Tibetan
ཅུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་ཤིང་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགགས་པ་སོགས་ལུགས་འབྱུང་དང་། རྒ་ཤི་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་ལུགས་ཟློག་ཏུ་འགགས་པ་ལས་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། སྲིད་པ་འགྲུབ་ཚུལ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པ། ཁམས་གསུམ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཁམས་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་སྦྱར་ནས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྲེད་ལེན་མཚམས་སྦྱར་སྲིད་པ་གྲུབ། །ཅེས་རྐང་པ་གཅིག་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁྲུལ་བའི་འཁོར་བ་འབྱུང་བ་དེའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འགྲེལ་བའི་དགོངས་པས། མ་རིག་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས། །མིང་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་རེག་དང་ཚོར། །སྲེད་ལེན་མཚམས་སྦྱར་སྲིད་པ་འགྲུབ། །སྐྱེ་དང་འགྱུར་ལས་རྒ་ཤིའོ། །ཞེས་ཁ་བསྐངས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཡུལ་ལ་རྨོངས་ནས་ལས་ཀྱི་ཀུན་སློང་བྱེད་པའི་མ་རིག་པ་དང་། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་ བ་ཟག་བཅས་ཡང་སྲིད་པ་འདུ་བྱེད་པ་དང་། དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་གསུམ་ལ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ལས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་གྲུབ་མ་ཐག་པའི་མིང་གཞིའམ་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མིང་གཟུགས་དང་། དེ་ལས་དབང་པོ་དྲུག་གྲུབ་པ་སྐྱེ་མཆེད་དང་། དེ་ལས་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རེག་པ་དང་། དེ་ལས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་བར་མ་སིམ་གདུང་ཅི་རིགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཚོར་བ་སྟེ། དེ་བཞི་ལ་ནི་འཕངས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལ་ཕྲད་པ་དང་མ་བྲལ་བར་ཆགས་ཤིང་སྲེད་པ་དང་། ཆགས་ཡུལ་ཐོབ་པར་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཚོར་བའི་རྒྱུ་འཚོལ་བར་འདུན་པ་ལེན་པ་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱར་བ་ལས་ཡང་སྲིད་པ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་མཐུ་ཅན་ནི་སྲིད་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་ལ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཕེན་བྱེད་དང་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་མ་ཐག་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། དེའི་ཕུང་པོ་རྒྱུན་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་པ་རྒ་ཤི་སྟེ། འདི་གཉིས་ ལ་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་ཟེར་རོ། །མདོར་ན་མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་བསགས་པ་ཀུན་གཞི་ལ་བཞག་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་ནས་ཚོར་བའི་བར་འགྲུབ་ཅིང་། དེ་ལས་སྐྱེ་བ་སྤྱིར་འགྲུབ་པ་སྲེད་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྲུབ་པ་ལེན་པས་མཚམས་སྦྱར་ནས་འཁོར་བའི་སྲིད་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་མེད་གཟུགས་ཁམས་འདོད་པའི་ཁམས། །རིམ་བཞིན་ཡུལ་ལ་མཚན་འཛིན་པ། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྲིད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པས་དེའི་སྲིད་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིམ་པ་བཞིན་སྦྱར་ནས་བཤད་ན། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་བཞི་ནི་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཆུང་ངུ་སྟེ། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ཐོགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་སྲིད་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་འབྲིང་པོ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་བསམ་གཏན་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་བསྐྱེད་པའི་གཟུགས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྲིད་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་ཤིང་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་བླང་དོར་རྟོག་པ་ཡིས། །དགེ་དང་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན། །རྣམ་གསུམ་འདུ་བྱེད་རྐྱེན་ལས་ནི། །བདེ་སྡུག་སྙོམས་འཇུག་བཅས་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཉོན་མོངས་ཅན། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། རང་གི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་པས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་བླང་བྱར་ཞེན་ཅིང་། ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མཐོང་བའི་ཚེ། དེ་ལ་དོར་བྱ་དང་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་ཅིང་། བར་མ་ལ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་ཡིས་བསྐྱེད་པའི་ལས་གསུམ་སྟེ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླང་བྱར་འོས་ཤིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་སུ་གྱུར་པའི་དགེ་བ་དང་། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོར་བྱར་འོས་ཤིང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་སུ་གྱུར་པ་མི་དགེ་བ་དང་། དེ་གཉིས་པོ་གང་རུང་དུ་ལུང་དུ་བསྟན་མི་རུང་ཞིང་མི་གཡོ་བའི་ལས་སུ་གྱུར་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལ། ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཤེས་བྱའོ། །དེའི་རྐྱེན་ལས་ནི་ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བསོད་ ནམས་ཀྱི་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ལས་འབྲས་བུ་འདོད་པའི་མཐོ་རིས་གསུམ་གྱི་རྟེན་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་ལས་འབྲས་བུ་ངན་འགྲོ་གསུམ་གྱི་རྟེན་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཞིང་མི་གཡོ་བའི་ལས་ལས་འབྲས་བུ་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་སྙོམས་འཇུག་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམ
Chinese
通达十二缘起的自性，由于无明止息，行也止息等是顺生，以及老死灭尽，故无生等是逆灭，由此一切寂灭之法显现。第二（部分）有三：共同宣说有产生的方式，三界之认识的差别，结合三界的因果进行阐述。第一（部分）是：贪爱与取连接，有产生。（这）是一句。十二缘起中于三界中迷惑轮回产生，那次第如何呢？依据解释的意趣：无明、行、识，名色、六处、触和受，贪爱与取连接，有产生，生和变异导致老死。应补充完整进行解说，即对于自境愚昧而造作诸业的无明，以及由其所引发的善与非善，具有烦恼的再次产生诸行的，以及被其习气所熏染的阿赖耶识，这三者称为能引支三。由此，新有来世刚产生之名或以色蕴所摄之名色，以及由此六根产生之六处，以及由此三者聚合而完全领受对境之触，以及由此对于悦意与不悦意，未生起或已生起之苦乐感受，这四者称为所引支四。如是对于对境不离贪执，以及希求获得贪执之境，并且为了获得而努力，想要寻求受之因的取，由这二者连接，产生具有再次产生之业力的有，这三者称为成办支三。如是，由能引与成办所成办的，在新有来世相续连接之生，以及其蕴持续变化和坏灭之老死，这二者称为已成办支。总之，由无明积聚诸行之业放置于阿赖耶上，由此从识到受产生，以及由此生总体上由贪爱产生，以及分别上由取连接，从而产生轮回之有。第二是：无色
English
Understanding the nature of the twelve links of dependent origination, with the cessation of ignorance, actions also cease, and so on, which is the arising in order. And with the absence of aging and death, there is no birth, and so on, which is the cessation in reverse order. From this, all the phenomena of nirvana become apparent. The second (part) has three: commonly explaining how existence arises, the differences in the perception of the three realms, and explaining the cause and effect of the three realms in combination. The first (part) is: Craving and grasping are connected, existence arises. This is one line. Among the twelve links of dependent origination, how does the cycle of confusion in the three realms arise? According to the intent of the commentary: Ignorance, action, consciousness, name and form, the six sense sources, contact, and feeling, craving and grasping are connected, existence arises, birth and change lead to aging and death. It should be supplemented and explained completely, that is, ignorance, which is the delusion about one's own object and the creation of actions, and the virtuous and non-virtuous actions caused by it, the afflicted actions that produce rebirth, and the alaya consciousness that is influenced by its habitual tendencies. These three are called the three propelling limbs. From this, the name and form, which are the basis of the new existence immediately after its formation, or which are included in the form aggregate, and from this, the six sense organs that arise, and from this, the contact that fully apprehends the object by the aggregation of the three, and from this, the experience of pleasant and unpleasant feelings, whether they have arisen or not, these four are called the four limbs that are propelled. In this way, craving, which is attachment to the object without separation, and grasping, which desires to obtain the object of attachment and strives to achieve it, wanting to seek the cause of feeling, and by the connection of these two, existence, which is the powerful action that produces rebirth, these three are called the three accomplishing limbs. Thus, the birth that is connected to the continuum of the new existence immediately after it is accomplished by the propelling and accomplishing, and the aging and death of its aggregates that are constantly changing and decaying, these two are called the accomplished limbs. In short, the actions of accumulating actions by ignorance are placed on the alaya, and from this, consciousness to feeling arise, and from this, birth in general arises from craving, and specifically from grasping, and thus the existence of samsara arises. The second is: Formless
Chinese
欲界、色界。依次于境取相，小、中、大。如是说。如是之有，以三界所摄，故将其有与意识之差别依次结合而说之。无色界之四有，乃于境取相微小者，以遮止欲界色界之显现与阻碍故。色界之十六有，乃于境取相中等者，以离欲界之贪欲，且由四禅定之等持力所生之色相故。欲界之十一有，乃与于境取相广大者相应，以贪著欲妙且与一切分别相应故。三者皆以取舍分别，善与非善及无记，三种行之缘，乐苦与等舍，果乃有染之生。如是说。三界一切，皆因未悟自心之实相，故于悦意之境执为应取，见不悦意之境时，则于彼生舍弃与嗔恨，于中庸之境，则以非任何之分别所生之三业，即圣者所应取，且转为福德之善业，圣者所应舍，且转为非福德之非善业，以及于彼二者任何皆不可记别，且转为不动之等舍业三种，于此当知乃三界生之行。彼之缘，乃三界一切之所生，由福德之小、中、大三业，生起欲界三天之所依之乐，由非福德之小、中、大三业，生起三恶趣之所依之苦，由不动之业，生起色界无色界之所依之等舍与等持相应之等持果故。彼等果一切皆为有染者，以乃由业与烦恼力所生之蕴故。三者是，心
English
The desire realm, the form realm. Gradually taking signs in objects, small, medium, and large. It is said. Such existence is encompassed by the three realms, so the differences between its existence and consciousness are sequentially combined and explained. The four existences of the formless realm are those that take signs in objects as small, because the appearance and obstruction of the desire and form realms are blocked. The sixteen existences of the form realm are those that take signs in objects as medium, because they are free from desire for the desire realm and have form appearances generated by the power of the samadhi of the four dhyanas. The eleven existences of the desire realm are those that are associated with taking signs in objects as large, because they are attached to the qualities of desire and are associated with all thoughts. All three are with taking and abandoning thoughts, virtuous and non-virtuous, and unstated. From the causes of the three actions are happiness, suffering, and equanimity. The result is a birth with defilements. It is said. All three realms, because they do not realize the true nature of their own minds, cling to pleasant objects as things to be taken. When they see unpleasant objects, they generate aversion and hatred towards them. In the intermediate state, the three actions generated by non-any thoughts, that is, the virtuous actions that are worthy of being taken by the noble ones and become meritorious actions, the non-virtuous actions that are worthy of being abandoned by the noble ones and become non-meritorious actions, and the three types of equanimity actions that cannot be stated in either of the two and become immovable actions, should be known as the actions of birth in the three realms. From that cause, all three realms arise. From the three small, medium, and large meritorious actions, happiness arises in the basis of the three heavens of the desire realm. From the three small, medium, and large non-meritorious actions, suffering arises in the basis of the three lower realms. From the immovable actions, the result is the generation of the samadhi result of equanimity and samadhi associated with the basis of the form and formless realms. All those results are defiled, because they are aggregates arising from the power of karma and afflictions. The third is, mind