Tibetan
་གི་དབུས་ན་གནས་པའི་རྩ་དྲུག་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་ཏེ། སྨིན་དབུས་བྱེ་བ། སྤྱི་བོར་འཁྱིལ་བ། མགྲིན་དབུས་མི་ཟད་པ། སྙིང་དབུས་མིང་བཟང་། ལྟེ་དབུས་བརྟན་པ། གསང་བར་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དུས་འཁོར་ལས་སྟོང་པ་དྲུག་གི་རྩ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་དྲུག་གི་རྩ་འདི་རྣམས་རྩ་བའི་འཁོར་ལོ་བཞི་པོ་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒོ་བཞིའི་དག་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ། འཁོར་ལོ་རྣམས་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཚིགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ལག་པ་གཡས་པའི་ཚིགས་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ། ཚིགས་ཕྲན་གྱི་འཁོར་ལོ་བཅོ་ལྔ། ལག་པ་གཡོན་པ་སོགས་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལག་པ་གཡས་པའི་ཚིགས་གསུམ་ལ། །རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡི། །རྩ་ནི་སུམ་ཅུ་སུམ་ཅུ་གནས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྐང་ལག་གི་ཚིགས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལས་ལག་པ་གཡས་པའི་མཁྲིག་མ་གྲུ་མོ་ཕྲག་པ་སྟེ་ས་ཁམས་ཀྱི་ཚིགས་གསུམ་ལ་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྩ་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཡོད་ལ་འཁོར་ལོ་རེ་རེ་ལ་རྩ་འདབ་ནི་སུམ་ཅུ་སུམ་ཅུ་གནས་པ་བསྡོམས་པས་དགུ་བཅུ་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སོར་མོའི་ཚིགས་ནི་རེ་རེ་ལ། །རྩ་ནི་དྲུག་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། །གྲངས་ནི་གོང་དང་མཚུངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལག་པ་གཡས་པའི་ཉིང་ལག་སོར་མོའི་ཚིགས་བཅོ་ལྔ་པོ་ནི་རེ་རེ་ལ་རྩ་འདབ་ནི་དྲུག་དྲུག་ཏུ་ཡོད་པའི་འཁོར་ལོར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོ་བཅོ་ལྔ་པོ་བསྡོམས་པས་རྩ་འདབ་ཀྱི་གྲངས་ནི་གོང་དང་མཚུངས་པར་དགུ་བཅུ་ཡོད་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ཚིགས་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ་དང་། ཚིགས་ཕྲན་གྱི་འཁོར་ལོའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་ལག་གཡོན་མེ་ཡི་ཁམས། །རྐང་པ་གཡས་པ་ཆུ་ཁམས་ཏེ། །གཡོན་པ་ས་ཁམས་སྔ་མ་བཞིན། །དེ་ ལྟར་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ། །རྩ་ནི་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལག་པ་གཡས་པ་དེ་བཞིན་ལག་པ་གཡོན་པ་ཆུ་ཁམས་གྱི་ཚིགས་ཆེན་གསུམ་ལ་མེ་ཡི་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་དང་། རྐང་པ་གཡས་པའི་དཔྱི་པུས་མོ་བོལ་ཏེ་མེ་ཁམས་ཀྱི་ཚིགས་ཆེན་གསུམ་ལ་ཆུ་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསུམ་སྟེ། སྔ་མ་རྐང་གཡས་བཞིན་དུ་རྐང་པ་གཡོན་རླུང་ཁམས་ཀྱི་ཚིགས་ཆེན་གསུམ་ལ་ས་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡོད་པས། དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་ཆེན་གྱི་རྩའི་འཁོར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རེ་ཡོད་པ་བསྡོམས་པས་རྩའི་འདབ་མ་ནི་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུའོ། །གཉིས་པ་ནི། སོར་ཚིགས་རྩ་གྲངས་དེ་དང་མཉམ། །ཞེས་རྐང་པ་ག
Chinese
考虑到位于中心的六脉轮而说，眉间轮为散布，顶轮为盘绕，喉间轮为不竭，心间轮为名善，脐间轮为稳固，密处轮为具相。时轮中说到的六空脉即指这些。这六空脉也说是四个根本轮，即语金刚界的四门清净。因为轮是命等之境。第三，解释关节轮，有三：右手的三个大关节轮，十五个小关节轮，左手等也如是宣说。第一，右手的三个关节，由风界所生，脉有三十三十处。说是这样，四肢的十二大关节中，右手的腕、肘、肩，即地界的三个关节，有风界所生的脉轮三个，每个轮有三十个脉瓣，总共九十个。第二，指关节的每个，脉都变成六六个，数量与前相同。说是这样，右手肢体的十五个指关节，每个都变成有六六个脉瓣的轮，十五个轮总共的脉瓣数和前面一样，有九十个。第三有二，大关节轮和小关节轮。第一，同样左手火界，右脚水界，左脚土界如前。这样十二轮，脉有三百六十。说是这样，和右手一样，左手水界的三个大关节有火界的三个轮，右脚的髋、膝、踝，即火界的三个大关节有水界的三个轮，如前面的右脚一样，左脚风界的三个大关节有土界的轮，这样，十二个大关节的脉轮，每个有三十个脉瓣，总共有三百六十个脉瓣。第二，指关节脉数与之相同。说脚的
English
