Tibetan
སུ། མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གཞུང་ལས་བཤད་ཚུལ། དེ་ལས་གཞན་གྱི་བཤད་པའི་ཚུལ་དགག་པ། དོན་ལ་གནས་པའི་ཕྱོགས་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྩ་བར། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དབྱེ་བས། སེམས་ཅན་རྫས་ཡོད་པར། རྣམ་རྟོག་འཛིན་པར་དག་ཏུ་འདོད། འཕགས་པའི་དབྱེ་བས། སེམས་ཅན་བཏགས་ཡོད་པར། རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། ཞེས་རྟོག་པ་གཉིས་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་བསྟན་པ་དང་། ཉི་ཁྲི་སྣང་བར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མིན་ནམ། དེས་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པས་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་ནི་དེ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྙིང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་འཕགས་པ་ལའང་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་མཚན་མོ་འདས་ནས་ནང་པར་གྱི་དུས་སུ་སྲོག་ཆགས་ལྕེ་སྤྱང་སྐད་འབྱིན་པའི་སྒྲ་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ང་དེའི་དུས་ན་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་མིན་ནམ། དེས་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པས་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚིག་དེ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ལ་མིན་པས་དེས་ན་སྙིང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འགྲེལ་ཆེན་ལས་ཀྱང་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཨར་ན་རེ། གཞུང་འདིས་དངོས་སུ་སྟོན་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ལ་གཙོ་ཆེ་བས་རྣམ་པ་གསལ་བའི་དཔེ་ཙམ་བསྟན་གྱི་སོ་སོར་ངེས་པར་བསྟན་པ་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་ན་རེ། གཞུང་འདིས་མཐོང་སྤང་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་བསྟན་གྱི། སྤྱིར་དེ་གཉིས་སོ་སོར་ངེས་པར་མ་བསྟན་ཞེས་སྨྲའོ། །ཚིག་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ཁ་ཅིག གཞུང་འདིས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དེ་ཡུལ་རྫས་འཛིན་དང་། བདག་མེད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དྲངས་པའི་གང་ཟག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཡུལ་བཏགས་འཛིན་ཡིན་པས་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་ཅན་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་རྟགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་མ་བཤད་དེ། རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་འཕགས་པ་ལའང་ཡོད། བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་སོ་སྐྱེ་ལའང་ཡོད་པའི་
Chinese
第三，关于边际考察，有经论中的说法、驳斥其他人的说法、以及阐述符合实际的观点这三种。第一种是：根本颂中说：“异生之差别，于有实事之有情，执持分别念，许为清净。圣者之差别，于假有之有情，执持分别念，许为清净。”这样，两种分别念对于异生和圣者分别确定地显示。在《二万颂光明释》中说：“一切法皆无我”，像这样的法，难道异生不能证悟吗？那么，执持之分别念以第一种方式安立，岂不是不能周遍吗？如果这样问，回答说：那些是信解作意，而这里是想说如实作意，所以没有意义。而且，圣者也有这样的情况，如经中说：“诸比丘，夜晚过去，到了早晨，听到野兽豺狼发出叫声。”同样，“我在那时会变成没有四肢的山中之王狮子”，难道不是这样说的吗？那么，执持之分别念以第二种方式安立，岂不是不能周遍吗？如果这样问，回答说：那些话是世俗谛，不是胜义谛，所以没有意义。同样，在《大疏》中也这样说过。第二种是：阿惹说，这部经论实际显示的是，实事执持分别念和假立执持分别念这两种，对于异生和圣者来说是主要的，只是显示了显明的例子，并不是分别确定地显示。另一些人说，这部经论分别确定地显示了见道所断的实事执持分别念和假立执持分别念这两种，对于异生和圣者来说是分别确定的，但总的来说，并没有分别确定地显示这两种。一些只依赖字面意义的人说，这部经论将执著于补特伽罗自立自主的实有的补特伽罗我执，作为境的实事执持，以及由现量证悟无我的智慧所引导的执著于补特伽罗仅仅是假立的意识，作为境的假立执持，因此对于异生和圣者分别确定地阐述，但并没有分别确定地阐述有境的实事执持分别念和假立执持分别念这两种，因为圣者也有实事执持分别念，异生也有假立执持分别念的
English
Third, regarding marginal examination, there are three aspects: the explanation from the scriptures, refuting the explanations of others, and elucidating the view that accords with reality. The first is: In the root text, it says, "The distinction of ordinary beings is that they consider sentient beings to be truly existent and hold onto conceptual thoughts, which are considered pure. The distinction of noble beings is that they consider sentient beings to be nominally existent and hold onto conceptual thoughts, which are considered pure." Thus, the two types of conceptual thoughts are definitively shown to be distinct for ordinary beings and noble beings. In the commentary "Light on Twenty Thousand Verses," it says, "All phenomena are selfless." Can't ordinary beings also realize such phenomena? If so, wouldn't the establishment of grasping conceptual thoughts in the first way be non-pervasive? If asked in this way, the answer is: Those are aspirational