིད་དེ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅན་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ན། དེ་ལས་འཁོར་འདས་གཉིས་སོ་སོར་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་དེའི་གདངས་མ་འགགས་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་སྟེ། སེམས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྩལ་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གསལ་བར་སྣང་བའི་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ འཛིན་སྟངས་སམ་རྣམ་པ་འགག་པ་མེད་པར་ཅིའང་འཆར་ལ། འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི། དེ་གསུམ་གྱི་མིང་དུ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྐབས་སུ་ནི། ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་དག་པ་དང་མ་དག་པ་གང་ཡིན་ཡང་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོང་པ། རང་བཞིན་འོད་གསལ་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ། ཁྱད་པར་སྔགས་ལུགས་སུ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་གཅིག་མོད་ཀྱང་རྣམ་པ་མ་འགགས་པའི་རོལ་པ་ལས་ཅིར་ཡང་འཆར་ཏེ། གོང་དུ་ཀྱང་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཚིག་ཟུར་འཁོར་འདས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་སོ་སོར་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ལྟ་བུ་སྣ་ཚོགས་འཆར་བ་ནི་ཀུན་གཞི་ལས་ཉོན་ཡིད། དེ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག །དེ་ལས་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་སོགས་འགག་མེད་དུ་འཆར། དེ་ལས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་ཞིང་སྔགས་ལུགས་སུ་འོད་གསལ་ལམ་ལྷན་སྐྱེས་ལས་རླུང་དང་རྩ་དང་ཕྱི་ནང་གི་ལུས་སྣ་ཚོགས་འགག་མེད་དུ་འཆར་བར་བཤད་དོ། །ངོ་བོ་དང་རྣམ་པ་འདི་ལ་སེམས་ཉིད་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་ ཀྱི་སྐུ། སྣང་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཆོས་སྐུའི་འོད། ཅེས་རྗེ་སྒམ་པོ་པས་གསུངས་སོ། །མངོན་པ་མཛོད་ལས། སེམས་ཡིད་རྣམ་ཤེས་གསུམ་དོན་གཅིག་པར་བཤད་པ་ནི་ཐེག་དམན་པའི་ལུགས་ཡིན་ལ། ཐེག་ཆེན་ལུགས་འདིར། སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་། ཡིད་ནི་བདུན་ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇུག་ཤེས་དྲུག་ལ་དགོངས་པའོ། །གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། ཀུན་གཞི་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་བཅས་པ་དང་། ཚོགས་དྲུག་དང་ཕུང་པོ་ལྔའི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཉིད་རང་གིས་རང་མ་རིག །འདུ་བྱེད་ཡིད་ཀྱིས་གཡོ་བ་ནི། །ཆུ་རླབས་ལྟ་བུར་གཡོས་པ་ལས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་སེམས་སྐྱེ་མེད་དེ་ཉིད་མ་འགགས་པའི་རོལ་པ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལྟར་སྣང་བའི་དབང་གིས་རང་མ་རིག་ཅིང་། སེམས་ཡུལ་ལ་འདུ་བྱེད་པ་བདུན་པ་ཡིད་ཀྱིས་གཡོ་བ་ནི་ཆུ་རླབས་ལྟ་བུར་གཡོས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཉོན་མོངས
Chinese
如是说。那是涅槃种类相似的因，以及轮回的自在或主宰之因。那也像水和牛奶一样以混合的方式存在于阿赖耶识中。因此，那些对究竟义愚昧的人们，因为没有认识到阿赖耶识的智慧，仅仅认为有六识，或者即使认为有八识，也只是把阿赖耶识当作是识。但在《摄大乘论》中说：‘依靠佛陀的菩提，成为听闻的习气，处于任何状态，都以俱生之方式成熟的识，虽然像水和牛奶一样融入，但那不是阿赖耶识，因为那是其对治的种子。’如是所说，识作为所依，智慧作为能依，以这种方式融入。阿赖耶识，就是现在对现观派来说广为人知的这个。虽然是轮回的实际之因，但不是涅槃之因。关于它的详细分类，应该在自释等中了解。这里无始无终的意义是，相对于识的方面，显现为迷乱和解脱，那就是它的始末。但相对于时间的始末，那是分别念的虚构，其本体迷乱和解脱两者原本都不存在。有垢和无垢的两种心之本体，就是缘起，无法用其他方式表达。因此，因为没有其他的开始，所以称为无始时。或者，因为远离生、住、灭三者，所以称为无始无终。佛和一切众生，因为无法说成是一体或异体，所以广大无边。不落入常断、取舍等任何一边，所以是不落边，这是在揭示实相的自性。这里说因的相续是阿赖耶识，以及圣者父子不承认阿赖耶识等，都是因为没有听闻《摄大乘论》和《菩提心释》等的过失。‘ཀྱང་’（kyang）这个词是用于总结后面的词语的连词。第二是，在那不灭的游舞中说：本体空性而自性光明，相状无灭而显现一切。
English
Thus it is said. That is the cause similar to the category of nirvana, and the cause of the power or lord of samsara. That also exists in the Alaya consciousness in a manner mixed like water and milk. Therefore, those who are ignorant of the definitive meaning, because they do not recognize the wisdom of the Alaya, only consider that there are six consciousnesses, or even if they consider that there are eight consciousnesses, they only regard the Alaya as consciousness. But in the *Compendium on the Great Vehicle* it says: 'Relying on the enlightenment of the Buddha, it becomes a habit of hearing, and in whatever state it is, the consciousness that matures in a co-emergent manner, although it merges like water and milk, that is not the Alaya consciousness, because it is the seed of its antidote.' As it is said, consciousness as the support and wisdom as the supported, merge in this way. The Alaya consciousness is what is now widely known to the Abhidharma practitioners. Although it is the actual cause of samsara, it is not the cause of nirvana. The detailed classification of it should be understood in the self-commentary and so on. Here, the meaning of beginningless and endless is that, relative to the aspect of consciousness, what appears as confusion and liberation, that is its beginning and end. But relative to the beginning and end of time, that is a fabrication of conceptual thought, and its essence, both confusion and liberation, never existed from the beginning. The essence of both defiled and undefiled minds is dependent origination, which cannot be expressed in any other way. Therefore, because there is no other beginning from that, it is called beginningless time. Or, because it is free from the three of arising, abiding, and ceasing, it is called beginningless and endless. Buddhas and all sentient beings, because they cannot be said to be one or different, are vast and boundless. Not falling into any one side of permanence and annihilation, acceptance and rejection, etc., it is non-falling to sides, which is revealing the nature of reality. Here, saying that the continuum of cause is the Alaya consciousness, and that the noble father and sons do not accept the Alaya consciousness, etc., are all faults of not having heard the *Compendium on the Great Vehicle* and the *Commentary on the Mind of Enlightenment*, etc. The word 'ཀྱང་' (kyang) is a conjunction used to summarize the following words. Secondly, in that unceasing play it says: Essence is emptiness and nature is luminosity, appearance is unceasing and manifests in any way.
