Tibetan
་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཅེས་བཤད་པ་ནི་འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་མིན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་མངོན་ཞེན་མེད་པའི་ཕྱིར། གནད་འདི་ནི་སྐབས་གཉིས་པར་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །གསུམ་པ་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་ཀ་ཡང་མངོན་གྱུར་དུ་ལྡན་ཏེ། དོར་བྱའི་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་གཟུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་དང་། བླང་བྱའི་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་གཉིས་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་ཀ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་མི་ལྡན་ཏེ། གང་ཟག་བདག་མེད་དུ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་མི་ལྡན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་སྐབས་ན་རྟོག་པ་གང་ཡང་མི་ལྡན་ཏེ། དེ་ན་སྒྲ་དོན་འདྲེས་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། མདོར་ན་གཟུང་རྟོག་གཉིས་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་དང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་ཏེ་བཞི། རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཉིས། བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས། དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་བྱེད་གཉིས་གཉིས་ལས་བཅུ་སྟེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་གཞན་བརྒྱད་ལྡན་ནོ། །ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་ལ་བདེན་འཛིན་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་དང་། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ལྡན་གྱི་གཞན་དྲུག་མི་ལྡན་ནོ། །ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་། གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་བཞི་ལྡན། གཞན་དྲུག་མི་ལྡན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཊཱི་ཀའི་དགོངས་པ་གཞིར་བཞག་ནས་རང་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ནུས་པས་རྩལ་ཐོན་པ་མང་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་མ་སྦས་པར་བྲིས་པ་ཡིན་པས་སྐལ་ལྡན་གཅིག་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོ། །
Chinese
所谓“烦恼障的分别念”并非此处所指的分别念，因为仅仅是显现为能取所取二者，而没有实执。这个要点在第二品中会详细阐述。第三，小乘圣者具有全部四种能取所取的行相分别念，因为具有缘于应断之所取而显现执著于所取的意念，以及缘于应取之所取而显现执著的意念这二者；并且具有以人为对象的假立执著分别念和以法为对象的实物执著分别念这二者。不具有以人为对象的实物执著分别念，因为已经现量证悟人无我。不具有以法为对象的假立执著分别念，因为尚未证悟法无我。这些也是就后得而言的，在现量证悟无我的等持时，没有任何分别念，因为那时没有声义混杂执著的分别念。总之，就两种所取分别念而言，有以实执为前提的两种所取分别念，以及不以实执为前提的两种所取分别念，共四种。就实物执著分别念而言，有以人和法为对象的两种。就假立执著分别念而言，有以人和法为对象的两种。每一种又各有随欲作意和如是性作意两种，总共十种。对于异生凡夫来说，除了以人和法为对象的如是性作意的假立执著分别念之外，具有其他八种。对于大乘圣者来说，具有不以实执为前提的两种所取分别念，以及以法和人为对象的如是性作意的假立执著分别念这两种，共四种，不具有其他六种。对于小乘圣者来说，具有以实执为前提的两种所取分别念，以法为对象的实物执著分别念，以及以人为对象的如是性作意的假立执著分别念这四种，不具有其他六种。这些是基于注释的观点，运用自己的智慧能力，没有隐瞒地写下了许多发挥，希望能够与有缘者相遇。
English
The so-called "conceptual thoughts of the obscuration of knowledge" are not the conceptual thoughts referred to here, because they merely appear as the two, grasper and grasped, without any real clinging. This point will be elaborated in the second chapter. Thirdly, the Hearer Arhats of the Lesser Vehicle possess all four aspects of conceptual thoughts of grasper and grasped in manifestation, because they possess both the mind that focuses on the grasped to be abandoned and manifestly clings to the grasped, and the mind that focuses on the grasped to be adopted and manifestly clings to it; and because they possess both the conceptual thought of imputation clinging based on the person and the conceptual thought of substance clinging based on phenomena. They do not possess the conceptual thought of substance clinging based on the person, because they have directly realized the selflessness of the person. They do not possess the conceptual thought of imputation clinging based on phenomena, because they have not realized the selflessness of phenomena. These are also in terms of subsequent attainment, but in the state of meditative equipoise that directly realizes selflessness, there are no conceptual thoughts at all, because there is no conceptual thought of mixed grasping of sound and meaning. In short, in terms of the two conceptual thoughts of the grasped, there are two conceptual thoughts of the grasped based on clinging to reality, and two conceptual thoughts of the grasped not based on it, making four. In terms of the conceptual thought of substance clinging, there are two based on the person and phenomena. In terms of the conceptual thought of imputation clinging, there are two based on the person and phenomena. Each of these also has two each of aspiration-attention and suchness-attention, making ten. Ordinary beings possess eight others except for the conceptual thought of imputation clinging of suchness-attention based on the person and phenomena. Great Vehicle Arhats possess two conceptual thoughts of the grasped that are not based on clinging to reality, and two conceptual thoughts of imputation clinging of suchness-attention based on phenomena and the person, making four, and do not possess the other six. Lesser Vehicle Arhats possess two conceptual thoughts of the grasped based on clinging to reality, the conceptual thought of substance clinging based on phenomena, and the conceptual thought of imputation clinging of suchness-attention based on the person, making four, and do not possess the other six. These are based on the intention of the commentary, and I have written down many elaborations with the power of my own intelligence without concealing them, hoping that they may meet with a fortunate one.