mental engagements, while here we intend to speak of actual mental engagements, so it is meaningless. Moreover, noble beings also have such instances, as the sutra says, "Monks, after the night has passed and it is morning, they hear the sound of jackals howling." Similarly, "At that time, I will become the king of beasts, the lion without crippled limbs." Isn't that what was said? If so, wouldn't the establishment of grasping conceptual thoughts in the second way be non-pervasive? If asked in this way, the answer is: Those words are conventional truths, not ultimate truths, so it is meaningless. Similarly, it is also explained in the Great Commentary. The second is: Arna says that what this scripture actually shows is that the conceptual thoughts of grasping at true existence and the conceptual thoughts of grasping at imputation are mainly for ordinary beings and noble beings, and only shows clear examples, not definitive distinctions. Others say that this scripture definitively shows the conceptual thoughts of grasping at true existence and the conceptual thoughts of grasping at imputation, which are to be abandoned by seeing, as distinct for ordinary beings and noble beings, but generally speaking, it does not definitively show these two as distinct. Some who rely solely on the literal meaning say that this scripture explains that the ego-grasping of a person who grasps at a self-sufficient and independent truly existent person as the object of grasping at true existence, and the mind that grasps at a person as merely imputed, guided by the wisdom that directly realizes selflessness, as the object of grasping at imputation. Therefore, it definitively explains it for ordinary beings and noble beings, but it does not definitively explain the conceptual thoughts of grasping at true existence and the conceptual thoughts of grasping at imputation as distinct for ordinary beings and noble beings, because noble beings also have conceptual thoughts of grasping at true existence, and ordinary beings also have conceptual thoughts of grasping at imputation.
Tibetan
ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལུགས་དང་པོ་དེ་མི་འཐད་དེ། སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་ན་སོ་སྐྱེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་བ་དང་། བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་ན་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཉི་སྣང་ལས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པས་མ་ཁྱབ་བོ་ཞེས་དང་། གཉིས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པས་མ་ཁྱབ་བོ་ཞེས་པ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་པའི་ལན་བཏབ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །ལུགས་གཉིས་པ་མི་འཐད་དེ། ཐེག་དམན་འཕགས་པ་ལའང་མཐོང་སྤང་དུ་གྱུར་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེ་ལ་མཐོང་སྤང་དུ་གྱུར་པའི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དང་པོ་དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཐོང་སྤང་དུ་གྱུར་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་སྤང་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་སྤང་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པའང་མི་འཐད་དེ། འདིར་བསྟན་རྫས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཡིན་དགོས་པར་ཐལ། དེའི་ཡུལ་གྱི་ངོས་འཛིན་དེ་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཛིན་འདོར་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དགུ་པོ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། འདིར་བསྟན་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་དགུར་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ་ལོ། །ཕྱི་མ་ལ་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དྲངས་པའི་གང་ཟག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པར་ཐལ། དེའི་ཡུལ་གྱི་ངོས་འཛིན་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྔར་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་ཉི་སྣང་ལས། དེའང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོས་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཞེས་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་དེ་ཡུལ་ཅན་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་མིན་པར་ཡུལ་རྫས་འཛིན་ཁོ་ན་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པས་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་དེ་ཡུལ་ཅན་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་མིན་པར་ཡུལ་བཏགས་འཛིན་ཁོ་ནར་ཐལ། སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་བཤད་པའི་རྟོག་པ་དེ་ཡུལ་ཅན་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་མི་བྱེད་པར་ཡུལ་རྫས་