Chinese
诶！如果心性是轮回和涅槃一切的基础，那么从它之中轮回和涅槃二者是如何显现的呢？像这样的心性，其能量不间断地显现，心性智慧的自力，本体空性，在不离空性的同时，自性显现的光明空性无别的执着或现象不会停止，会显现一切。在轮回的状态中，这三者的名称被称为心、意和识。在脱离痛苦的状态中，显现为法身、报身以及各种化身。因此，无论是清净还是不清净的心，其本体都是无生的空性，自性光明，是万物的基础。特别是，在密宗中，一切都是大乐，虽然本体唯一，但从不间断的显现中会显现一切。如上文所说，“也”这个词，是指轮回和涅槃、能取和所取的法，会显现出各种各样的，比如堕入不同方向的事物，这些是从阿赖耶识中产生烦恼意，从烦恼意中产生六识，从六识中产生五十一心所等，不间断地显现。从中显现出器情世界的现象，在密宗中，据说从光明或俱生中，风、脉以及内外之身会不间断地显现。对于本体和现象，心性俱生的是法身，显现俱生的是法身的光明。这是冈波巴大师所说的。《俱舍论》中说，心、意、识三者意义相同，这是小乘的观点。在大乘的观点中，心是阿赖耶识，意是第七识，识是指六种行识。第二，关于如何迷惑的方式，分为两部分：阿赖耶识和依赖于它的染污意，以及六识和五蕴的次第。第一部分是：它自己不认识自己，行意摇动，如水波般摇动。如是说，自性清净的无生心，从不间断的显现中，由于自己的本体显现为能境和所境，因此自己不认识自己，心对境生起作用，第七意摇动，是依赖于如水波般摇动，而产生能取和所取的烦恼。
English
E! If the nature of mind is the basis of all samsara and nirvana, then how do samsara and nirvana appear separately from it? Such a nature of mind, its energy manifests uninterruptedly, the self-power of the mind's wisdom, the essence of emptiness, while not moving from emptiness, the clarity and emptiness of self-nature appear inseparably, and the clinging or phenomena will not cease, and everything will appear. In the state of samsara, the names of these three are called mind, intellect, and consciousness. In the state of liberation from suffering, it appears as the Dharmakaya, Sambhogakaya, and various Nirmanakayas. Therefore, whether it is a pure or impure mind, its essence is unborn emptiness, self-nature is luminous, and it is the basis of all things. In particular, in Tantra, everything is great bliss, although the essence is one, everything will appear from the uninterrupted manifestation. As mentioned above, the word "also" refers to samsara and nirvana, the grasping and the grasped dharmas, which will appear in various ways, such as things falling into different directions. These arise from the Alaya consciousness, from which afflictive mind arises, from which the six consciousnesses arise, from which the fifty-one mental factors arise, etc., appearing uninterruptedly. From this, the phenomena of the container and sentient world appear, and in Tantra, it is said that from luminosity or co-emergence, the winds, channels, and inner and outer bodies will appear uninterruptedly. Regarding the essence and phenomena, the co-emergent nature of mind is the Dharmakaya, and the co-emergent appearance is the light of the Dharmakaya. This is what Gampopa said. The Abhidharmakosha says that the three, mind, intellect, and consciousness, have the same meaning, which is the view of the Hinayana. In the view of the Mahayana, mind is the Alaya consciousness, intellect is the seventh consciousness, and consciousness refers to the six acting consciousnesses. Second, regarding how to be deluded, it is divided into two parts: the Alaya consciousness and the afflicted mind that depends on it, and the order of the six consciousnesses and the five aggregates. The first part is: it does not recognize itself, the acting mind moves, like a wave of water. It is said that the self-nature pure unborn mind, from the uninterrupted manifestation, because its own essence appears as the object and subject, therefore it does not recognize itself, the mind acts on the object, the seventh mind moves, it relies on the movement like a wave of water, and produces the afflictions of grasping and being grasped.