Tibetan
་རྙེད་པར་དཀའ་ན་དལ་བ་བརྒྱད་དང་འབྱོར་བ་བཅུ་ལྡན་པའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདིའོ། །ཚུལ་གང་གིས་རྙེད་པར་དཀའ་ན། ངན་སོང་གསུམ་ནི་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་དང་མི་ལུས་ཙམ་པོ་པའང་སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལས་ད་ལམ་མི་ལུས་མཆོག་ཐོབ་པ་འདི། རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་དང་། ཙནྡྲ་གོ་མིས་ཀྱང་། གང་ཞིག་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་འབྱིན་ཞིང་། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་ བོན་དགེ་བའང་འདེབས་བྱེད་པ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་པའི། །མི་ཉིད་དེ་ནི་སུ་ཞིག་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད། །སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ། །ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་མི་རྙེད་ལྷ་མིན་དང་། །མཁའ་ལྡིང་རིག་འཛིན་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དལ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །སྐྱེས་བུས་དོན་གྲུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་བ་ལ། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས། །མིར་གྱུར་པ་ནི་དཀའ་བ་སྟེ། །མི་སྲོག་ཐོབ་པའང་དཀའ་བ་ཡིན། །དམ་པའི་ཆོས་ཐོབ་དཀའ་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའང་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་དང་། སྙིང་རྗེ་པད་དཀར་ལས་ཀྱང་། མིར་སྐྱེ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ། །དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་རྙེད་པར་དཀའ། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའང་རྙེད་པར་དཀའ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པའང་རྙེད་པར་དཀའ། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོགས་མདོ་རྒྱུད་རྣམས་ལས་མཐའ་ཡས་པར་གསུངས་པ་ དང་མཐུན་པའོ། །དེའང་ལུས་ལ་གྲུ་དང་འོག་རྟ་དང་གཡོག་གི་འདུ་ཤེས་བཞག་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་དང་འཕྲང་ལས་བསྒྲལ་ཞིང་འབྲོས། དགེ་བའི་ལས་ལ་བཀོལ་དགོས་ཏེ། །མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱིས་ནས་རྙེད་པར་དཀའ། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་དང་། མི་ལུས་གཙང་མའི་རྟ་ཞོན་ནས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་འཕྲང་ལས་བྲོས། །ཞེས་དང་། མི་འོ་ཅོག་གི་ལུས་འདི་ནི། །བཀོལ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཟད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ལྟར་སྣང་ལ་མི་ལུས་སྐྱོན་མེད་དུ་སྣང་ཡང་རྒྱུད་ལ་དད་པའི་བློ་མི་འཆར་བ་ནི་དལ་འབྱོར་ལྟར་སྣང་དུད་འགྲོ་མིའི་བྱད་གཟུགས་འཛིན་པ་དང་ཆོས་མཚུངས། རྒྱུད་ལ་དད་པའི་བློ་ཡོད་ན་འཕྲལ་གྱི་དབང་པོ་ཚང་མ་ཚང་ཅུང་ཟད་ལ་མ་ལྟོས་པས་རྟེན་མཆོག་ཡིན་ཏེ་ཕལ་ཆེན་ལས། སྲིད་པའི་གན
Chinese
如果难以获得，那么这就是具足八暇和十圆满的珍贵人身。以何种方式难以获得呢？三恶趣如同大地上的微尘，而仅仅是人身也如同指甲上的尘土，因此现在获得这个人身是很殊胜的。如大海中漂浮的轭木孔，乌龟颈入其中般，获得人身极其困难。如是说。旃扎果弥也说：获得之后能到达生死轮回的尽头，也是播种无上菩提之善种子者，比如意宝还要功德超胜的人身，谁会让他毫无结果呢？以心的强大力量，人所能获得的，诸天和龙都无法获得此道，阿修罗和，迦楼罗持明，非人和腹行者也不能获得。如《入行论》中说：此闲暇极难得，能成办人生义。如《菩萨藏经》中说：转生为人是困难的，获得人命也是困难的，获得正法是困难的，佛陀出世也是困难的。如《大悲白莲经》中也说：转生为人是难以获得的，具足闲暇圆满也是难以获得的，佛陀出现在世间也是难以获得的，希求善法也是难以获得的，正确的愿望也是难以获得的。等等，经续中无边无际地宣说了与此相符的道理。因此，将身体视为船、下马和仆役，从轮回的海洋和险境中解脱并逃离，必须用于行善。依靠人身的船，能从痛苦的巨大河流中解脱。这艘船以后很难获得，愚昧的时候不要睡觉。如是说。骑乘清净的人身之马，从轮回的痛苦险境中逃脱。如是说。所有人的这个身体，终究是要被使用的。如是说。表面上看来，人身似乎没有缺陷，但内心不生起信心，这与看似具有闲暇，外形似人的旁生相同。如果内心有信心，即使暂时的根器不完全，也丝毫不会影响它是殊胜的所依，如《广大游戏经》中说：存在的处
English
If it is difficult to obtain, then this is the precious human body endowed with eight freedoms and ten endowments. In what way is it difficult to obtain? The three lower realms are like dust particles on the great earth, and merely having a human body is like dust on a fingernail, therefore obtaining this excellent human body now is very rare. Like a turtle's neck fitting into the hole of a yoke floating on the vast ocean, it is extremely difficult to obtain a human existence. As it is said. Chandra Gomi also said: Having obtained it, one reaches the end of the ocean of birth, and it also sows the seeds of virtue for supreme enlightenment. Who would render fruitless this human existence, which has more qualities than a wish-fulfilling jewel? Whatever is obtained by humans with great mental strength, that path is not obtained by gods and nagas, nor by asuras, garudas, vidyadharas, kimnaras, or those who crawl on their bellies. As it says in the Bodhicharyavatara: This leisure is very difficult to obtain, by which one can accomplish the meaning of life. As it says in the Bodhisattva-pitaka: It is difficult to become a human, it is also difficult to obtain human life, it is difficult to obtain the sacred Dharma, and it is also difficult for a Buddha to appear. As it also says in the Karuna Pundarika Sutra: It is difficult to be born as a human, it is also difficult to have complete leisure and endowment, it is also difficult for a Buddha to appear in the world, it is also difficult to desire virtue, and it is also difficult to have correct aspirations. And so on, the sutras and tantras extensively explain in accordance with this. Therefore, regarding the body as a boat, a lower horse, and a servant, one is liberated and escapes from the ocean of samsara and dangerous places. It must be used for virtuous deeds. Relying on the boat of the human body, one is freed from the great river of suffering. This boat is difficult to obtain later, do not sleep when you are ignorant. As it is said. Riding the pure horse of the human body, escape from the dangerous places of samsaric suffering. As it is said. This body of all humans is only to be used. As it is said. Although the human body appears to be without defects, if faith does not arise in the mind, this is similar to an animal that appears to have leisure and takes on the form of a human. If there is faith in the mind, even if the temporary faculties are not completely perfect, it is still a supreme basis, as it says in the Mahavyutpatti: The place of existence