Tibetan
་ཤེས་བྱ་རབ་འབྱམས་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་འདིར་ཡེ་ཤེས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་ཞེས་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་ མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་ན་ཀུན་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཇི་སྙེད་པ། དུས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྟོན་པ་ནི་སྐུའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ལྷ་ཡི་རྔ་སྒྲ་ལྟ་བུའི་གསུང་ནི་འདུ་མི་མཛད་པར་ཡང་། །ནམ་མཁའི་ཁམས་མཉམ་འབད་མེད་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་ཐོས་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། འབད་རྩོལ་དང་བརྟེན་གནས་ཆོས་སྟོན་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བའི་ལྷའི་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་ལྟ་བུའི་གསུང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགའ་བདེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ། ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་འབད་རྩོལ་གྱི་མཚན་མ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་བ་མེད་པར་ཡང་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཉམ་པར་འབད་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་གྱིས་ཐོས་པར་མཛད་པ་ནི་གསུང་གི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐུགས་ནི་ཡིད་བཞིན་ནོར་ལྟར་འབད་མེད་ཡེ་ཤེས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །སྤྲོས་པ་མི་མངའ་སྤྲོས་ལྡན་རྣམས་ལ་ཡིད་བཞིན་རེ་ བ་སྐོང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལྟར་འདི་བྱའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འབད་རྩོལ་གང་ཡང་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་མངའ་བ་བཞིན་དུ། སྤྲོས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ། རང་རང་གི་ཡིད་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐོང་པར་མཛད་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བཞི་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་ལྷན་ཅིག་འཇུག་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་གོས་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་རྒྱལ་བ་ཁྱོད་ལ་བདག་ནི་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱལ་བ་དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པའི་དོན་མཛད་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཉོ
Chinese
由于能使通达一切所知，因此这里用譬喻的方式，以“智慧太阳的轮”来指示。如是智慧之身，从十方世界的虚空边际中，恒常不断地示现无量无数的色身，直到轮回未空之际，这是身的秘密不可思议。第二是：如天鼓之声般的语，即使不作意，也与虚空界相等，一切众生都能听闻。如是说，远离了需要或不需要努力和依靠而说法的分别念，如天上的大鼓之声般的语，救护众生脱离烦恼和痛苦之处，并且增长世间和出世间的喜乐圆满的语法的声音。即使没有显现语的表诠的努力的相状，也与虚空界相等，不费力气地让一切众生都能听闻，这是语的秘密不可思议。第三是：心如如意宝般，不费力气地与智慧同时，没有戏论，却能如意满足具有戏论者的一切期望。如是说，佛陀薄伽梵那不二的智慧是，如远离一切垢染的如意宝珠一般，不作“我当如此做”的分别念，不费任何力气地，与各别作意和事业成就的智慧同时，如没有丝毫戏论的相状一般，对于具有戏论的胜者之子菩萨们，以及声闻、缘觉和凡夫们，都能如其各自心中所愿地满足一切期望，这是心的秘密不可思议。第四是：众生与烦恼一同进入，您却不受沾染。因此，我以恭敬之心向自生之胜者您顶礼。如是说，如是胜者的身语意的事业，利益着无量无数的众生界，即使与烦恼一同进入，佛的身语意却不受烦恼的沾染。
English
Because it enables one to attain appearance in the vastness of knowable objects, here it is shown with an example, as 'from the circle of the sun of wisdom.' Such a wisdom body, from the ten directions of the world, in the endless expanse of space, constantly and continuously shows as many form bodies as there are, until the end of samsara, this is the inconceivable secret of the body. The second is: The speech like the sound of a divine drum, even without intention, is equal to the realm of space, and all beings can hear it. It is said that, free from the conceptualization of whether or not it is necessary to teach the Dharma with effort and reliance, the speech like the sound of a great drum of the gods, protects sentient beings from the place of afflictions and suffering, and increases the joy and happiness of the world and beyond, the sound of the Dharma. Even without manifesting the sign of effort of verbal expression, it is equal to the realm of space, effortlessly making all beings hear, this is the inconceivable secret of speech. The third is: The mind is like a wish-fulfilling jewel, effortlessly together with wisdom, without elaboration, yet fulfilling the wishes of those with elaboration. It is said that, the non-dual wisdom of the Buddha Bhagavan is, like a wish-fulfilling jewel, free from all stains, without the thought of 'I shall do this,' effortlessly, together with the wisdom of individual discernment and accomplishment of actions, as if without the slightest sign of elaboration, for the sons of the conquerors, the Bodhisattvas, and the Shravakas, Pratyekabuddhas, and ordinary beings, fulfilling all their wishes as they desire in their own minds, this is the inconceivable secret of the mind. The fourth is: Sentient beings enter together with afflictions, yet you are not stained. Therefore, I prostrate with reverence to you, the self-born Victorious One. It is said that, such activities of the body, speech, and mind of the Victorious One, benefit the countless realms of sentient beings, and even though they enter together with afflictions, the body, speech, and mind of the Buddha are not stained by afflictions.
