Tibetan
་ཡིན་ནམ། མི་རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པས་སྤང་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནམ། གཉེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་དེ་མི་ཤེས་པས་སྤང་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མིན་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཡིན་པར་ཤེས་པས་དེའི་གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་ཤེས་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུའང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རམ་ཐབས་མེད་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཐབས་ནི་མི་ཤེས་ཕྱིར། །སྐྱོན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཅེས། །བྱ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་གྲང་ན། །རྒྱུ་ཡོད་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་ཡི་ནི། །གཉེན་པོ་གོམས་པས་ཟད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཊཱི་ཀ་ལས། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱ་ན་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་དུས་སྲིད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་ཞིག་ཟིན་པའི་དུས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། དར་ཊཱིཀ་པ་ན་རེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཞིག་ཟིན་པའི་དུས་སྲིད་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་འདོད་དེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་དུས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འདི་ཚུན་ཆད་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་ལ་ཕན་ཆད་དུ་དངོས་པོ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཞིག་ཟིན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ཚུན་ཆད་དུ་སྔོན་པོ་ཡོད་ལ་ཕན་ཆད་དུ་སྔོན་པོ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཁྱད་པར་འཐད་པར་ཐལ། སྔོན་པོ་ཐམས་ཅད་ཞིག་ཟིན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སྔོན་པོ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྟག་དངོས་སུ་ཐལ། ཁྱོད་རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་པ་གང་ཞིག ཁྱོད་ཞིག་ཟིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་དུས་སྲིད་པར་ཐལ། དངོས་པོའི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དུས་དེ་དངོས་པོ་མིན་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་དུས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྟག་དངོས་སུ་ཐལ། ཁྱོད་རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཞིག ཁྱོད་ཞིག་ཟིན་པའི་དུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དར་ཊཱིཀ་པ་ན་རེ། ཊཱི་ཀ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་དུས་སྲིད་པས་ཁྱབ་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤི་ཟིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཐམས་ཅད་འཆི་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི། སྐྱོན་དུ་མི་འཇུག་སྟེ། སྔ་མ་དེ་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་དུས་སྲི
Chinese
是这样吗？即使是无常，但因为没有断除的对治，所以不能断除吗？即使有对治，但因为不了解它，所以不能断除吗？如果像第一种情况那样，那是不合理的，因为有产生它的原因。第二种情况不是，因为遮蔽的根本是执我，所以有对治它的证悟无我的智慧。第三种情况不是，因为知道遮蔽的根本是执我，所以能够知道对治它的是证悟无我的智慧。如是说，《释量论》中说：“恒常之故，或无方便之故，或者不知方便之故，过失不能穷尽，若如是思择，以有因之故，以及因之对治，由串习而穷尽。”如是所说。第三种情况是， टीका（梵文，ṭīkā，注释）中说：“众生成佛时，众生已经成佛的时候并不普遍存在，就像一切事物坏灭，但一切事物都坏灭的时候不存在一样。”对此，达 टीका（梵文，ṭīkā，注释）的作者说：“我非常赞同一切事物都坏灭的时候存在，因为一切事物都不存在的时候存在，因为事物不存在是存在的。”如果认为到此为止事物存在，而此后事物不存在的差别是合理的，因为一切事物都坏灭是存在的。如果这样说，那么到此为止蓝色存在，而此后蓝色不存在的差别是合理的，因为一切蓝色都坏灭是存在的。如果不成立，那么蓝色，作为所立宗，你应该是常法实有，因为你从因产生，并且你坏灭是不存在的。”这样说。那么，事物不存在的时候应该是存在的，因为事物果的时候事物不存在。承认这个宗。如果承认，那么那个时候就不是事物了。还有，时间，作为所立宗，你应该是常法实有，因为你从因产生，并且你坏灭的时候不存在。还有，达 टीका（梵文，ṭīkā，注释）的作者说， टीका（梵文，ṭīkā，注释）中说，如果一切众生都成佛，那么一切众生都成佛的时候普遍存在，那么一切众生都死完就普遍存在了，因为他们都普遍死亡。这不算过失，因为前者是众生成佛的时候存
English
Is that so? Even if it is impermanent, is it not possible to abandon it because there is no antidote to abandon it? Even if there is an antidote, is it not possible to abandon it because it is not understood? If it is like the first case, it is unreasonable, because there is a cause for producing it. The second case is not, because the root of obscuration is self-grasping, so there is wisdom that realizes selflessness as an antidote to it. The third case is not, because knowing that the root of obscuration is self-grasping, it is possible to know that the antidote to it is the wisdom that realizes selflessness. As it is said, in the Compendium of Valid