Tibetan
་བྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་དང་། ལུས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་བརྒྱད་པོ་བསྡུ་བྱར་འཇོག་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་སྡུད་བྱེད་དེས་ལུས་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་དེ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་བསྟན་པས་ལས་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཏེ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་དེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩེ་སྦྱོར་རབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུས་སྟེ། རྩེ་སྦྱོར་དེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་གྱིས་པ་གོ་རིམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཏེ། མཐར་གྱིས་པ་དེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་གོ་རིམ་དུ་སྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་མཐར་ཐུག་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་དེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སྐུ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཏེ། ཆོས་སྐུ་དེ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པའི་རྣམ་སྨིན་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྡུས་ཚུལ་གཞན་རྣམས་ནི་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་དེས་མངོན་རྟོགས་དང་པོ་གསུམ་པོ་སོ་སོར་བསྡུས་ཤིང་། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་མན་ཆད་རེ་རེ་ཡང་མཁྱེན་པ་གསུམ་ཆར་གྱིས་བསྡུས་དགོས་པའི་གནད་མ་རྟོགས་པའི་ཅལ་ཅོལ་དུ་སྣང་ངོ་། །འདི་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་འཆད་པའི་སྐབས་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང་། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་འགྲེལ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་འགྲེལ་པ་དེ་མཐོང་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ཡིན་མིན་གྱི་རྩོད་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཕྱི་མ་ཁ་ཅིག གསུམ་གྱིས་བརྒྱད་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱེད་དུ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པར་བཞེད་ནས་བརྒྱད་ལ་བསྟོད་པར་མི་བཞེད་པའི་གང་ཟག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། གསེར་གྱི་ཨ་ལོང་དང་ཆོས་མཚུངས་ཏེ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པས་བརྒྱད་ལ་བསྟོད་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་བྱེད་དུ་གསུམ་གྱིས་བརྒྱད་བསྡུས་པ་བཀོད་ནས་སླར་ཡང་དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ་གསུམ་ལ་བསྟོད་པས་བརྒྱད་ལ་བསྟོད་པ་བཀོད་འདུག་པས་ཟད་རྒྱུ་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་བརྒལ་ལན་གྱི་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ་ནི་ཁ་ཅིག མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་ན་ཞེས་པ་དང་། གཞན་དག་དེ་བཀག་ནས་མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པར་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ངེས་པའི་གང་ཟག་གིས་མཁྱེན་གསུམ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་རྒྱན་རྩོམ་ན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་འཕྲོས་བྱེད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཉིར་སྣང་དུ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཤུགས་ལ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྒྱན་རྩོམ་པར་དམ་བཅས་པར་གསུང་གི་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་རྒྱན་རྩོམ་པར་དམ་བཅས་པར་མ་གསུང་བའི་ཕྱིར་དང་། གལ་ཏེ་གསུངས་ན་གཞི་ཁོ་ན་བརྗོད་བྱར་བྱེད་དམ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་གཞི་ཁོ་ན་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་བྱེད་དམ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོགས་པ་གསུམ་བཀོད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྒྱན་རྩོམ་པར་དམ་བཅས་བཞིན་དུ་མཁྱེན་གསུམ་རེ་རེ་བ་ཁོ་ནའི་རྒྱན་དུ་བྱེད་དམ་ཞེས་དོགས་པ་སྐྱེ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཐད་པའི་ཕྱོགས་ངོས་གཟུང་བ་ལ་གང་ལ་རྩོད་པའི་ཡུལ། གང་གིས་རྩོད་པའི་གང་ཟག ཇི་ལྟར་རྩོད་པའི་ཚུལ། ལན་གྱི་དོན་ངོས་གཟུང་བ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྒྱན་རྩོམ་པར་ཤུགས་ལ་དམ་བཅས་པ་ལའོ། །གཉིས་པ་ནི་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྒྱན་རྩོམ་པར་ངེས་ཀྱང་གཞི་གཉེན་རྣམ་གསུམ་གང་བརྗོད་བྱར་བྱེད་མ་ངེས་ཤིང་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་གསུམ་དུ་ངེས་པའི་གང་ཟག་གིས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་གཞི་ཁོ་ན་བསྡུས་པས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྒྱན་རྩོམ་མམ། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ཁོ་ན་དང་། རྣམ་པ་ཁོ་ན་བསྡུས་པས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྒྱན་རྩོམ། གསུམ་པོ་གང་ཁས་བླངས་ཀྱང་གཞུང་ནས་བཀོད་པའི་སྐྱོན་གསུམ་ཡོད་དོ་ཅེས་པའོ། །བཞི་པ་ནི་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་དེ། གཞི་གཉེན་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་བརྗོད་བྱར་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྒྱན་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའོ། །འདི་ལ་འཕགས་སེང་གཉིས་ཆར་དགོངས་པ་གཅིག་པར་སྣང་ཞིང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ཞེས་པའི་ཚིག་ཙམ་དང་། ཡུམ་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པའི་ལུང་ཁུངས་གཉིས་བསྣན་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་གཞན་འགྲེལ་པ་གཉིས་ཁྱད་པར་མི་སྣང་ངོ་། །གསུམ་པ་ལམ་ཤེས་ཀྱི་མདོའི་དོན་ལ་དཔྱད་པ་ལ། ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་བྱ་དང་ཤེས་བྱའི་ལམ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་ནི་སྐབས་གཉིས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་རང་གི་སྤང་རྟོགས་རྫོགས་པའི་ཚད་ལ། ཁ་ཅིག་ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྫོགས་པར་འདོད་པ་ནི་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་དང་འདྲེས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཞིང་། གཞན་དག་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་མ་རྫོགས་པར་འདོད་པ་ནི་ཀུན་བཏུས་སུ་ཅིག་ཆར་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་ངོ་། །ཅིག་ཅར་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲིབ་གཉིས་དང་། ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་མ་ཕྱེད་པའི་གཏམ་མོ། །དེས་ན་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ཉན་རང་གི་སྤང་རྟོགས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྫོགས་ཏེ། དེར་ཉོན་ཡིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མདོར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་སེམས་ཆེན་པོའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བཟོད་པའོ་ཞེས་པའི་བཟོད་པ་དེ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ངོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནོད་འཇོམས་སུ། བཟོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་རྗེའི་ཤེས་རབ་ཆེ་བར་བསྟན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་རྣམས་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ཞུགས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གི་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བ་ནི་བཟོད་པ་དེ་ལས་ལྷག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཕན་ཆད་དུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དེ་ཅེས་དང་། སྙིང་པོ་མཆོག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཟག་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་ས་དང་པོ་ནས་རྫོགས་ཏེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ལ་ཉན་རང་གི་མཐོང་སྒོམ་གཉིས་ཆར་གྱི་ནུས་པ་ཚང་བས་མཐོང་ལམ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཉན་རང་གི་སྤང་བྱའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱང་འདི་ཉིད་བཞེད་དེ། ཉིར་སྣང་དུ་སྔར་བཤད་པའི་བཟོད་པའི་ངོས་འཛིན་དུ་བཟོད་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །འདི་གང་ལས་ཤེས་ཞེ་ན་ལམ་གཞན་ཁྱད་ཡོད་པ་ཡིན་ན། རིགས་དང་། དབང་པོ་དང་། ཚོགས་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་བྱེད་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་བྱེད་པ་མ་
Chinese
将能作的智三和身的现证八者作为所摄，是本次要表达的意义，因此能摄者以体性的方式总摄了身的智三。身的智三从听闻思维修定的角度来阐述，因此是依作业而安立的体性。圆满次第瑜伽是从瑜伽的角度总摄，因为圆满次第瑜伽是修习智三之相的瑜伽。顶瑜伽是从殊胜的角度总摄，因为顶瑜伽是智三瑜伽达到极致的阶段。渐次是从次第的角度总摄，因为渐次是按次第修习智三之相的阶段。刹那则是从究竟的角度总摄，因为刹那则是智三瑜伽达到究竟的阶段。法身是从异熟的角度总摄，因为法身是修习智三瑜伽的究竟异熟。其他的总摄方式，则是能摄的智三分别总摄了最初的三种现证，而圆满次第瑜伽以下，每一个都需要用三种智慧来总摄，没有领会到这个要点，显得有些杂乱。这是解释论师意趣的时候，体性即彼之瑜伽等释文中，从一切智性三瑜伽开始，到一切智性三的成熟之间，如果能看到这些解释，就不会对是否是论师的意趣产生争论了。还有一些后来的论者，认为以三总摄八的理由是赞叹三，因为不可能有人不赞叹八。这种说法就像金戒指一样，以赞叹三就能赞叹八的理由，先安立了以三总摄八，然后又以赞叹三就能赞叹八作为理由，这样下去没完没了。第二，对辩论问答的方式进行分析，有些人认为，如果创作以智三为主题的论著，
English
The three wisdoms of the agent and the eight realizations of the body are taken as the objects to be collected, which is the meaning of the occasion. Therefore, the collector collects the three wisdoms of the body through the aspect of characteristics. The three wisdoms of the body are explained from the perspective of establishing them through hearing and thinking, so they are characteristics established according to the power of action. The complete yoga is collected from the aspect of yoga, because the complete yoga is the yoga of meditating on the aspects of the three wisdoms. The peak yoga is collected from the aspect of excellence, because the peak yoga is the stage where the yoga of the three wisdoms becomes excellent. The gradual one is collected from the aspect of order, because the gradual one is the stage of meditating on the aspects of the three wisdoms in order. The moment is collected from the aspect of ultimate, because the moment is the stage where the yoga of the three wisdoms reaches the ultimate. The Dharmakaya is collected from the aspect of complete maturation, because the Dharmakaya is the ultimate complete maturation of meditating on the yoga of the three wisdoms. The other ways of collecting are that the three wisdoms of the