Tibetan
་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་གྱིས་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་གྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་གདགས་གཞི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྐྱེ་མེད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །འོ་ན་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་ལ་ངེས་ཤེས་དྲངས་པའི་ཆ་ནས་རྟོགས་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱི་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་ན་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཉིད་མགོན་པོ་བྱམས་པ་ཡང་བཞེད་དེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་སྐྱེས་ནས་རྒྱུན་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་སྤྲོས་པ་སྣང་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་དེ་ཡང་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་གྱི་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་དེ་སྐྱེས་པའི་ཡུན་ཚད་དེ་ལ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་ལྟ་བུའམ། གང་ཟག་གོང་མས་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་མང་དུ་ཡོད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་རྗེས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པའི་གྲངས་ལ་ལྟོས་ནས། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཕལ་ཆེར་ལས། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ཤིང་། ལུགས་འདིའི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་གཉིས་ཀ་ལས། ལམ་ཤེས་གཞི་ཤེས་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བའི་སྐབས་སུ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་སོ། །འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉིར་སྣང་དང་འགྲེལ་ཆེན་གཉིས་ལས། གཞི་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྨོས་པ་ནི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལས་གྲངས་ལྷག་པ་མེད་པའི་དཔང་པོར་གསུངས་ཤིང་སྐབས་གཉིས་པར་འགྲེལ་ཆེན་ལས་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་སོ་སོར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་བཅུ་དྲུག་ཙམ་སྨོས་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཞེས་སྨོས་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན། མཐོང་སྤང་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་བཞི་དང་། མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་བཞི་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཉམ་གཞག་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་འོག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །གསུམ་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་འདིར་བཤད་པའི་སྐབས་གོང་འོག་གི་མཐོང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་མཐོང་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། ཆོས་དབྱིངས་ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་མཐོང་མ་མཐོང་ཆ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་མཉམ་གཞག་སྐྱེས་ནས་ཇི་སྲིད་རྒྱུན་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་དང་། རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་བློ་གཉིས་པོ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནུབ་ནས་དམིགས་རྣམ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོས་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པ་ཞི་ཆར་གྱི་ཆོས་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་དབྱིངས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ལུགས་འདི་ལ་མེད་དོ། །སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་རྣམས་མཐོང་ལམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་ཊཱི་ཀ་ལས། བདེན་བཞི་ལ་སྒྲོ་འདོགས་མང་དུ་ཡོད་པས་དེ་དག་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མཉམ་གཞག་གི་གནས་སྐབས་སུ་རིམ་བཞིན་དུ་ཐོབ་ཅིང་། ནུས་པ་ཐོབ་པ་ལ་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇོག་པས་ན་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་ལམ་དུ་འཐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཁོ་བོའི་རྟོག་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་པོར་མཐོང་བའི་མཉམ་གཞག་གི་རྒྱུན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པས་མཐོང་ལམ་དུ་འཇོག་སྟེ། དཔེར་ན། ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གཉིས་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་མ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་ཏུ་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །བཞི་པ་ནི། འོ་ན་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྗེས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པའི་ནུས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སོ་སོར་ཐོབ་པས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱི་གྲངས་མ་ཡིན་པ་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཆོས་བཟོད་དང་། ཆོས་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་འཇོག་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་པར་མཚུངས་ཀྱང་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་པའི་ནུས་པ་མཉམ་གཞག་གི་གནས་སྐབས་སུ་རིམ་ཅན་དུ་ཐོབ་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་འཇོག་པར་བསྟན་བཅོས་འདིའི་ལུགས་ལ་ཡང་བཞེད་དགོས་པ་འདྲ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་དེ་རྟག་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་བྲལ་བཅུ་དྲུག་ལ་ངེས་ཤེས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་དྲངས་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གཞག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་དང་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་སྦྱར་བ་གཞུང་གཞན་ལ་ནི་མི་སྣང་ངོ་། །ལྔ་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལས། སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཁོ་ན་མཐོང་སྤང་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་སྔ་མ་རྣམས་སུ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་ཀྱང་རྩེ་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་སུ་མཐོང་སྤང་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྐད་ཅིག་གཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེའི་འགྲེལ་པར་འཕགས་སེང་གཉིས་ཆར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཚེ། མཐོང་སྤང་ཉོན་སྒྲིབ་དང་། ཤེས་སྒྲིབ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཟིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉིར་སྣང་ལས། དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བཟོད་པ་སྐྱེས་པ་ན། འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དང་། དེའི་དོན་འགྲེལ་ཆུང་ལས་དེ་སྐྱེས་པ་ན་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་པའི་དོན་བདེན་པ་བཞི་ལ་བྱ་བ་ཅིག་ཅར་བྱེད་པ་ལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་སྟེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་དེས་བདེན་པ་བཞི་ཆར་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཅར་དུ་མཐོང་བས་མཐོང་སྤང་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་བཅོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་གྲུབ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་ངོས་སྐལ་གྱི་དྲི་མ་ལས་གྲོལ་ཞིང་དེ་དང་དམིགས་རྣམ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་མཉམ་གཞག་གི་རྒྱུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་ནི། སྐབས་དང་པོར་གསུངས་པའི་མཐོང་སྤང་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྒྲུབ་བཞི་དང་། སྐབས་ལྔ་པར་གསུངས་པའི་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་བཞི་ནི་དོན་གཅིག་པས་བར་ཆད་མེད་
Chinese
既然这是道的次第，那么声闻的见道如何证悟无生灭之义呢？声闻的见道也能现量证悟人无我，因此作为所依的五取蕴必须现量证悟为无生，所以认为能见到缘起无生灭之义。如果这样，岂不是不能证悟无常等十六行相了吗？如果这样问，从引生对无常等十六行相的定解的方面来说，可以安立为证悟，但并非是那个智慧本身的面前显现，例如大乘的见道一样。圣弥勒菩萨也这样认为，因为大乘的见道在生起等持之后到未穷尽之间，现量见到法界远离一切戏论，所以前后刹那的戏论显现是相违的。第二，那个见道等持也不是最后时刻的刹那，而是行为圆满的刹那，因此在它生起的时间里，就像自续的后得定解一样，或者上位者以他心通照见时，前后刹那有很多差别。那些也依赖于引生后得定解的数量，而安立为十六刹那。考虑到这一点，在大多数的经和论中，都说了十六刹那。按照这种宗派的经和论，在道智、基智、圆满结合的时候，说了十六刹那。圣狮子（Singha）的观点也是这样，在《明显》和《大疏》中，在基智的见道的时候，说一千尊佛是见道十六刹那没有超出数量的证明，并且在第二处《大疏》中，如前所说，依赖于各自的现观而说是十六刹那。如果认为那十六个刹那是以反体的方式来分开的，而不是前后刹那的差别，如果是那样，一般来说只能说十六，不能说十六刹那，例如，见道所断的对治的四种集合，以及见道的顶加行四者，不能说刹
English
Since this is the order of the path, how does the Hearer's path of seeing realize the meaning of no arising and ceasing? The Hearer's path of seeing also directly realizes the selflessness of persons, therefore, the five aggregates of appropriation as the basis of imputation must be directly realized as unborn, so it is considered that one can see the meaning of dependent arising without arising and ceasing. If so, wouldn't it be impossible to realize the sixteen aspects such as impermanence? If you ask this, from the aspect of generating ascertainment of the sixteen aspects such as impermanence, it can be established as realization, but it is not the appearance in the face of that wisdom itself, just like the Mahayana's path of seeing. The venerable Maitreya also thinks this way, because the Mahayana's path of seeing, from the arising of meditative equipoise until it is not exhausted, directly sees the Dharmadhatu as being free from all elaborations, so the appearance of elaborations in the previous and subsequent moments is contradictory. Second, that path of seeing meditative equipoise is not the last moment's instant, but the instant of complete action, so in the duration of its arising, like the subsequent ascertainment of self-sufficient, or when a superior being sees with clairvoyance, there are many differences between the previous and subsequent moments. Those also depend on the number of subsequent ascertainments that are generated, and are established as sixteen moments. Considering this, in most of the sutras and treatises, it is said that there are sixteen moments. According to the sutras and treatises of this school, sixteen moments are mentioned at the time of combining the knowledge of the path, the knowledge of the basis, and the complete aspects. The view of the two, Arya and Singha, is also the same. In the Niralamba and the Great Commentary, when referring to the path of seeing of the base knowledge, the mention of a thousand Buddhas is said to be the proof that the sixteen moments of the path of seeing do not exceed the number, and in the second instance, in the Great Commentary, as previously explained, it is said that there are sixteen moments depending on the respective direct realizations. If one thinks that those sixteen moments are separated by way of opposites, and not the difference between previous and subsequent moments, if that is the case, then in general one can only say sixteen, and one cannot say sixteen moments, for example, the four collections of antidotes to be abandoned by seeing, and the four peak practices of the path of seeing, one cannot say moments.
