Tibetan
མ། མི་དགེ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་སོགས་བཅུ་གཉིས། ལུང་མ་བསྟན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་མ་བསྟན་སོགས་བཅུར་ཡོད་དེ། མཛོད་ལས། གསུམ་པོ་དེ་རེ་རེ་ལའང་བཞི་བཞི་ཡོད་དེ། ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དམ་པའི་དགེ་བ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ལྔ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ། དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ནི་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དགེ་བ། དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་རྣམས་ནི་ཀུན་སློང་གི་དགེ་བའོ། །འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་མི་དགེ་བ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ། ངོ་ཚ་མེད་པ། ཁྲེལ་མེད་པ་ལྔ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ། གཞན་གཉིས་འགྲེ། ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བཏགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་གཉིས་དོན་དམ་པའི་ལུང་མ་བསྟན། འཇིག་ལྟ་དང་། མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གཉིས་ལའང་འགྲེའོ། །དེ་དག་དངོས་བཏགས་གང་ཡིན་དཔྱད་ན། དོན་དམ་པའི་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་བཏགས་པ་བ། གཞན་རྣམས་མཚན་ཉིད་པར་འདོད་དོ། །ཀུན་བཏུས་ལས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང་། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། ས་མཚམས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་དགག་གཞག་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཅེ་ན། ལོངས་སྐུ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ཁས་བླངས། འདོད་ན། དེ་མིན་པར་ཐལ། ཆེན་པོ་གསུམ་གང་རུང་མིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་ཅེ་ན། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་སེམས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་མཐར་ཐུག་གི་སྤངས་རྟོགས་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་སེམས་ཆེན་པོ་སོགས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད། དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་སྤངས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག སངས་རྒྱས་སའི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། མཚན་ཉིད་སྔ་མ་དེར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། རྐང་གཉིས་ཡིན་པར་ཐལ། རྐང་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། སངས་རྒྱས་སའི་སེམས་བསྐྱེད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ན། དེ་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། ཁྱོད་སེམས་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་གང་ཟག་གང་ཞིག དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩ་བ་ལ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་དེ་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་མིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རེ་ཞིག་ཁས་བླངས། ཐེག་ཆེན་སྒྲུབ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་འཐོབ་པར་བྱེད་དགོས་པར་ཐལ། མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གང་ཟག་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། རིམ་བཞིན་འཁོར་གསུམ་ཨེ་བྱུང་། གཉིས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་སའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སེམས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས། རླབས་པོ་ཆེའི་སེམས། མི་སྒུལ་བའི་སེམས། ཕན་བདེའི། ཆོས་ལ་ཀུན་དགའ་བའི། རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་སའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་སྤངས་པ་དེ་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ཞེས་པ་ནས། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དེ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་དང་། དེའི་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། མདོར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས། མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སེམས། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སེམས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན། བར་པ་བཞི་ཡེ་ཤེས་བཞི། ཐ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པར་འགྲེལ་ཆེན་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག མདོ་ལས་དངོས་སུ་གསུངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དྲུག་པོ་དེ། སེམས་ཆེན་པོའི་མཚན་གཞི་མིན་པར་ཐལ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྡེ་ཆེན་པོའི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་
Chinese
མ། 不善有自性不善等十二种。无记有自性无记等十种。如《俱舍论》云：三者每一皆有四，解脱涅槃是胜义善，善根三，知惭、有愧五者是自性善，彼等及相应之心心所是相应善，彼等所引发之身语业是俱生善。轮回一切是胜义不善，不善根三，无惭、无愧五者是自性不善，其他二者解释。虚空和、各别非择灭二者是胜义无记，坏聚见和、边执见二者是自性无记。其他二者也解释。彼等是实立还是假立，如果考察，胜义善不善二者是假立，其他都认为是自相。在《摄类学》中所说的相，这里没有广说。众生皆殊胜，心与。在这样的语境中，有体性、分类、界限这三者，其中第一者有破立二者。第一者是：有些人说，大乘修行的所获得之究竟是，报身法，因为是那个体性。理由和周遍都承认。如果承认，那么就不是，因为不是三大中的任何一个。有些人说，大乘修行所修持的补特伽罗之相续中产生的所获得之究竟是，对于已经生起修持大乘修行之大心者法，因为是能诠之故。不能承认，因为是法。第二者是：以何者的角度而成为大乘之修行，究竟的断证任何一个所摄。第二者有，体性和、基二者，其中第一者是大心等三者的体性依次是，使自相续具有的补特伽罗在一切有情中成为殊胜的心生起，如是而做的断和、如是而做的证悟。对此有些人说，成佛之菩提心法，是之前的体性，因为是能诠之故。如果承认，那么彼相续具有的补特伽罗法，你
English