collector collect the first three realizations separately, and each of the complete yoga and below needs to be collected by all three wisdoms. Not understanding this key point seems a bit messy. This is the time to explain the teacher's intention, and in the commentary such as "The characteristic is the yoga of that," from "All omniscience is the yoga of the three" to "All omniscience is the complete maturation of the three," if you see these explanations, there will be no dispute about whether it is the teacher's intention. Some later scholars believe that the reason for collecting eight with three is to praise three, because it is impossible for someone not to praise eight. Saying this is like a gold ring, the reason for praising three is that it will become praising eight. After establishing collecting eight with three as the reason, again using praising three will praise eight as the reason, so there is no end to it. Second, analyzing the method of debate and response, some people think that if you create a treatise with the three wisdoms as the theme,
Chinese
并且，其他人阻止它，认为以三智作为表达对象，如果以理智确定的人以三智作为表达对象来创作修饰，等等的推论是不合理的。显然，在供养赞颂的语境中，承诺创作三智的修饰，但并没有说承诺创作以表达对象为基础的修饰。如果说了，就会产生疑问，是否只以基础作为表达对象等等，这是没有意义的。有些人提出三种疑问，比如是否以只将基础作为表达对象的方式来修饰基础智，这也是不合理的。在供养赞颂的语境中，既然已经承诺创作三智的修饰，如果产生疑问，是否只修饰三智中的每一个，那就太过分了。为了确定合理的方面，有四个方面需要确定：争论的对象是什么，谁在争论，如何争论，以及答案的意义。第一，争论的对象是在供养赞颂的语境中，以暗示的方式承诺创作三智的修饰。第二，虽然确定要创作三智的修饰，但不确定基础、道路、相三种中的哪一种作为表达对象，并且普遍认为论典的表达对象一定是这三种的人。第三，无论是只包含基础来创作三智的修饰，还是同样地只包含道路和只包含相来创作三智的修饰，无论承认哪一种，都会有论典中提出的三种过失。第四，那些过失是不存在的，因为是以包含基础、道路、相三种作为表达对象的方式来创作三智的修饰。这就是说。在这方面，圣狮二者似乎都意图一致。除了阿底峡尊者只加了“以这种方式顶礼”这句话，以及增加了《略般若经》和《广般若经》的引文来源之外，其他方面两个注释并没有什么区别。第三，研究道智经的意义。依赖于“应当生起一切道，应当了知一切道”这句话，菩萨需要识别所生起的道和所了知的道，这将在第二品中出现。依赖于“也应当完全圆满那些”这句话，声闻缘觉的
English
And, others prevent it, thinking that the three wisdoms are taken as the object of expression. If a person who is determined by reason composes an embellishment with the three wisdoms as the object of expression, then such inferences are unreasonable. It is apparent that in the context of offering praise, there is a commitment to compose an embellishment of the three wisdoms, but it is not said that there is a commitment to compose an embellishment based on the object of expression. If it were said, there would be meaningless doubts such as whether only the basis is taken as the object of expression. Some people raise three doubts, such as whether to embellish the wisdom of the basis by only including the basis as the object of expression, which is also unreasonable. In the context of offering praise, since there is already a commitment to compose an embellishment of the three wisdoms, it would be too extreme to doubt whether to embellish only each of the three wisdoms individually. To determine the reasonable aspect, there are four aspects to be determined: what is the object of dispute, who is disputing, how is the dispute conducted, and the meaning of the answer. First, the object of dispute is the implicit commitment to compose an embellishment of the three wisdoms in the context of offering praise. Second, although it is certain that an embellishment of the three wisdoms is to be composed, it is uncertain which of the three, basis, path, or aspect, is taken as the object of expression, and it is generally assumed that the object of expression of the treatise must be these three. Third, whether the embellishment of the three wisdoms is composed by only including the basis, or similarly by only including the path and only including the aspect, whichever of the three is accepted, there will be the three faults stated in the treatise. Fourth, those faults do not exist, because the embellishment of the three wisdoms is composed by including all three, basis, path, and aspect, as the object of expression. That is what it says. In this regard, both Atisha and Sengge seem to have the same intention. Apart from the fact that the master Atisha only added the phrase "I prostrate in this way," and added the source citations of the Condensed Prajnaparamita Sutra and the Extensive Prajnaparamita Sutra, there is no difference between the two commentaries. Third, examining the meaning of the Sutra of Path Wisdom. Relying on the statement "All paths should be generated, and all paths should be known," Bodhisattvas need to identify the paths to be generated and the paths to be known, which will appear in the second chapter. Relying on the statement "Those should also be completely perfected," the Hearers and Solitary Realizers'