Chinese
答复说，驳回。第一种观点不合理，因为如果此处实际指出的实执分别念是凡夫独有的，那么就会出现不遍及的过失；如果是假立执分别念，那么就会出现圣者独有的，不遍及的过失。因为那个立宗的缘故。如果承认，那么“从日光中，以执著的分别念第一种方式安立不遍及”以及“以第二种方式安立不遍及”等回答就没有意义，这不合理。第二种观点不合理，因为小乘圣者也有见道所断的实执分别念，菩萨凡夫也有见道所断的假立执分别念。第一个理由，因为他们的相续中有以法为对象的见道所断的实执分别念，即他们的相续中有见道所断的执著法为真实的实执。后一个理由，因为他们的相续中有见道所断的以法为信仰作意的假立执分别念。第三种观点也不合理，如果此处所说的实执分别念的对境是执著人我独立的实有，那么就必须是人我执。因为那样确定它的对境是合理的。如果承认，那么执取和舍弃等九种对境，有法，就会有那种情况。如果不成立，那么此处所说的实执分别念就不能以对境的差别分为九种，这不合理。对于后者，如果假立执分别念的对境是以现量证悟无我的智慧所引导的，执著人为假立的意识，那么就应该是那样。因为那样确定它的对境是合理的。如果承认，那么就和之前一样。另外，从《日光论》中说：“如果说，那也无法遍及执著的分别念第一者吗？”那么，所谓的执著的分别念第一者，不是有境的实执分别念，而是仅仅是境实执；“执著的分别念第二者无法遍及”的所谓的执著的分别念第二者，不是有境的假立执分别念，而仅仅是境假立执。因为对于生者和圣者分别确定的分别念，不是有境的实执分别念和假立执分别念，而是境实
English
The answer is, reject. The first view is unreasonable, because if the real grasping conceptualization actually indicated here is unique to ordinary beings, then there will be the fault of not being pervasive; if it is the imputed grasping conceptualization, then there will be the fault of being unique to the noble ones, not being pervasive. Because of that proposition. If you admit it, then the answer that "from the sunlight, establishing that the first type of grasping conceptualization is not pervasive" and "establishing that the second type is not pervasive" etc. is meaningless, which is unreasonable. The second view is unreasonable, because even Hinayana noble ones have real grasping conceptualizations that are to be abandoned by seeing, and Bodhisattva ordinary beings have imputed grasping conceptualizations that are to be abandoned by seeing. The first reason, because their continuum has real grasping conceptualizations that are to be abandoned by seeing with respect to phenomena, that is, their continuum has real grasping that grasps phenomena as true that are to be abandoned by seeing. The latter reason, because their continuum has imputed grasping conceptualizations of faith and attention to phenomena that are to be abandoned by seeing. The third view is also unreasonable, if the object of the real grasping conceptualization mentioned here is grasping the self of a person as an independent, substantially existent entity, then it must be the grasping of the self of a person. Because it is reasonable to identify its object in that way. If you admit it, then the nine objects such as grasping and abandoning, the subject, will have that situation. If it is not established, then it is unreasonable that the real grasping conceptualization mentioned here cannot be divided into nine types by the difference of objects. For the latter, if the object of the imputed grasping conceptualization is the mind that grasps a person as merely imputed, led by the wisdom that directly realizes selflessness, then it should be like that. Because it is reasonable to identify its object in that way. If you admit it, then it is the same as before. In addition, from the "Sunlight Treatise": "If you say, then it will not be able to pervade the first type of grasping conceptualization?" Then, the so-called first type of grasping conceptualization is not a subject-possessing real grasping conceptualization, but merely an object-real grasping; the so-called second type of grasping conceptualization that "the second type of grasping conceptualization cannot pervade" is not a subject-possessing imputed grasping conceptualization, but merely an object-imputed grasping. Because the conceptualization specifically determined for beings and noble ones is not a subject-possessing real grasping conceptualization and imputed grasping conceptualization, but an object-real