Tibetan
་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་འཛིན་མངོན་སུམ་རྒྱུ་ཚོགས་ཡིན། །གཏན་ཚིགས་གཞི་འཛིན་མངོན་སུམ་ཡིན། །དེས་ན་ཐ་སྙད་འབྱུང་རུང་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་བློ་གང་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཅིང་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འབྱུང་རུང་དུ་གྲུབ་ཅེ་ན། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད་པའི་མ་དམིགས་པ་དགག་གཞི་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལས་དགག་ཆོས་མ་དམིགས་པའི་ངེས་ཤེས་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་ཤིང་མེད་ངེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་འགལ་རྐྱེན་མེད་ཅིང་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་ན་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས། དེ་ལས་བཟློག་ན་གཞན་གཏན་ཚིགས་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲུབ་བོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གཅིག་བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བུམ་པ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པ་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ལས་འགྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་དམིགས་པའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་རང་མྱོང་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ས་ཕྱོགས་འདི་ནི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱའམ། བུམ་པ་འདི་ནི་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ངེས་ཤེས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གཅིག་དམིགས་པ་ལས་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་ཀྱི། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་སྨོས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། དོན་ཐ་དད་དང་ཐ་མི་དད་ནི་རང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དོན་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་བུམ་པ་དམིགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ལས་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་དེ་རྣམས་བུམ་པ་ཡོད་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས་ཤིང་། ཤེས་པ་ཐ་དད་དང་ཐ་མི་དད་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བློའི་ཐ་དད་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་བློ་རང་ཉིད་ལས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། བློ་དེ་དག་གིས་བློ་དེའི་དོན་ཏེ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཐ་དད་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱི་དབྱེ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ཐ་དད་དུ་འགྲུབ་བྱེད་བློ་ལས་གཞན་མེད་ཅིང་། དོན་ཐ་དད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བློ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་རིག་འདི་ཉིད་ནི་བློ་རང་གི་བདག་ཉིད་འདི་ནི་བློ་གཞན་ལས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་འབྱེད་བྱེད་ཡིན་གྱི། བློ་གཞན་གྱིས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་མི་དགོས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློའི་དབྱེ་བ་རང་ཉིད་ལས་འགྲུབ་པ་དེ་ལྟ་མིན་པར་དེ་ལ་དམིགས་པའི
Chinese
是也。二者有三：基之现量为因之集合。以理基之现量是。因此，词可生是成立的。第一，如果自性不现，以何心识成立，以何因缘成立无之词可生耶？自性不现之征相，乃作者所具之不现，即执持遮遣之基之现量。由此，遮遣法不现之定解，由自证现量之力牵引，若无定之词无违缘且具顺缘，则由自力牵引。反之，则需依赖他之理而成立，此乃所示。如一无瓶之清净处，汝处无瓶为量，由自证现量之力成立。汝为所缘之根识现量，由自体验自证现量而体验，故云此处可见耶？或此瓶不现耶？具分别之智定解乃生起之故。若然，宜云一可见，何需言体验耶？如是言说，有其必要。意义之异与不异，仅由自存而成立。然体验意义之识，由瓶可见之殊胜性，而了知彼处之意义较瓶之存在更为殊胜。识之异与不异，乃缘彼之识不依赖他者，而由自身成立。因此，需了知此必要。故，识之异与不异之差别，乃由识自身成立。彼等识，成立彼识之意义，即成为境之意义之异与不异之差别。成立意义之异，无有他识。了知意义之异，如是体性之识，体验自性之自证，此乃识自性，此乃区分于他识之因，即区分者。无需由他识区分之故。若识之差别不由自身成立，而缘于彼
English