Ma. Non-virtue has twelve types, such as inherently non-virtuous. Indeterminate has ten types, such as inherently indeterminate. As the Treasury of Knowledge says: Each of these three has four: liberation and nirvana are ultimately virtuous; the three roots of virtue; knowing shame and having embarrassment are the five that are self-natured virtuous; the minds and mental factors that are concordant with them are concordant virtuous; the physical and verbal actions that are aroused by them are co-emergent virtuous. All of samsara is ultimately non-virtuous; the three roots of non-virtue; having no shame and no embarrassment are the five that are self-natured non-virtuous; the other two are explained. Space and the cessation of separate non-selection are the two that are ultimately indeterminate; the view of the perishable aggregate and the view of holding to extremes are the two that are self-natured indeterminate. The other two are also explained. If we examine whether these are real or imputed, the two, ultimately virtuous and non-virtuous, are imputed, and the others are considered to be characterized. The characteristics mentioned in the Compendium are not elaborated here. All sentient beings are supreme minds, and. In this context, there are three: characteristic, division, and boundary. The first has two: negation and affirmation. The first is: Some say, what is ultimately attained by practicing the Great Vehicle? The Enjoyment Body Dharma, because it is that characteristic. The reason and pervasion are accepted. If you accept, then it is not, because it is not any of the three great ones. Some say, what is ultimately attained that arises in the continuum of a person who practices the Great Vehicle? The great mind Dharma that has already arisen from practicing the Great Vehicle, because it is the signifier. It cannot be accepted, because it is the Dharma. The second is: From whose perspective does the practice of the Great Vehicle occur, encompassed by any of the ultimate abandonments and realizations. The second has two: characteristic and basis. The first is the characteristics of the three, such as the great mind, in order: the mind generation that makes the person who possesses their own continuum supreme among all sentient beings; the abandonment that does so; and the realization that does so. Some say, the mind generation of Buddhahood Dharma, is the previous characteristic, because it is the signifier. If you accept, then the person who possesses that continuum, you
Chinese
是众生，因为你是所有众生中最殊胜的。如果这样说，那么，这是有法，是双足，因为你是所有双足中最殊胜的。有人说，成佛的菩提心是有法，如果你是具有传承的补特伽罗，那么你必须是所有之中最殊胜的，因为你是大心的体性。如果承认，那么，补特伽罗是有法，就是这样，因为你是某个补特伽罗，那是你的意识。如果这样说，那么，根本不遍及，大乘的修持不是成佛的方法，因为那不是自续有传承的补特伽罗成佛的方法。如果不成立，那么，暂时承认。大乘的修持是有法，如果你是具有传承的补特伽罗，那么必须成佛，因为那不成立。如果承认，那么，补特伽罗是有法，就是这样，因为那样，依次三转轮是否已经发生？第二，成佛的菩提心是大心，如经中所说：如金刚般的菩提心，伟大的菩提心，不动的菩提心，利益安乐的，对法皆欢喜的，勤奋瑜伽的，缘于一切清净的，成为一切众生中最殊胜的菩提心。成佛的断除遮障的断除是大断除，如经中所说：从“我见”开始，因为断除了那些见解的行相而宣说正法。以及，证悟那二种无我的证悟是大证悟，简而言之：一切智智心，菩提心，无漏心，无等心，不平等与平等心，声闻和，缘觉和不共之心。对此，第一个是菩提的自性，中间四个是四种智慧，最后是不共于一切，这是释论中所说的。对此，有些人说，经中直接宣说的这六种菩提心，不是大心的相，因为那存在于菩萨的相续中，如经中所说：对此，菩萨大菩萨如金刚般的菩提心，成为众生的大蕴和，成为众生大群体的顶端。
English
It is sentient beings, because you are the most excellent among all sentient beings. If you say so, then, this is the subject, it is bipedal, because you are the most excellent among all bipeds. Someone says, the bodhicitta for becoming a Buddha is the subject, if you are a person with lineage, then you must be the most excellent among all, because you are the nature of the great mind. If you admit, then, the person is the subject, that's it, because you are a certain person, that is your consciousness. If you say so, then, the root is not pervasive, the practice of Mahayana is not the method of becoming a Buddha, because that is not the method for a self-continuum person with lineage to become a Buddha. If it is not established, then, temporarily admit. The practice of Mahayana is the subject, if you are a person with lineage, then you must become a Buddha, because that is not established. If you admit, then, the person is the subject, that's it, because of that, have the three turnings occurred in sequence? Second, the bodhicitta for becoming a Buddha is a great mind, as it is said in the sutra: the mind like a vajra, the great mind, the immovable mind, the mind of benefit and happiness, the mind of rejoicing in the Dharma, the mind of diligent yoga, focusing on all purity, the bodhicitta that makes one the most excellent of all sentient beings. The abandonment of obscurations for becoming a Buddha is a great abandonment, as it is said in the sutra: starting from "the view of self", because the Dharma is taught by abandoning those aspects of views. And, the realization of those two selflessnesses is a great realization, in short: the mind of all-knowing wisdom, the mind of enlightenment, the mind without outflows, the mind without equality, the mind of non-equality and equality, the mind that is not common to the hearers and, solitary Buddhas and all. To this, the first is the nature of enlightenment, the middle four are the four wisdoms, and the last is not common to all, this is what is said in the great commentary. To this, some say, these six bodhicittas directly declared in the sutra are not the basis of the great mind, because that exists in the continuum of the bodhisattva, as it is said in the sutra: To this, the bodhisattva, the great bodhisattva, the bodhicitta like a vajra, becomes the great aggregate of sentient beings and, becomes the top of the great group of sentient beings.