Tibetan
རྟོག་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང་། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་རིགས་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས། མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས། དབུ་མ་པའི་ལུགས་དང་བཞིའོ། །དང་པོ་ནི། རིགས་ནི་སེམས་བྱུང་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་འདོད་དེ། མཛོད་ལས། མ་ཆགས་འཕགས་རིགས་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བསོད་སྙོམས། ཆོས་གོས། གནས་མལ་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་གསུམ་དང་། སྤོང་བ་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་བཞི་ཡོད་ཅིང་། དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ཚུལ་བསྟན། ཐ་མས་ལས་བསྟན་ཏེ། ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་འདི་བྱས་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་འཕགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གསུམ་གྱིས་ཚུལ་བསྟན་ཐ་མས་ལས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་འཕགས་པའི་རིགས་དེ་ལ་གསུམ་དུ་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེར་ངེས་ཏེ། སྲེད་པ་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྲེད་པ་དང་། ལུས་ལ་སྲེད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རིགས་དང་པོ་གསུམ་དང་། ཕྱི་མ་ཞི་བའི་ཕྱིར་དུ་བཞི་པ་ལ་འཇོག་སྟེ། མཛོད་ལས། སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས། བྱེད་ལས་ནི་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་བདག་གིར་འཛིན་པ་དེའི་དུས་ཞི་བར་བྱེད། ཕྱི་མས་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་གཏན་དུ་ཞི་བར་བྱེད་དེ། མཛོད་ལས། བདག་གིར་བདག་འཛིན་དངོས་འདོད་པ། །དེ་ཡི་དུས་དང་གཏན་ཞིའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས། ཁ་ཅིག གཞུང་འདིས་འཕགས་པའི་རིགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི། རང་བཞིན་གནས་རིགས་མ་བསྟན་ཏེ། རྩ་འགྲེལ་གཉིས་ཆར་ལས། འཕགས་པའི་རིགས་ཞེས་འབྱུང་གི རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཞེས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། འོ་ན་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གནས་རིགས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་མེད་པར་ཐལ། དེས་དེ་མ་བསྟན་པ་གང་ཞིག དེ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ལུགས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བོན་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་རུང་གི་ནུས་པ་ལ་འདོད་དེ། རྒྱལ་པོ་སྲས་ལས་མདོ་སྡེ་པ་དག་གིས་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ནའང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ས་བོན་ལ་རིགས་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ། ཕྱོགས་གླང་གི་ལུགས་དང་། ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་ལུགས། དེ་ཉིད་རྒྱན་ལས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི།
Chinese
关于“六种寻思”的章节中，关于种姓，有分别说部、经部、唯识部、中观部四种观点。第一种是：种姓是指心所生起的无贪的自性，即少欲知足。如《俱舍论》中说：“无贪圣种”。也就是通过乞食、法衣、简陋住所而知足的三种，以及对舍弃和修持感到欢喜的四种。前三种显示了行为，最后一种显示了事业。依赖这种行为，如果做这个事业，就能获得圣法，因此称为圣种。如该论中说：“三种显示行为，最后显示事业。”那么，为什么圣种的数量确定为三种呢？因为贪欲分为对受用的贪欲和对身体的贪欲两种。为了平息前者，安立前三种种姓；为了平息后者，安立第四种种姓。如《俱舍论》中说：“为了平息贪欲的生起。”作用是，前三种能平息执着，最后一种能彻底平息执着和实执。如《俱舍论》中说：“为了执着、实执、实物欲，平息其暂时和永久。”有些人说，这部论只讲述了圣种，没有讲述自性住种姓。因为在根本论和注释中都只出现“圣种”，而没有出现“自性住种姓”。那么，分别说部的观点中，没有阐述自性住种姓的论典，因为他们没有阐述它。如果除此之外没有其他的，那么按照他们的观点，就没有阐述佛种的论典了。第二种是：无漏的种子与因缘聚合时，产生果的能力。如《胜鬘经》中说，经部认为种姓是心的种子能力，即使在凡夫和有学阶段，也称呼会完全衰退的法之种子为种姓。第三种分为：陈那的观点、无著兄弟的观点、以及在《庄严经论》中确定的方式三种。第一种是：
English
In the section on "Six Types of Investigation," there are four views on lineage: the Vaibhashika, the Sautrantika, the Chittamatra, and the Madhyamaka. The first is: Lineage refers to the nature of non-attachment arising from the mind, which is contentment with little desire. As stated in the Abhidharmakosha, "Non-attached noble lineage." This includes the three satisfactions of alms, Dharma robes, and simple dwellings, and the four joys of renunciation and practice. The first three show conduct, and the last shows action. Relying on this conduct, if this action is done, one can attain the noble Dharma, hence it is called noble lineage. As it says in the same text, "Three show conduct, the last shows action." So, what is the reason for the number of noble lineages being fixed at three? It is fixed there because craving is divided into two types: craving for enjoyment and craving for the body. To pacify the former, the first three lineages are established; to pacify the latter, the fourth is established. As stated in the Abhidharmakosha, "To counteract the arising of craving." The function is that the first three pacify clinging at that time, and the last one completely pacifies both clinging and self-grasping. As stated in the Abhidharmakosha, "For clinging, self-grasping, and desire for objects, to pacify them temporarily and permanently." Some say that this text only explains the noble lineage and does not explain the naturally abiding lineage. Because in both the root text and the commentary, only "noble lineage" appears, and "naturally abiding lineage" does not appear. So, in the view of the Vaibhashikas, there is no text that explains the naturally abiding lineage, because they did not explain it. If there is nothing else besides that, then according to their view, there is no text that explains the Buddha-nature. The second is: The potential for a pure seed to produce a result when it meets with conditions. As stated in the Shrimaladevi Sutra, the Sautrantikas consider lineage to be the potential of the seed of the mind, and even in the state of ordinary beings and learners, the seed of the Dharma that is subject to complete decay is called lineage. The third is divided into: the view of Dignāga, the view of the brothers Asanga and Vasubandhu, and the way it is established in the Ornament for Clear Realization. The first is: