Tibetan
་ལ་རྟོག་པ་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་གོ་རིམ་ལྟར་ཡོངས་འཛིན་གྱི་སྔར་གསུངས་ཀྱང་། མདོར་བསྟན་གྱི་སྐབས་སུ། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་རྒྱུ་དང་ཡོངས་འཛིན་བཞི་པོ་ལ། ཡིས་ཞེས་བྱེད་ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ཁྱད་ཆོས་སུ་གསུངས་ཤིང་། རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་བརྟེན་པ། །ཞེས་ཁྱད་གཞིའི་ཁོངས་སུ་གསུངས་པའི་དོན་ནི། ཁྱད་ཆོས་ལ་སྔར་གྱི་བཞི་པོ་དེར་གྲངས་ངེས་པས་རྟོག་པ་ཁྱད་ཆོས་མིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། འོ་ན་རྟོག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་སྙམ་ན། ཁྱད་ཆོས་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཐེག་དམན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཁྱད་ཡོད་དེ། འདིར་བསྟན་རྟོག་པ་བཞི་པོ་དངོས་སུ་སྤོང་མི་ནུས་ཤིང་། རང་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ལྡན་བརྟེན་པ་ཞེས་པའི་ནུས་པ་ཐོན་ནོ། །འདི་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྨ་ར་ཅན་དང་། བོད་ཀྱི་གདོང་དམར་བ་སུ་དང་ཡང་མི་མཐུན་ཡང་། དགའ་ལྡན་གྱི་ཁྲི་ཐོག་ན་བཞུགས་པའི་ལྷ་རྒན་པོ་གཅིག་དང་མཐུན་པས་དེས་མཆོག་སྙམ་མོ། །གསུམ་པ་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། གང་ལ་རྟོག་པའི་ཡུལ། གང་གིས་རྟོག་པའི་ངོ་བོ། ཇི་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད། ཞར་བྱུང་ཐ་སྙད་བཤད་པ་དང་ལྔའོ། །དང་པོ་ནི། གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཡིན། འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལོ་ཆེན་ན་རེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཟུགས་སོགས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུང་བ། མིག་སོགས་ནང་གིས་སྐྱེ་མཆེད་འཛིན་པར་འདོད། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བེམ་པོ་གཟུང་བ། ཤེས་པ་འཛིན་པར་འདོད། བདག་དང་བདག་གི་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བདག་གི་བའི་ཡུལ་གཟུང་བ། བདག་འཛིན་པར་འདོད་ཅེས་གསུངས། འོན་ཀྱང་འདིར་བསྟན་གྱི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ནི། དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཟུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་ཡང་གཟུང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡང་མིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་སྒོམ་ལམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་ཡང་འཛིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ལུགས་ནི། འདིའི་གཟུང་འཛིན་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་འཇོག་པ་མིན་ལ། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་འཛིན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་སྟེ། ཆོས་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློས་ལོངས་སྤྱད་བྱར་གཟུང་བའི་ཚེ་གཟུང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་དུ་གཟུང་བའི་ཚེ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ་གསུམ་
Chinese
关于对分别念广说的次第，虽然是永增（法号）以前说过的，但在简略指示的时候，对于所缘、行相、因和永增这四者，用“以”这个系词作为特征来说明，并且说“四种分别念具有依赖性”，这是在特征的基础上说的，意思是说，因为特征是以前的四者所决定的，所以分别念不是特征。那么，为什么要说明分别念呢？如果认为通过四种特征来显示比小乘的加行道更殊胜，就会和（大乘的）见道、修道没有差别了，（其实）是有差别的，因为这里所说的四种分别念实际上是无法断除的，而且其自身也是分别念的自性。这就是“具有依赖性”所表达的含义。这和印度的有胡子的人，以及西藏的红脸人都不一致，但和住在甘丹（寺）法座上的老神仙一致，所以认为这样最好。第三，决定自性，包括：什么所缘是分别念的对境，什么体性是分别念的本体，如何分别念的方式，如此分别念的定义，以及顺便解释术语这五个方面。第一，是所取和能取二者。这两者的区别，罗钦（大译师）说，从蕴的角度来说，色等外蕴是所取，眼等内蕴是能取。从境和有境的角度来说，物质是所取，识是能取。从我和我所的角度来说，我所的境是所取，我是能取。但是，这里所说的所取和能取二者，不是从第一种角度说的，因为识也被说是所取。也不是从第二种角度说的，因为无明也被说是所取。也不是从第三种角度说的，因为见道、修道、无学道三者也被说是能取。自宗认为，这里的所取和能取不是从境自身来安立的，而是从有境的心的执取方式来安立的，同一个法，如果被有境的心执取为受用之境，就是所取，如果被执取为受用者，就成为能取，比如见道、修道、无学道三者。
English
Regarding the order of elaborating on conceptualization, although it was previously said by Yongdzin (Dharma name), in the context of brief instruction, the four—object of focus, aspect, cause, and Yongdzin—are described as characteristics with the word "byi" (以, meaning "with" or "by means of") as a connecting particle. And the statement "the four conceptualizations are interdependent" is made within the category of the basis of characteristics, meaning that because the characteristics are determined by the previous four, conceptualization is not a characteristic. So, why explain conceptualization? If it is thought that by showing the four characteristics, it is more excellent than the path of accumulation of the Lesser Vehicle, and it would become no different from the path of seeing and the path of meditation (of the Great Vehicle), (in fact) there is a difference, because the four conceptualizations mentioned here cannot actually be abandoned, and they themselves are the nature of conceptualization. This is the meaning expressed by "interdependent." This does not agree with the bearded ones of India or the red-faced ones of Tibet, but it agrees with the old deity sitting on the throne of Ganden (Monastery), so it is considered best. Third, determining the nature includes: what object is the object of conceptualization, what essence is the entity of conceptualization, how is the manner of conceptualization, what is the definition of such conceptualization, and incidentally explaining terminology, these five aspects. First, there are the two, the grasped-at and the grasper. Regarding the difference between these two, Lo Chen (Great Translator) says that from the perspective of the aggregates, external aggregates such as form are the grasped-at, and internal aggregates such as the eye are considered the grasper. From the perspective of object and subject, matter is the grasped-at, and consciousness is considered the grasper. From the perspective of self and what belongs to self, the object of what belongs to self is the grasped-at, and the self is considered the grasper. However, the two, the grasped-at and the grasper, mentioned here are not from the first perspective, because consciousness is also said to be the grasped-at. Nor is it from the second perspective, because ignorance is also said to be the grasped-at. Nor is it from the third perspective, because the three paths of seeing, meditation, and no-more-learning are also said to be the grasper. The self-system is that the grasped-at and the grasper here are not established from the perspective of the object itself, but from the perspective of how the mind of the subject grasps it. The same phenomenon, when grasped by the mind of the subject as an object to be enjoyed, is the grasped-at, and when grasped as the enjoyer, it becomes the grasper, such as the three paths of seeing, meditation, and no-more-learning.
Tibetan
པོ་དེ་གཟུང་རྟོག་གི་སྐབས་སུ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་རྟོག་གི་སྐབས་སུ་འཛིན་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། གནད་འདི་ཤེས་ན་ཊཱི་ཀ་ལས། འདིར་བསྟན་གཟུང་བ་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་གཉིས། འཛིན་པ་ལ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས། ཆོས་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཡིན་ལ། གང་ཟག་ནི་བྱམས་པས་ཕུང་པོ་ལ་རིལ་པོའི་བདག་ཏུ་གཟུང་བས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དང་། འཕགས་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གཟུང་བས་སྐྱེས་བུ་བཏགས་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་དུ་ན་འདིའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལན་བརྒྱར་བཙལ་ཡང་ངལ་བ་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པ་ནི། གཟུང་རྟོག་དང་འཛིན་རྟོག་ཡོད་དེ། ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཕྱོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་བོ། །དང་པོ་ལ་བླང་བྱའི་ཕྱོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། དོར་བྱའི་ཕྱོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གཉིས། ཕྱི་མ་ལ་བདེན་འཛིན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། གཟུང་བ་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་གཟུང་རྟོག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་བྱར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚེ་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འཛིན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཛིན་རྟོག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚེ་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་རྟོག་ཡིན་ན་འདི་ནི་གཟུང་བའོ་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། བུམ་པ་ཤེས་བྱར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་དེ་ལ། བུམ་པ་འདི་ནི་གཟུང་བའོ་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་མེད་པའི་ཕྱིར། འཛིན་རྟོག་ཡིན་ན་འདི་ནི་འཛིན་པའོ་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའོ་སྙམ་པའི་འཛིན་སྟངས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་ལུགས་ནི། གང་ལ་རྟོག་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཚེ། ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་ནི་གཟུང་རྟོག་གི་རྟོག་ཚུལ་ཏེ་རང་ཡུལ་དེ་ཉིད་གཟུང་བའོ་སྙམ་པ་དང་ལོངས་སྤྱད་བྱ་དང་ཡུལ་དང་ཤེས་བྱར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གང་ལ་རྟོག་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཚེ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་ནི་འཛིན་རྟོག་གི་རྟོག་ཚུལ་ཏེ། རང་ཡུལ་དེ་ཉིད་འཛིན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་དང་ཡུལ་ཅན་དང་ཤེས་བྱེད་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གཟུང
Chinese
因为在所取分别的场合说是所取，在能取分别的场合说是能取。如果知道这个要点，从 टीका（梵文：ṭīkā，注释）中说：这里所说的所取有烦恼的方面和清净的方面两种。能取有法和补特伽罗两种。法是心和心所。补特伽罗是慈氏（弥勒菩萨）将蕴执著为整体的我，因此补特伽罗是实有；圣者们将之执著为假立，因此士夫是假有。这样所说的意义也会理解。否则，即使寻找上百次此处的所取和能取的差别，也只是徒劳。第二，有所取分别和能取分别，即对所享受的方面显现执著的知障，以及对享受者的方面显现执著的知障。第一种有对应该接受的方面显现执著和对应该舍弃的方面显现执著两种。后者有执著真实和不执著真实两种。第三，仅仅缘所取，不会变成所取分别，因为缘它而对所享受的显现执著时，才会变成那样。仅仅缘能取，不会变成能取分别，因为缘它而对享受者显现执著时，才会变成那样。如果是所取分别，那么具有“这是所取”的执著方式，这并不周遍，因为对于执著瓶子为所知的那个心识来说，没有“这个瓶子是所取”的执著方式。如果是能取分别，那么具有“这是能取”的执著方式，这并不周遍，因为对于执著士夫为享受者的那个心识来说，没有“这个士夫是享受者”的执著方式。因此，自宗是，对于所分别的对境，在将它分为境和有境二者时，具有执著境的方面的执著方式，是所取分别的分别方式，即认为自己的对境是所取，以及执著为所享受的、境和所知等等。对于所分别的对境，在将它分为境和有境二者时，具有执著有境的方面的执著方式，是能取分别的分别方式，即认为自己的对境是能取，以及执著为享受者、有境和能知等等。
English
Because it is said that what is grasped is grasped in the case of the grasped concept, and what is grasping is grasped in the case of the grasping concept. If you know this key point, from the ṭīkā (Sanskrit: ṭīkā, commentary) it says: The grasped that is taught here has two aspects, the aspect of affliction and the aspect of purification. Grasping has two aspects, dharma and person. Dharma is mind and mental factors. A person is when Maitreya (Maitreya Bodhisattva) grasps the aggregates as a whole self, therefore a person is substantially existent; when the noble ones grasp it as merely imputed, therefore a person is nominally existent. The meaning of what is said will also be understood. Otherwise, even if you search hundreds of times for the difference between the grasped and the grasping here, it will only be in vain. Second, there are grasped concepts and grasping concepts, which are the cognitive obscurations that manifest attachment to the side of what is to be enjoyed, and the cognitive obscurations that manifest attachment to the side of the enjoyer. The first has two: manifesting attachment to the side of what should be taken and manifesting attachment to the side of what should be abandoned. The latter has two: holding to be true and not holding to be true. Third, merely focusing on the grasped does not become a grasped concept, because it only becomes that when one focuses on it and manifests attachment to what is to be enjoyed. Merely focusing on the grasping does not become a grasping concept, because it only becomes that when one focuses on it and manifests attachment to the enjoyer. If it is a grasped concept, then it is not pervasive because it has a way of grasping that thinks "this is the grasped," because for the mind that manifests attachment to the pot as knowable, there is no way of grasping that thinks "this pot is the grasped." If it is a grasping concept, then it is not pervasive because it has a way of grasping that thinks "this is the grasping," because for the mind that manifests attachment to the person as the enjoyer, there is no way of grasping that thinks "this person is the enjoyer." Therefore, our own system is that when the object of conception is divided into object and subject, the way of grasping that grasps the side of the object is the way of conceiving of the grasped concept, that is, thinking that one's own object is the grasped, and grasping it as what is to be enjoyed, the object, and the knowable, and so on. When the object of conception is divided into object and subject, the way of grasping that grasps the side of the subject is the way of conceiving of the grasping concept, that is, thinking that one's own object is the grasping, and grasping it as the enjoyer, the subject, and the knower, and so on.