Tibetan
པ་ལྟ་བུ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་དང་། གཞི་གྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལ་ལོངས་སྤྱད་བྱ་དང་། བཟའ་བྱར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་གཟུང་རྟོག་དང་། ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་དང་བཟའ་བ་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་འཛིན་རྟོག་ཡིན་ལ། འཛིན་རྟོག་ལ་ཡང་གདགས་གཞི་ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་གཅིག་པུ་དང་རྒྱུ་དང་ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་བཀག་པའི་བཀག་པ་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ལྟ་བུ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་། བདག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ལྟ་བུ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་ཟག་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། འཛིན་རྟོག་མ་ཡིན་པར་ཐལ། འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསལ་བ་དངོས། རྟགས་ཁས། དེར་ཐལ། གང་ཟག་གི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཡང་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། གདགས་གཞི་ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་གཅིག་པུ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པའི་བཀག་པ་ལ་བདེན་འཛིན་གྱི་བློ་མིན་པར་ཐལ། གང་ཟག་རྫས་ཡོད་འཛིན་པའི་གདགས་གཞི་བདེན་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསལ་དངོས་སོ། །གང་ཟག་བཏགས་པ་བ་ཙམ་དུ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེས་པ་རང་ཚིག་དང་འགལ་ཏེ། གང་ཟག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འཛིན་ན་དེ་བདེན་པར་འཛིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་བུའི་རྟུལ་གཏམ་ལ་རིགས་པ་ཞིབ་མོར་གྲགས་པ་ནི། ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་འཁྲུལ་ལོ། །ཁ་ཅིག འདིར་བསྟན་གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གི་མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་དང་། དམིགས་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དགག་སྒྲུབ་གང་རུང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེན་བློ་ཞེས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་སོགས་བཞིའི་མཚན་ཉིད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་སོགས་རིགས་བསྒྲེའོ་ཟེར་རོ། །འོ་ན་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། འདིར་བསྟན་གཟུང་རྟོག་ཏུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེན་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེན་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་ཅན། འཛིན་རྟོག་ཏུ་ཐལ། ཀུན་ནས་
Chinese
例如，对于非实有的法执著为真实的分别念，以及对于实有的法执著为真实的分别念这二者，前者不是此处所说的分别念，因为是所取法之我执。后者中，对于受用之物和食物执著为真实的念是所取分别念，对于受用者和食用者执著为真实的念是能取分别念。能取分别念中，例如对于安立处蕴之上，破除了唯一、因和作者等的我之后，对于破除的破除执著为真实的念，是实执分别念；对于我仅是假立而执著为真实的念，是假立执分别念。那么，对于补特伽罗执著为真实的念，有法，不应是能取分别念，因为不是此处所说的分别念。所破真实，立宗已承许。之所以，因为是补特伽罗的真执，所以是烦恼障。三转语。还有，实执分别念，有法，不应是对安立处蕴之上，破除了唯一等的破除的破除的真执之念，因为是执著补特伽罗实有的安立处执著为真实的执著方式。立宗真实。说对于补特伽罗仅是假立而执著为真实的念是假立执分别念，这与自语相违，因为如果执著补特伽罗仅是假立，那么执著其为真实是相违的。对于这种粗俗的言论，却被称为精细的理路，唉，这个世间真是颠倒了！有些人说，此处所说的所取分别念和能取分别念的定义依次是：以所取为对境，以及以能取为对境，执著方式是破立任何一种相状的耽著心。以及遍计烦恼所取分别念等四者的定义是：以遍计烦恼的所取为对境等，以此类推。那么，证悟所取无自性的加行道，有法，应是此处所说的所取分别念，因为具有该定义，即以所取为对境，执著方式是破除相状的耽著心，因为是以此为对境，证悟无自性的相状的耽著心。证悟能取无自性的加行道，有法，应是能取分别念，遍计
English
For example, between the mind that grasps as true a phenomenon that is not fundamentally established, and the mind that grasps as true a phenomenon that is fundamentally established, the former is not the conceptual thought spoken of here, because it is the grasping of self in relation to the object. In the latter case, the mind that grasps as true the object to be enjoyed and the food to be eaten is the object-grasping conceptual thought, and the mind that grasps as true the enjoyer and the eater is the subject-grasping conceptual thought. Furthermore, in the case of subject-grasping conceptual thought, for example, the mind that manifestly grasps as true the negation of the negation, which is the negation of self as being one, the cause, the seer, etc., on top of the basis of imputation, the aggregates, is substance-grasping conceptual thought; and the mind that grasps as true the self as merely imputed is imputation-grasping conceptual thought. Now, the mind that grasps a person as true, the subject, should not be subject-grasping conceptual thought, because it is not the conceptual thought spoken of here. The predicate is real. The sign is accepted. That is because it is a true grasping of a person, and therefore it is an affliction obscuration. Three statements. Furthermore, substance-grasping conceptual thought, the subject, should not be the mind of true grasping of the negation of the negation, which is the negation of one, etc., on top of the basis of imputation, the aggregates, because it is the way of grasping that grasps as true the basis of imputation that grasps a person as substantially existent. The sign is manifestly real. To say that the mind that grasps a person as merely imputed is imputation-grasping conceptual thought contradicts one's own words, because if one grasps a person as merely imputed, then grasping it as true is contradictory. For such crude talk to be known as subtle reasoning, alas, this world is confused! Some say that the definitions of object-grasping conceptual thought and subject-grasping conceptual thought spoken of here are, respectively: a clinging mind that has the aspect of either negating or affirming, focusing on the object to be grasped, and focusing on the subject to be grasped. And the definitions of the four, such as the thoroughly afflicted object-grasping conceptual thought, are: focusing on the object to be grasped of the thoroughly afflicted, etc., and so on. Now, the path of joining that realizes that the object to be grasped is without inherent existence, the subject, should be the object-grasping conceptual thought spoken of here, because it has that definition, that is, a clinging mind that has the aspect of negating, focusing on the object to be grasped, because it is a clinging mind that has the aspect of realizing that it is without inherent existence, focusing on that. The path of joining that realizes that the grasper is without inherent existence, the subject, should be subject-grasping conceptual thought, thoroughly
Tibetan
ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོག་པའི་སྦྱོར་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་ནས་མཚན་ཉིད་ཕྱི་མ་བཞི་ལ་རིགས་འགྲེའོ། །ཁ་ཅིག གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་གི་མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་དང་དམིགས་ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་ཅན་གྱི་ཞེན་བློ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་ལ་སོགས་པ་རིགས་བསྒྲེའོ་ཟེར་རོ། །མཐོང་ལམ་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། གཟུང་རྟོག་ཏུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞིག ཕྱི་མ་དེའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། མཐོང་ལམ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་བྱང་གི་གཟུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་དེས་དམིགས་ཡུལ་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་ལམ་དེ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་གི་སྐབས་སུ་གཟུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མཐོང་ལམ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་བྱང་གི་གཟུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། འཛིན་རྟོག་ཏུ་ཐལ། མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། རྟགས་སྒྲུབ་སྔ་མས་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་གང་ཞིག གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཅན་དང་། དེ་གང་ཞིག འཛིན་པ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་ནོ། །དང་པོ་ལ་གཞིའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། དེ་གང་ཞིག གཟུང་བ་ལ་དམིགས་ནས་བླང་དོར་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོར་བྱའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་དང་། དེ་གང་ཞིག དེ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བླང་བྱའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་ནོ། །དང་པོ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཟུང་རྟོག་དང་ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་གཉིས། ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་བྱང་གཟུང་རྟོག་དང་འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་གཉིས་ཡོད་དོ། །འཛིན་རྟོག་ལ་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིམ་བཞིན། དེ་གང་ཞིག གང་ཟག་རྫས་ཡོད་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་དང་། དེ་གང་ཞིག སྐྱེས་བུ་བཏགས་ཡོད་ལ་དམིགས་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཟུང་རྟོགས་གཉིས་དང་། འཛིན་རྟོག་གཉིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས
Chinese
以将烦恼的所取无自性而思择的加行道等法，作为有法，进行后四种相的类比。有些认为，所取分别和能取分别的相，依次是：以目标所取为目标，以及以目标能取为目标，而成立执持方式的耽著心。说将遍计烦恼所取分别等进行类比。以见道为目标，而显现耽著受用者的心，作为有法，应是所取分别。因为那个相的缘故，即，凡是以目标所取为目标者，因为后者之故。应是前者，以见道为目标，而显现耽著清净的所取的心，因为其以目标所取为目标的缘故，即，见道在清净所取分别的时候，被说是所取的缘故。又，以见道为目标，而显现耽著清净的所取的心，作为有法，应是能取分别。因为那个相的缘故。以先前的立宗可以知晓。第二，这里所说的两种分别的相，依次是：作为菩萨道所断的主要部分的所知障，凡是以所取为目标，而分为境和有境二者的境的方面的执持方式，以及，凡是以能取为目标，而分为那二者的有境的方面所属的执持方式。第一者，具有基的所依的分别和其对治的所依的分别二者的相，依次是：凡是以所取为目标，而分为应取应舍二者的应舍的方面所属的执持方式，以及，凡是以其为目标，而分为那二者的应取的方面所属的执持方式。第一者，有遍计烦恼所取分别和遣除所取分别二者。后者，有清净所取分别和趣入所取分别二者。能取分别有实执能取分别和假立执能取分别二者的相，依次是：凡是以补特伽罗实有为目标，而执持为真实的执持方式，以及，凡是以士夫假有为目标，而显现耽著只是假立的执持方式。第二，详细解说分为所取分别二者，以及能取分别二者详细解说二者。
English
Taking the joining path, etc., which contemplates the non-inherent existence of the object of affliction, as the subject, the four subsequent characteristics are compared. Some say that the characteristics of the apprehended concept and the apprehending concept are, respectively: the clinging mind that establishes the manner of apprehension by focusing on the object of apprehension and by focusing on the object of apprehension. It is said that the all-afflictive apprehended concept and so on are compared. The mind that appears to be attached to the enjoyer by focusing on the path of seeing, as a subject, should be the apprehended concept. Because of that characteristic, that is, whatever focuses on the object of apprehension, because of the latter. It should be the former, because the mind that appears to be attached to the pure object by focusing on the path of seeing, because it focuses on the object of apprehension, that is, because the path of seeing is said to be the object when the pure object is apprehended. Again, the mind that appears to be attached to the pure object by focusing on the path of seeing, as a subject, should be the apprehending concept. Because of that characteristic. It can be known by the previous proof. Secondly, the characteristics of the two concepts mentioned here are, respectively: the obscuration of knowledge, which is the main object to be abandoned on the bodhisattva path, whatever is the manner of apprehension of the object's side, which is divided into object and subject by focusing on the object, and whatever is the manner of apprehension belonging to the subject's side, which is divided into those two by focusing on the object. The characteristics of the concept based on the ground and the concept based on its antidote are, respectively: whatever is the manner of apprehension belonging to the side of what should be abandoned, which is divided into what should be taken and what should be abandoned by focusing on the object, and whatever is the manner of apprehension belonging to the side of what should be taken, which is divided into those two by focusing on it. The first has the all-afflictive apprehended concept and the reversing apprehended concept. The latter has the pure apprehended concept and the entering apprehended concept. The apprehending concept has the substantial apprehending concept and the imputed apprehending concept, respectively: whatever is the manner of apprehension that apprehends as true by focusing on the person who is substantially existent, and whatever is the manner of apprehension that appears to be attached to mere imputation by focusing on the person who is imputed. Secondly, the detailed explanation is divided into two apprehended concepts, and the two apprehending concepts are explained in detail.