It is said in consideration of the six chakras located in the center: the eyebrow center chakra is scattered, the crown chakra is coiled, the throat center chakra is inexhaustible, the heart center chakra is well-named, the navel center chakra is stable, and the secret place chakra is characteristic. The six empty channels mentioned in the Kalachakra refer to these. These six empty channels are also said to be the four root chakras, which are the four gates of purity of the speech Vajradhatu. Because the chakras are the realm of life and so on. Third, explaining the joint chakras, there are three: three large joint chakras of the right hand, fifteen small joint chakras, and the left hand and so on are also explained in the same way. First, the three joints of the right hand are produced by the wind element, and there are thirty-thirty channels. It is said that among the twelve large joints of the limbs, the wrist, elbow, and shoulder of the right hand, that is, the three joints of the earth element, there are three pulse chakras produced by the wind element, and each chakra has thirty pulse petals, totaling ninety. Second, each finger joint has six-six channels, and the number is the same as before. It is said that the fifteen finger joints of the right hand limbs each become a chakra with six-six pulse petals, and the total number of pulse petals in the fifteen chakras is the same as before, with ninety. Third, there are two, the large joint chakra and the small joint chakra. First, similarly, the left hand is the fire element, the right foot is the water element, and the left foot is the earth element as before. Thus, in twelve chakras, there are three hundred and sixty channels. It is said that, like the right hand, the three large joints of the left hand's water element have three chakras of the fire element, and the hip, knee, and ankle of the right foot, that is, the three large joints of the fire element, have three chakras of the water element. Like the previous right foot, the three large joints of the left foot's wind element have chakras of the earth element. Thus, the twelve large joint pulse chakras each have thirty pulse petals, totaling three hundred and sixty pulse petals. Second, the number of finger joint pulses is the same as that. Saying the foot
Tibetan
ཅིག་སྟེ། ལག་པ་གཡོན་པ་དང་རྐང་པའི་སོར་མོའི་ཚིགས་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་ལའང་རྩ་འདབ་དྲུག་དྲུག་ཡོད་པས་ཚིགས་ཕྲན་གྱི་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཅུ་པོ་བསྡོམས་ན་རྩའི་གྲངས་ཚིགས་ཆེན་དེ་དང་མཉམ་པར་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་ཡོད་དོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། ནང་དུ་རྩ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། གཞན་དུ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། དབྱངས་ གསལ་གྱི་ཡི་གེ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སོགས་ཀྱི་དག་པ་ཡིན་པས། རླུང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཐུན་པར་བཤད་པས་ཆོག་གོ །ལྔ་པ་ནད་སྐྱེད་པའི་རྩ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། བཤད་པ་དངོས་དང་། དྭོགས་གཅོད་དོ། །དང་པོ་ནི། ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ། །གཙུག་ཏོར་རྩ་བཞི་དཔྲལ་བ་ཡི། །བཅུ་དྲུག་བད་ཀན་སྐྱེད་པར་བྱེད། །མགྲིན་པར་རྩ་ནི་སུམ་ཅུ་གཉིས། །སྙིང་གའི་བརྒྱད་རྣམས་མཁྲིས་པ་བསྐྱེད། །ལྟེ་བའི་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་། །གསང་བའི་ཕྱི་རོལ་བཅུ་དྲུག་གིས། །རླུང་གི་ཁམས་འཁྲུགས་གསང་བ་ཡི། །ནང་རིམ་བཅུ་དྲུག་འདུས་པ་བསྐྱེད། །དེ་ལྟར་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་དྲུག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ལུས་ལ་ནད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་དུ་ཞིག་ཅེ་ན་གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩ་བཞི་དཔྲལ་བ་སྟེ་སྤྱི་བོའི་འཁོར་ལོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྩ་བཅུ་དྲུག་སྟེ་རྩ་ཉི་ཤུས་བད་ཀན་གྱི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་བད་ཀན་ནི་ཆུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོད་ན་གནས་ཀྱང་སྨད་དུ་ལྟུང་བས་རྐེད་པ་སོགས་སུ་ན་བར་བྱེད་དོ། །མགྲིན་པར་རྩ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་སྙིང་གའི་བརྒྱད་དེ་རྩ་བཞི་བཅུ་པོ་རྣམས་ནི་ མཁྲིས་པའི་ནད་སྐྱེད་པས་མཁྲིས་པ་ནི་བར་ན་གནས་ཀྱང་ཉི་མར་ལྡན་པས་སྲེག་པའི་གྲོགས་དང་ཟླ་བར་ལྡན་པས་བསིལ་བའི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་ན་བར་བྱེད། ལྟེ་བའི་རྩ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་གསང་བ་ལ་རིམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱི་རོལ་རྩ་བཅུ་དྲུག་སྟེ་བརྒྱད་ཅུས་རླུང་གི་ཁམས་འཁྲུགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པས། རླུང་ནི་སྨད་ན་གནས་ཀྱང་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོད་དུ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གསང་བའི་ནང་རིམ་གྱི་རྩ་བཅུ་དྲུག་གིས་འདུས་པའི་ནད་སྐྱེད་པས། འདུས་པའི་གནས་སྨད་ན་ཡོད་ཀྱང་ཉེས་པ་གསུམ་ཀ་འདུས་ཤིང་རྩའི་རྩེ་མོས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ཅི་རིགས་པར་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ནད་སྐྱེད་པའི་རྩ་འདབ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དོ། །གཉིས་
Chinese
一是，左手和脚趾的关节四十五处也有脉瓣六个，因此小关节的六十个轮加起来，脉的数目和大关节一样，有三百六十个。因此，外面有十二个月的三百六十天，内里有三百六十脉，另外身体坛城有三百六十尊神，以及三百六十个元音辅音等清净。风和菩提心也说是和这个数目相同，可以了。第五，讲述产生疾病的脉，分二：正说和断疑。第一是：疾病是产生的脉，顶髻四脉额前十六，生起痰病。喉咙的脉三十二，心间的八个生起胆病。脐部的六十四和，生殖器外侧的十六，扰乱风的界，生殖器，内层十六生起综合病。这样总共一百五十六。这样说，身体上产生疾病的脉有多少呢？顶髻轮外侧的四脉，额头即梵穴轮外侧的十六脉，这二十脉产生痰病，因为痰是水的自性，所以在上部住，却向下坠，因此腰部等处会疼痛。喉咙的脉三十二和心间的八个，这四十脉是，生起胆病，胆虽然住在中间，但和太阳相应，所以是灼热的帮手，和月亮相应，所以是清凉的帮手，因此上下都会疼痛。脐部的六十四脉和生殖器有内外两层，外侧的十六脉，这八十脉扰乱风的界的病。风虽然住在下部，但因为是风的自性，所以在上部产生疾病。生殖器内层的十六脉生起综合病。综合病虽然住在下部，但三罪全部汇集，而且脉的末梢遍布，因此上下中间各处都会产生疾病。这样，产生疾病的脉瓣有一百五十六个。二是
English
One is that the forty-five joints of the left hand and toes also have six pulse petals each, so the sixty wheels of small joints add up to the same number of pulses as the large joints, which is three hundred and sixty. Therefore, there are three hundred and sixty days of twelve months outside, three hundred and sixty pulses inside, and three hundred and sixty deities of the body mandala, as well as three hundred and sixty pure vowels and consonants. It is said that wind and bodhicitta are also the same number, which is enough. Fifth, there are two parts to explaining the pulse that causes disease: the actual explanation and the doubt resolution. The first is: the pulse that produces disease, the four crown pulses and the sixteen in the forehead, generate phlegm disease. The thirty-two pulses in the throat, the eight in the heart generate bile disease. The sixty-four in the navel and the sixteen outside the genitals, disturb the wind element, the genitals, the sixteen in the inner layer generate combined disease. Thus, a total of one hundred and fifty-six. It is said, how many pulses in the body produce disease? The four pulses outside the crown chakra, the sixteen pulses outside the forehead, that is, the Brahma hole chakra, these twenty pulses produce phlegm disease, because phlegm is the nature of water, so it stays in the upper part, but falls downward, so the waist and other parts will be painful. The thirty-two pulses in the throat and the eight in the heart, these forty pulses are, generate bile disease, although bile lives in the middle, it corresponds to the sun, so it is a helper of burning, and it corresponds to the moon, so it is a helper of coolness, so both up and down will be painful. The sixty-four pulses in the navel and the genitals have two layers, the sixteen pulses on the outside, these eighty pulses disturb the disease of the wind element. Although wind lives in the lower part, because it is the nature of wind, it produces disease in the upper part. The sixteen pulses in the inner layer of the genitals generate combined disease. Although combined disease lives in the lower part, all three faults are gathered, and the tips of the pulses are spread, so diseases will occur in the upper, lower, and middle parts. Thus, there are one hundred and fifty-six pulse petals that produce disease. Two is