Chinese
就像“四句”这个词没有差别一样。像这样的等持十六刹那，将苦法忍等十六种相状安立的原因将在下文阐述。第三，本论所说的上下所有见道都是大乘的见道，因此，所有十六刹那在见法界的方式上没有差别，因为法界没有分，没有见与不见的二分，像这样的等持生起后，直到相续没有穷尽之间，法界远离一切戏论，并且能证悟的二取之识灭尽，没有所缘行相不同的差别。因此，以苦法忍本身就能现量见到寂灭的法界，而不是次第见到四谛的法界，这个差别在本论中是没有的。如果说，后面的刹那不是见道，因为没有将以前没有见过的变为见到的缘故。对此， टीका（梵文，天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）中说：因为四谛有很多增益，所以在等持的阶段中，次第获得能遣除这些增益的定解生起的能力，并且安立获得能力为证悟，因此，没有证悟的可以变为证悟，所以安立为见道是合理的。在我看来，因为第一次见到法性的等持之流属于见道的种类，所以安立为见道。例如，小法顶和中法顶两者虽然不是世间所有法中最殊胜的，但是因为属于它的种类，所以安立为世间法顶，我是这样想的。第四，那么前后刹那的差别是什么呢？因为每一个刹那都各自获得能引出后续定解的能力，所以不仅仅是第一刹那和第二刹那这样的数量，而是对四谛安立苦法忍和法智等各自的差别，详细的将在下文阐述。声闻的见道十六刹那在证悟无生方面是相同的，但是在等持的阶段中，对于无常等十六行相引出定解的能力是次第的
English
Just as there is no difference in the word "four lines." The reason for establishing sixteen aspects such as suffering dharma-kṣānti in such sixteen moments of samāhita will be explained below. Third, all the paths of seeing above and below mentioned in this treatise are only the paths of seeing of the Mahāyāna. Therefore, all sixteen moments have no difference in the way of seeing the dharmadhātu, because the dharmadhātu has no parts, and there is no division of seeing and not seeing. After such samāhita arises, until the continuum is not exhausted, the dharmadhātu is free from all elaborations, and the two cognitions of the cognizer are extinguished, and there is no difference in the difference of the object and aspect. Therefore, with suffering dharma-kṣānti itself, one can directly see the peaceful dharmadhātu, but there is no difference in seeing the dharmadhātu of the four truths in sequence in this system. If it is said that the later moments are not the path of seeing, because there is no way to turn what has not been seen before into seeing. In response, the ṭīkā says: Because there are many superimpositions on the four truths, in the stage of samāhita, the ability to generate definite understanding that can eliminate these superimpositions is gradually obtained, and establishing obtaining the ability as realization, therefore, what has not been realized can be turned into realization, so it is reasonable to establish it as the path of seeing. In my opinion, because the stream of samāhita that first sees the dharmatā belongs to the category of the path of seeing, it is established as the path of seeing. For example, although the small dharma-śreṣṭha and the middle dharma-śreṣṭha are not the most excellent of all worldly dharmas, because they belong to its category, they are established as worldly dharma-śreṣṭha, that's what I think. Fourth, then what is the difference between the previous and subsequent moments? Because each moment individually obtains the ability to elicit subsequent definite understanding, it is not just a number such as the first moment and the second moment, but the differences of suffering dharma-kṣānti and dharma-jñāna, etc. are established for the four truths, which will be explained in detail below. The sixteen moments of the śrāvaka's path of seeing are the same in realizing the unborn, but in the stage of samāhita, the ability to elicit definite understanding of the sixteen aspects such as impermanence is sequential.