It is so. There are three in the second: The basis of perception is the collection of causes. The reason is the basis of perception. Therefore, the term 'can arise' is established. First, if the non-apprehension of the self-nature is established by what mind, and by what reason is the term 'non-existence can arise' established? The sign of the non-apprehension of the self-nature is the non-apprehension possessed by the agent, which is the perception that holds the basis of negation. From this, the definite understanding of the non-apprehension of the object of negation is drawn by the power of self-cognizant perception, and if the term of certainty of non-existence has no contradictory conditions and possesses favorable conditions, it is drawn by its own power. Conversely, it is shown that it is established by relying on other reasons. For example, a clean place devoid of a pot, you do not perceive the pot as a valid means of cognition, which is established by the power of self-cognizant perception. You are the object of the root consciousness perception, experienced by self-experience and self-cognizant perception, so it is said, 'Is this place visible?' Or 'Is this pot not visible?' Because the definite understanding of the discriminating mind arises. If so, it is appropriate to say 'one is visible,' why is it necessary to say 'experience'? There is a need to say so. The difference and non-difference of meaning are established only by self-existence. However, the consciousness that experiences meaning, due to the special nature of the pot being visible, understands that the meaning of that place is more special than the existence of the pot. The difference and non-difference of consciousness are that the consciousness that focuses on it is established by itself without relying on others. Therefore, it is necessary to understand this necessity. Therefore, the distinction between the difference and non-difference of consciousness is established by the consciousness itself. Those consciousnesses establish the meaning of that consciousness, that is, the difference and non-difference of the meaning that becomes the object. There is no other consciousness that establishes the difference of meaning. The consciousness of such a nature that understands the difference of meaning, the self-cognizance that experiences its own nature, this is the self-nature of consciousness, this is the cause that distinguishes it from other consciousnesses, that is, the discriminator. Because there is no need to distinguish it by other consciousnesses. If the difference of consciousness is not established by itself, but depends on it
Tibetan
་བློ་རྫས་གཞན་གྱིས་འགྲུབ་དགོས་ན། བློ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བློ་གཞན་གྱིས་འགྲུབ་དགོས་ཤིང་། བློ་གཞན་དེའི་དབྱེ་བའང་བློ་གཞན་གྱིས་འགྲུབ་དགོས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་བློ་འགའ་ཡང་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །དེ་དག་ནི་ཞར་ལས་འོངས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་འགོད་པ་ན་ཆོས་ཅན། སྣང་རུང་གི་བུམ་པ་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ཡང་དགག་བྱའི་ཆོས་སྣང་རུང་གི་བུམ་སོགས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་དེས་དབེན་པའི་དགག་གཞི་ས་ཕྱོགས་དམིགས་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དགག་གཞི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དགག་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པ་མྱོང་བའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དེ་ལས་གཞན་བུམ་པ་བསལ་བ་སྟེ་བཀག་པ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དེས་ན་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་འདི་ནི་ཆོས་ཅན། རང་ཉིད་མྱོང་བའི་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་གཞི་འཛིན་པའི་གཞན་རིག་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྟེ་དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་བུམ་པ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཆོས་ཅན། རྒོལ་བ་བླུན་པོ་ལ་རྩོད་གཞིའི་སྟེང་དུ་བུམ་པ་དེ་མེད་པའི་རྣམ་གཞག་སྟེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་གོ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བ་མཁས་པ་ལ་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་རྟགས་ལ་མི་ལྟོས་པར་བུམ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་མ་དམིགས་པ་དགག་གཞི་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་རང་མྱོང་རང་རིག་མངོན་སུམ་ལས་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྲུབ་ན། བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན། བུམ་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་མེད་པ་ཉིད་ནི་བུམ་པ་མི་དམིགས་པ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་རང་རིག་གིས་མི་འགྲུབ་པར་བུམ་པ་དམིགས་པའི་བློ་མི་དམིགས་པ་ལྟ་བུ་བློ་གཞན་གྱིས་བུམ་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་མ་དམིགས་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །གཉིས་པ་ཚུལ་དེས་མ་དམིགས་གཞན་ཡང་གྲུབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྔ་མས་མི་སྣང་མ་དམིགས་གྲུབ། །ཕྱི་མས་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ཕྱོགས་ཆོས་ཅན་གྱི་རབ་དབྱེ་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་ལོགས་སུ་མི་སྟོ