Cognition, "Because of permanence, or because of no means, or because of not knowing the means, faults are said to be inexhaustible. If one thinks in this way, because there is a cause, and the antidote to the cause, is exhausted by habituation." As it is said. The third case is, in the ṭīkā (Sanskrit, ṭīkā, commentary), it is said, "When sentient beings attain Buddhahood, the time when sentient beings have already attained Buddhahood is not universally present, just as all things perish, but the time when all things have perished does not exist." To this, the author of the Dar ṭīkā (Sanskrit, ṭīkā, commentary) says, "I very much agree that the time when all things have perished exists, because the time when all things do not exist exists, because the non-existence of things is existence." If it is thought that the difference that things exist up to this point and things do not exist after this point is reasonable, because the perishing of all things is existence. If it is said like this, then the difference that blue exists up to this point and blue does not exist after this point is reasonable, because the perishing of all blue is existence. If it is not established, then blue, as the subject, you should be permanent and substantial, because you arise from a cause, and your perishing is non-existent." He says like this. Then, the time when things do not exist should be existent, because things do not exist at the time of the result of things. The sign is admitted. If admitted, then that time is not a thing. Also, time, as the subject, you should be permanent and substantial, because you arise from a cause, and the time when you perish does not exist. Also, the author of the Dar ṭīkā (Sanskrit, ṭīkā, commentary) says, in the ṭīkā (Sanskrit, ṭīkā, commentary), if all sentient beings attain Buddhahood, then the time when all sentient beings have attained Buddhahood is universally present, then all sentient beings being dead is universally present, because they are all universally dead. This is not considered a fault, because the former is the time when sentient beings attain Buddhahood exists.
Tibetan
ད་པར་ཐལ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཟིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ཞེས་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོ་ན་ངེད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་མེད་དེ་ཐམས་ཅད་ཤི་ཟིན་པའི་དུས་སྲིད་པར་ཐལ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཤི་ཟིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ཞེས་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དར་ཊཱིཀ་པ་ན་རེ། ཁ་ཅིག སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱ། དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱ་ངེས་མིན་ཞེས་པ་ནི་ཁས་བླངས་འགལ་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱའོ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་དེ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་སམ་མ་དྲངས། དྲངས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱ་ངེས་སུ་ཐལ་ཞིང་། མ་དྲངས་ན་ཚད་མས་མ་ངེས་པའི་དོན་དམ་བཅའ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཁས་བླངས་ན་སྐྱོན་དེ་འཇུག་ཀྱང་སངས་རྒྱ་ངེས་མིན་པར་ཁས་མ་བླངས་ཏེ། སངས་རྒྱ་བ་དང་རྒྱ་བར་ངེས་པ་དོན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་དེ་ལས་འཕྲོས་ནས་འཁོར་བ་ལ་མཐའ་ཡོད་མེད་དཔྱད་པ་ལ་དགག་གཞག་སྤོངས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དར་ཊཱིཀ་པ་ན་རེ། རང་ལུགས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱ། འཁོར་བ་ལ་མཐའ་ཡོད་པར་དམ་བཅས་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཟིན་པའི་དུས་སྲིད་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཏན་ནས་མེད་པའི་དུས་སྲིད་པར་ཐལ། འཁོར་བ་ལ་མཐའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་འདོད་དེ། སེམས་ཅན་མེད་པའི་དུས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྟག་དངོས་སུ་ཐལ། ཁྱོད་རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཞིག ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་ན་ཁྱོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནམ་ཡང་མེད་པའི་དུས་སྲིད་པར་ཐལ་བ་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པའི་དུས་སྲིད་པར་ཐལ། འཁོར་བ་ལ་མཐའ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་ནི། ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་དུས་སྲིད་པར་ཐལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་དུས་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱང་འཕགས་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་དུས་དེ་ལོངས་སྐུའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེའི་དུས་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་ཆོས་ཅན། འཁོར་ངེས་པ་བྱང་འཕགས་ཁོ་ནས་བསྐོར་བར་ཐལ། ལོངས་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ལོངས་སྐུ་ཡིན་ན་འཁོར་བྱང་འཕགས་ཁོ་ནས་བསྐོར་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱང་འཕགས་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ལོ
Chinese
说“现时已尽”之语。不应说“一切有情皆已成佛，故遍尽”之故。若问：如是，我等亦无如是之责难，应说“一切皆已死亡之时存在”，而不应说“死亡已遍尽”之故。又，达谛迦论师云：有谓“一切有情皆成佛，彼等皆成佛与否不定”者，是自语相违。汝谓“一切有情皆成佛”之定解，是量之力所引生耶？非所引生耶？若引生，则一切有情必成佛；若非引生，则非量所决定之义，立宗是可笑之处。若许彼，则彼过失可入，然未许成佛与否不定，以成佛与成佛决定为一义之故。第四，从彼引申，于轮回有边无边之考察，有遮破、安立、舍弃三种。初者，达谛迦论师云：自宗立宗“一切有情皆成佛，轮回有边”，则“一切有情皆已成佛之时存在，以一切有情皆成佛之故”；及“一切有情皆永灭之时存在，以轮回有边之故”，此二者极欲许，以有情灭之时存在之故，以彼之第二刹那之时，彼已灭之故。若不成立，则一切有情，汝是常法，应成实事，汝从因所生，何以故？以汝之第二刹那之时，汝存在之故。一切有情永不复存在之时应成存在，及彼等皆断灭之时应成存在，以轮回有边之故。如是说者，答曰：周遍不成。如是云。若尔，一切圣菩萨皆灭之时应成存在，以一切有情皆灭之时存在之故。若许，则圣菩萨灭之时之报身应成存在，以彼之时是报身之时之故。立宗已许。若许，则彼时之报身，应成决定之眷属唯圣菩萨所围绕，以是报身之故。若许，则若是报身，则应成眷属唯圣菩萨所围绕遍尽。许彼之故。若许，则圣菩萨灭之时之报身。
English
Saying "the time is exhausted." One should not say "all sentient beings have become Buddhas, therefore it is all-pervasive," because of that. If asked: If so, we also have no such fault, one should say "the time when all have died exists," but one should not say "death is all-pervasive," because of that. Also, the Darṭīka commentator says: Some say, "All sentient beings become Buddhas. Whether they all become Buddhas is uncertain," which is a contradiction of one's own words. Is the certainty that you think "all sentient beings become Buddhas" drawn by the power of valid cognition or not? If it is drawn, then all sentient beings must become Buddhas; if it is not drawn, then establishing a proposition for a meaning not determined by valid cognition is a laughing matter. If one accepts that, then that fault can enter, but one does not accept that becoming a Buddha or not is uncertain, because becoming a Buddha and the certainty of becoming a Buddha are the same meaning. Fourth, extrapolating from that, in the examination of whether samsara has an end or not, there are three: refutation, establishment, and abandonment. The first, the Darṭīka commentator says: The self-school establishes the proposition "all sentient beings become Buddhas, samsara has an end," then "the time when all sentient beings have become Buddhas exists, because all sentient beings become Buddhas"; and "the time when all sentient beings are completely extinct exists, because samsara has an end," these two are extremely desirable to accept, because the time when sentient beings are extinct exists, because at the time of the second moment of that, it is extinct. If it is not established, then all sentient beings, you are a permanent phenomenon, you should become a real thing, you are born from a cause, why? Because at the time of your second moment, you exist. The time when all sentient beings never exist should become existent, and the time when they are all cut off should become existent, because samsara has an end. To those who say this, the answer is: the pervasion is not established. Thus it is said. If so, the time when all noble Bodhisattvas are extinct should become existent, because the time when all sentient beings are extinct exists. If accepted, then the Sambhogakaya at the time when the noble Bodhisattvas are extinct should become existent, because that time is the time of the Sambhogakaya. The proposition is accepted. If accepted, then the Sambhogakaya at that time should become definitely surrounded by only the noble Bodhisattvas, because it is the Sambhogakaya. If accepted, then if it is the Sambhogakaya, then it should become all-pervasively surrounded by only the noble Bodhisattvas. Because of accepting that. If accepted, then the Sambhogakaya at the time when the noble Bodhisattvas are extinct.