Tibetan
་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེའི་དོན་ནི། མཐའ་གསུམ་དུ་བརྟགས་ནས་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་སྐྱེད་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་ལུགས་ནི། བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་མི་སྐྱེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རེ་རེས་ཀྱང་དེ་མི་སྐྱེད། ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པས་ཀྱང་དེ་མི་སྐྱེད། ཁྱོད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བས་ཀྱང་དེ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐའ་ཕྱི་མ་ལ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཀྱི་ལན་འདེབས་ཤིང་། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ། མར་མེའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ལན་འདེབས་པ་ནི་སྔར་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། སྦྱོར་བ་གསུམ་གྱི་ས་མཚམས་ལ་དཔྱད། དངོས་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱད། ཀླན་ཀ་སྤང་བའི་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་དགག་གཞག་གཉིས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ། ཞིང་དག་པའི་སྦྱོར་བ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་གྱི་མ་མཐའི་ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ན་ཡོད་དེ། དེ་ནས་ཆོས་སྐུ་དང་། ལོངས་སྐུ་དང་། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ཁ་ཅིག དེ་གསུམ་གྱི་མ་མཐའ་ས་དང་པོ་ནས་ཡོད་དེ། དེར་སྲིད་ཞི་རང་བཞིན་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཟེར། ཡང་ཁ་ཅིག དེ་གསུམ་མ་མཐའ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ནས་ཡོད་དེ། དེར་སྲིད་ཞི་རང་བཞིན་མེད་པར་མཉམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་སྒོམ་བྱུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་ལུགས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་ཆོས་སྐུའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུའི་དོན་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཉམས་ལེན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆོས་སྐུའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་བྱེད་དམ། ཉན་རང་དང་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཆོས་སྐུའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ན་དེ་འདྲ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན། མ་ཁྱབ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་འཇུག་ཁ་མའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལའང་འབྲས་ཡུམ་ལ་ཉེ་བའི་གཞི་ཤེས་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུད་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་ནས་འབྲས་ཡུམ་ཐོབ་པར་ངེས་པའི་གཞི་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། ལུགས་གསུམ་ཆར་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་གནས་སྐབས་ན་རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། དྲོད་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་ན་གནས་སྐབས་རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཐེག་ཆེན་སྦྱོར་ལམ་ན་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་ཐལ། ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ངེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཐེག་ཆེན་དྲོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཚོགས་སྒྲུབ་ཡོད་པར་ཐལ། དེར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་ཆར་གྱི་ཁྱབ་པ་ཁས། གཞན་ཡང་ལུགས་དང་པོ་ལ། སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་སྔོན་སོང་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེའི་མ་མཐའི་ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ནས་འཇོག་པར་འཐད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སློབ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་མ་མཐའི་ས་མཚམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་ནས་ཡོད་དེ། དེ་སྒོམ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དེ་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒོམ་པར་བཤད་པ་གང་ཞིག སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔས་སློབ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་དེར་ཐལ། སློབ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར། འོ་ན་རྩེ་སྦྱོར་སྒོམ་པའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་སློབ་ལམ་བཞི་ཀ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཏུ་བཤད་པར་ཐལ། རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་སྒོམ་པར་བཤད་པ་གང་ཞིག ཐེག་ཆེན་གྱི་སློབ་ལམ་བཞི་ཀ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སྔ་མ་དེར་ཐལ། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྟོགས་པ་འབྱུང་བས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིམ་བཞིན་ཁས་བླངས། རྩ་བར་འདོད་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ན་རྩེ་སྦྱོར་ཡོད་པར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ། སྦྱོར་བ་གསུམ་གྱི་མ་མཐའི་ས་མཚམས་ས་བརྒྱད་པ་ན་ཡོད་དེ། དག་སའི་བྱང་སེམས་ལ་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཐ་སྙད་གསུངས་ཤིང་། སྦྱོར་བ་དེ་གསུམ་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་ཁོ་ནས་སྒོམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། དེ་བས་ན་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ས་ནས་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་། རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་མ་བྱས་པར་ཡང་དག་མཐའ་མངོན་དུ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་པའི་གདམས་པའང་དག་སའི་བྱང་སེམས་ལ་མཛད་པ་དང་། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་ལས་སློང་བར་མཛད་པ་ཡང་དག་སའི་བྱང་སེམས་ལ་མཛད་པ་སོགས་གནད་དུ་མ་ཤེས་དགོས་ཏེ་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ཡུལ་འཁོར་འདས་གཉིས་ངོས་གཟུང་བ་དང་། ཡུལ་ཅན་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་མཚན་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཙམ་པའི་གཞུང་འགའ་ཞིག་ལས། ཀུན་བརྟགས་དང་། མ་དག་གཞན་དབང་འཁོར་བ་དང་། དག་པ་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་མྱང་འདས་སུ་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། འཁོར་བ་ཡིན་ན་འདུས་བྱས་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་བརྟགས་འདུས་བྱས་མིན་པའི་ཕྱིར། མྱང་འདས་ཡིན་ན་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཡིན་དགོས་ལ། དག་པ་གཞན་དབང་དེ་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་མཉམ་གཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག སྡུག་ཀུན་གཉིས་འཁོར་བ་དང་། འགོག་ལམ་གཉིས་མྱང་འདས་ཀྱི་མཚན་གཞིར་འཇོག་པའང་མི་འཐད་དེ། དེ་ཡིན་ན་འཁོར་བ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། མ་དག་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་འཁོར་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་བདེན་མྱང་འདས་མིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག མྱང་འདས་ལ་ལྷག་བཅས་མྱང་འདས་དང་། ལྷག་མེད་མྱང་འདས། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་དང་བཞིར་བཞེད་པའང་མི་འཐད་དེ། རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་ཀྱིས་མྱང་འདས་ཀྱི་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་བ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་གྱི་མྱང་འདས་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རང་ལུགས་ནི། རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་འཁོར་བའི་མཚན་གཞི་ཡིན་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། གསུམ་པོ་དག་ལས་གཉིས་འབྱུང་ཞིང་། །གཉིས་ལས་གཉིས་འབྱུང་བདུན་ལས་ཀྱང་། །གསུམ་འབྱུང་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ནི། །དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡ
Chinese
之所以这样说，是没有过失的。因为它的意思是，经过三个方面的观察，如果以大乘发心不能生起无上菩提，那就不是正确的。因此，就自宗而言，菩萨修道者的相续中的发心，是所立宗。你不能生起无上菩提，因为你的每一个前后刹那都不能生起它。你的前后刹那同时生起，聚集在一起也不能生起它。你的前后刹那次第生起也不能生起它。如果这样问难，则对后面的“不能生起”进行不成立的回答，并且作为它的能立，因为害怕它产生之后立即消失。对于“法皆如梦”之处，以灯的例子来回答周遍不成立，这是以前的《大疏》的究竟密意。在“法皆如梦”的场合，考察三种瑜伽的界限，考察实际意义，以及遣除争论的方式，这三者之中，第一者有破立两种。第一者中，有些人认为，寂灭涅槃等性的瑜伽，清净佛土的瑜伽，以及善巧方便的瑜伽这三种的最低限度在大乘的资粮道中存在，因为从那里开始，就有了成为法身、报身和事业的不共之因的瑜伽。有些人认为，这三种的最低限度从初地开始就存在，因为在那里有现量证悟轮涅自性不二的瑜伽。还有些人认为，这三种的最低限度从大乘的加行道暖位开始就存在，因为在那里有以修所生为主，证悟轮涅自性不二的等性瑜伽，有能清净佛土的瑜伽，以及有以大乘发心的方式成办圆满利他的瑜伽。像这样有三种观点。在三种观点中，第一种观点中，法身不共之因的意义，是指在大乘的修行中成为法身不共之因呢？还是指与声闻、缘觉不共的法身之因呢？如果按照第一种观点，那么在大乘的资粮道中存在这样的法身之因的理由是不成立的。
English
It is said that there is no fault in saying that. Because its meaning is that, after examining the three aspects, if the Mahayana mind of enlightenment cannot generate the unsurpassed Bodhi, then it is not correct. Therefore, as for our own system, the mind of enlightenment in the continuum of a Bodhisattva practitioner is the subject. You cannot generate unsurpassed Bodhi, because each of your previous and subsequent moments cannot generate it. Your previous and subsequent moments arise simultaneously, and gathering together cannot generate it. Your previous and subsequent moments arising in sequence cannot generate it. If asked in this way, then the answer of non-establishment is given to the latter "cannot generate", and as its proof, because it is feared that it will disappear immediately after it arises. Regarding "all phenomena are like dreams", the answer of non-establishment of pervasion is given through the example of a lamp, which is the ultimate intention of the previous Great Commentary. In the case of "all phenomena are like dreams", examine the boundaries of the three yogas, examine the actual meaning, and the way to dispel disputes. Among these three, the first has two aspects: refutation and establishment. In the first, some say that the lowest limit of the three yogas of equality of samsara and nirvana, the yoga of purifying the Buddha-field, and the yoga of skillful means exists in the Mahayana accumulation path, because from there, there are yogas that become the uncommon cause of Dharmakaya, Sambhogakaya, and activity. Some say that the lowest limit of these three exists from the first bhumi, because there is the yoga of directly realizing the non-duality of the nature of samsara and nirvana. Others say that the lowest limit of these three exists from the heat stage of the Mahayana path of joining, because there is the yoga of equality that mainly arises from meditation, realizing the non-duality of the nature of samsara and nirvana, the yoga that purifies the Buddha-field, and the yoga that accomplishes perfect benefit for others through the Mahayana mind of enlightenment. Thus, there are three views. Among the three views, in the first view, does the meaning of the uncommon cause of Dharmakaya refer to becoming the uncommon cause of Dharmakaya among the Mahayana practices? Or does it refer to the cause of Dharmakaya that is uncommon to the Hearers and Solitary Realizers? If according to the first view, then the reason for the existence of such a cause of Dharmakaya in the Mahayana accumulation path is not established.
Chinese
，因为在那里没有获得对无分别智慧的自在。如果按照后者，则不遍及，因为大乘道中即将入门的声闻阿罗汉的相续中也有接近果母（指佛果）的基础识。因为他们的相续中必定存在从三个无数劫后获得果母的基础识。承认周遍。三种观点共同认为，大乘的加行道暖位时，存在不退转的加行。因为那个时候存在从圆满菩提不退转的加行。承认周遍。如果不成立，则因为如果是安住于暖位的菩萨，则必定从圆满菩提不退转。此外，大乘加行道中有接近菩提的加行。因为殊胜妙法的智慧是必定从三个无数劫后获得菩提的加行。又，大乘暖位时存在积聚资粮。因为那里存在成为大菩提之因的积聚资粮的修行。三者的周遍都承认。此外，对于第一种观点，如果是有获得有寂平等加行的人，则不遍及是不退转的僧众先驱。因为它的最低界限适合安立在大乘的资粮道上。不能允许，因为（经中）说“获得学道的僧众之法”。又有些人说，有寂平等的最低界限存在于大乘的加行道上，因为修习它的所依补特伽罗被说是安住于加行道、见道、修道三者之上的补特伽罗。因为获得学道僧众之法的菩萨被说是修习者，而安住于加行道、见道、修道三者之上的菩萨获得了学道僧众之法。前者成立，因为（经中）说“获得学道僧众之法”等等。如果这样，那么修习顶加行的所依补特伽罗被说是安住于大乘的四个学道之上的补特伽罗。因为获得圆满加行的菩萨被说是修习者，而安住于大乘的四个学道之上的菩萨获得了圆满加行。前一个因成立，因为对于获得一切相圆满现证的人来说，
English
, because there, one has not obtained mastery over non-conceptual wisdom. According to the latter, it is not pervasive, because even the Śrāvaka Arhats who are about to enter the Mahāyāna path have a basis consciousness close to the fruition mother (referring to Buddhahood) in their continuum. Because their continuum definitely has a basis consciousness that will obtain the fruition mother after three countless eons. The pervasiveness is accepted. All three systems commonly assert that during the heat stage of the Mahāyāna path of application, there is an irreversible application. Because at that time, there is an irreversible application from complete enlightenment. The pervasiveness is accepted. If it is not established, then it is because if one is a Bodhisattva abiding in heat, then it is necessarily irreversible from complete enlightenment. Furthermore, in the Mahāyāna path of application, there is an application close to enlightenment. Because the wisdom of the great supreme Dharma is an application that will definitely attain enlightenment after three countless eons. Also, during the heat stage of the Mahāyāna, there is accumulation of merit. Because there, there is a practice of accumulating merit that becomes the cause of great enlightenment. The pervasiveness of all three is accepted. Furthermore, according to the first system, if one is a person who has attained the application of equality of existence and peace, then it is not pervasive that they are a forerunner of the irreversible Sangha. Because its minimum boundary is suitable to be established on the Mahāyāna path of accumulation. It cannot be accepted, because it is said (in the scriptures) that "one has obtained the Dharma of the learning Sangha." Also, some say that the minimum boundary of the equality of existence and peace exists on the Mahāyāna path of application, because the person who is the basis for meditating on it is said to be a person who abides on the three paths of application, seeing, and meditation. Because the Bodhisattva who has obtained the Dharma of the learning Sangha is said to be the meditator, and the Bodhisattva who abides on the three paths of application, seeing, and meditation has obtained the Dharma of the learning Sangha. The former is established, because it is said, "one has obtained the Dharma of the learning Sangha," etc. If so, then the person who is the basis for meditating on the peak application is said to be a person who abides on all four paths of learning of the Mahāyāna. Because the Bodhisattva who has obtained the complete application is said to be the meditator, and the Bodhisattva who abides on all four paths of learning of the Mahāyāna has obtained the complete application. The former sign is established, because for the person who has obtained the complete realization of all aspects,