Chinese
如果心识必须由其他事物来成立，那么，心识，作为有法，你的差别将变成无穷无尽，因为你的差别必须由其他心识来成立，而那个其他心识的差别也同样必须由其他心识来成立。如果承认，那么，因此，任何事物和心识都不会成立为各自分离。这些都是顺便而来的。第二，在安立自性不现见的因时，有法，因为显而易见的瓶子不现见，所以，这个因的含义也是，所破之法，显而易见的瓶子等，与此不同，即远离此的破立处，正是地点的现量，因为破立处自性不同，远离所破之法的感受的根识现量，与此不同，排除瓶子，即遮止者不是他者，因为如此。第三，因此，这个自性不现见的因，有法，是从自己体验的自证现量中证悟的，因为是执持破立处的他证现量，因此。因此，像“因为瓶子显而易见而不现见”这样的自性不现见的因，有法，对于愚笨的论敌来说，是在辩论的场所上瓶子不存在的形态，即是理解不存在的名称，因为对于聪明的论敌来说，仅仅是自己存在，就不依赖于因，而是具有进入瓶子不存在的名称的现量。如果自性不现见是通过破立处现见的识而从自己的体验自证现量中成立，那么，远离瓶子的地点，有法，将变成瓶子不存在的无尽的能立，因为像瓶子一样的事物的无有性是从瓶子不现见中证悟的，而且，这也不是由自证来成立，而是像瓶子现见的识不现见一样，必须由其他心识来成立瓶子现见的不存在，而且，这又必须由其他不现见来成立，因为如此。第二，以这种方式，其他不现见也成立，有两种：前者成立不显现不现见，后者成立相违品现见。第一，那么，在讲解所法差别的时候，不显现不现见的因的例子不单独显示。
English
If consciousness must be established by other things, then, consciousness, as the subject, your distinction will become endless, because your distinction must be established by other consciousness, and that other consciousness's distinction must also be established by other consciousness in the same way. If admitted, then, therefore, no things and consciousness will be established as separate from each other. These are incidental. Second, when establishing the reason of non-perception of self-nature, the subject, because the visible vase is not perceived, the meaning of this reason is also that the object to be refuted, the visible vase, etc., is different from it, that is, the basis of negation, the place, which is devoid of it, is the direct perception itself, because the basis of negation is different in nature, the sense perception that experiences the absence of the object to be refuted, other than that, the vase is eliminated, that is, the one who prevents is not other, because of this. Third, therefore, this sign of non-perception of self-nature, the subject, is realized from the self-awareness direct perception that experiences itself, because it is the other-awareness direct perception that holds the basis of negation, therefore. Therefore, like "because the vase is visible and not perceived," the sign of non-perception of self-nature, the subject, for the foolish opponent, is the form of the vase not existing on the ground of debate, that is, it is the understanding of the term non-existence, because for the wise opponent, just by existing himself, he does not rely on the sign, but is the direct perception that enters the term of the vase's non-existence. If the non-perception of self-nature is established from one's own experience of self-awareness through the knowledge of perceiving the basis of negation, then, the place devoid of the vase, the subject, will become the endless proof of the vase's non-existence, because the non-existence of things like the vase is realized from the non-perception of the vase, and this is not established by self-awareness, but like the non-perception of the consciousness that perceives the vase, it must be established by other consciousness that the vase's perception does not exist, and this must be established by other non-perceptions, because of this. Second, in this way, other non-perceptions are also established, there are two: the former establishes the non-appearance of non-perception, the latter establishes the perception of the contradictory. First, then, when explaining the divisions of the subject, the example of the sign of non-perception of non-appearance is not shown separately.