Tibetan
ན་མོངས་པ་ དེ་དག་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གོས་པ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་རི་དང་ས་གཞི་དང་ནགས་ཚལ་དང་མི་གཙང་བའི་ལྗན་ལྗིན་གྱི་ཁྲོད་དང་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་ཞུགས་ཤིང་། སྣང་བ་དང་སྐམ་པ་དང་སྲེག་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱང་རྫས་དེ་དག་གིས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལ་གོས་པ་མེད་པ་བཞིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་དག་མ་དག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ལ་གོས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རང་བྱུང་འགྱུར་མེད་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ཡང་དག་པ་ར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁྱོད་ལ། ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་པོ་རང་བྱུང་རྡོ་རྗེ་བདག་གིས་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཉིས་པ་བསྔོ་བ་ནི། ཟབ་མོ་ནང་དོན་བཤད་པ་ལ། །དགེ་བའི་མཐུ་ཡང་ཅི་ཡོད་པས། །ནམ་མཁའ་མཉམ་པའི་འགྲོ་བ་ཀུན། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་བརྩེའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཟབ་མོ་ནང་གི་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་འདི་ལྟར་བཤད་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་བཤད་པ་ལ་དགེ་བའི་མཐུ་ཡང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་དོན་གཉིས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་དགེ་བ་གཞན་དོན་དུ་བསྔོ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའོ། །གསུམ་པ་བཟོད་པར་གསོལ་བ་ནི། ཅུང་ཟད་འགལ་བར་གྱུར་སྲིད་ན། །མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་མཐའ་དག་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་སྦྱན་མངའ་བ་དཔལ་རང་བྱུང་གི་ཞལ་སྔ་ནས་ལ་ནོངས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཆིས་པས་བཟོད་པར་གསོལ་རྒྱུ་ག་ལ་ཞིག །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ལ་བླང་དོར་གྱི་གནས་སྟོན་པར་བཞེད་ནས། གཞུང་འདི་ལྟ་བུ་བརྩམས་པ་ལ་མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་ཀྱང་། རྒྱུད་སྡེའི་སྦས་དོན་ཟབ་མོ་གོ་གསལ་དུ་བྲིས་ པ་ལ་དམ་ཚིག་དང་ཅུང་ཟད་འགལ་བར་གྱུར་པ་སྲིད་ན་ཆོས་བདག་མཁའ་འགྲོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པའི་ཞར་ལས་འཆད་ཉན་བྱེད་པ་རྣམས་ལའང་དམ་ཚིག་ལ་གནས་དགོས་པར
Chinese
烦恼。 它们丝毫不会沾染。例如，太阳的光芒进入珍宝山、大地、森林、不洁的污秽之中，以及各种各样的众生之中，虽然进行着照亮、干燥和燃烧的作用，但这些事物不会沾染太阳的光芒。同样，佛的事业也进入到可调伏的清净与不清净的各种界中，但那些烦恼不能沾染佛的事业。因此，对于自生不变的胜者、圆满正等觉的您，阐释甚深内义的论典作者自生金刚我，以身语意三恭敬之门，作意之顶礼。第二是回向：讲述甚深内义，有何功德力，愿如虚空般的众生，获得智慧之身。如是说。以大悲智慧，如此讲述了密咒金刚乘无上续部的所有甚深内义，是不可思议之处。这是智慧之聚的奇妙之因。如此讲述意义，有多少功德力，愿所有如虚空般的众生，都能获得如来智慧之身，如同日轮般具有二利之精华，这是将善根回向于利他，具有善巧方便的特点。第三是祈请宽恕：若有稍微违背之处，祈请空行众宽恕。如是说。对于如来身语意的所有秘密无所不知的具眼者，尊贵的自生面前，没有任何过错，何须祈请宽恕？虽然如此，为了向后学者展示取舍之处，著成如此论典，虽无未悟、邪悟、怀疑等过失，但因将续部的隐秘深义写得过于明白，若有稍微违背誓言之处，祈请护法空行众宽恕。由此也暗示了讲修者也必须安住于誓言。
English
Afflictions. They are not stained in the slightest. For example, the sun's rays enter into jeweled mountains, the earth, forests, unclean filth, and various kinds of sentient beings, and although they perform the functions of illuminating, drying, and burning, those substances do not stain the sun's rays. Similarly, the Buddha's activity enters into the realms of various beings to be tamed, both pure and impure, but those afflictions cannot stain the Buddha's activity. Therefore, to you, the self-arisen, unchanging Victor, the perfectly complete Buddha, I, the author of the treatise explaining the profound inner meaning, Rangjung Dorje, pay homage with body, speech, and mind, through the gate of reverence. Secondly, the dedication: By whatever merit there is in explaining the profound inner meaning, may all beings equal to the sky attain the very body of wisdom. Thus it is said. With great wisdom and compassion, this explanation of the profound inner meaning of all the unsurpassed tantras of the secret mantra Vajrayana is an inconceivable state. Since it is a wonderful cause for the accumulation of wisdom, may all sentient beings equal to space attain the essence of the two benefits, like the Tathagata's wisdom body, like the orb of the sun. This is the dedication of virtue to the benefit of others, endowed with the special characteristic of skillful means. Thirdly, the request for forgiveness: If there should be even a slight contradiction, may the assembly of dakinis forgive. Thus it is said. Since the glorious Rangjung, who possesses the eye that is not hidden from all the secrets of the body, speech, and mind of the Tathagata, has no faults whatsoever, why should there be a need to ask for forgiveness? Nevertheless, wishing to show the followers the place of acceptance and rejection, although there are no faults such as non-understanding, wrong understanding, or doubt in composing such a text, if there is even a slight contradiction to the samaya due to writing the hidden profound meaning of the tantras too clearly, may the Dharma-protecting assembly of dakinis forgive. This also implies that those who teach and practice must also abide by their vows.