Tibetan
་ཀྱིས་མ་ངེས་ན་གོ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དེ་བྱུང་འབྲེལ་པའི་ངེས་བྱེད་མེད། །བདག་གཅིག་འབྲེལ་པའི་ངེས་བྱེད་མེད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དེ་བྱུང་འབྲེལ་བའི་ངེས་བྱེད་དངོས། །བདག་སྲོག་གཉིས་ལ་དེ་མ་གྲུབ། །ངེས་བྱེད་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་སྣང་རུང་གི་གཞི་འགར། དང་པོར་གཉིས་ཀ་མ་དམིགས། དེ་ནས་རྒྱུ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་དང་། ཡང་ན་དང་པོར་འབྲས་བུ་དམིགས། དེ་ནས་རྒྱུ་མ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཚད་མས་ངེས་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་འབྲས་སུ་མངོན་སུམ་ཕུགས་གསུམ་གང་རུང་གིས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྲོག་སོགས་ཆོས་ཅན། བདག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཁྱོད་ལས་དོན་གཞན་བདག་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་བདག་གི་འབྲས་བུ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་དེ་ཡོད་ན་བདག་ཡོད་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་མེད་པ་ན་ཁྱོད་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་དེ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པས་དུས་ནམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ལྡོག་པ་འཁྲུལ་ན་འབྲས་བུ་མིན། །འཁྲུལ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དགག །རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པའི་དཔེར་བརྗོད་དགག །འཁྲུལ་པ་མེད་ཚུལ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་ཆོས་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་དེ་ལྡོག་ན་དེ་ལྡོག་པར་མ་ངེས་ཏེ། དུ་བ་མེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཀྱང་མེ་ལྡོག་ན་དུ་བ་ལྡོག་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་བ་དེ་མེ་མེད་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་རྣམས་ཆོས་ཅན། རང་རྒྱུར་འདོད་པ་དེ་དག་མེད་པར་གཞན་ལས་བྱུང་ན་ཅི་ལྟར་རང་རྒྱུར་འདོད་པ་དེས་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་མིན་པར་ཐལ། རང་རང་གི་རྒྱུ་རྣམས་ལས་ནི་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན། སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཚོགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་འདིས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མིན་ན། འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་འདི་ཆོས་ཅན། ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཐལ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་རྒྱུ་ཐ་དད་དང་རྒྱུ་ཚོགས་གཅིག་པ་གང་གིས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་ཚད་མས་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་འདི་མེའི་འབྲས་བུ་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་བྱེད་ལ། ཡང་མེའི་འབྲས་བུ་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་མིན་པར་མེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་སོགས་བསྐྱེད་པས་དུ་བ་དེ་མེ་ལ་ལྡོག་པ་འཁྲུལ་ལོ་ཞེ་ན། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉམས་པར་ཐལ། མེ་ཡོད་ཀྱི་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཐ་དད་བྱེད་མི་བྱེད་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་གཅིག་ནི་ཆོས་ཅན། མེ་ཡོད་དང་མེ་ཡོད་མིན་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཐལ། མེ་ཡོད་ཀྱི་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་དང་། མེ་ཡོད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དུ་བའི་རྒྱུར་འདོད་པའི་གཞན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མེ་ཡོད་བཞིན་དུ་དུ་བ་བསྐྱེད་པ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དེས་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཁྱོད་དེ་མེ་ཡོད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་དེས་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན་དུ་བ་དེ་ནི་ཁྱོད་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་སྟེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཆོས་ཅན། རྒྱུ་དེས་རང་འབྲས་ཁོ་ན་བསྐྱེད་ཅིང་། འབྲས་བུ་དེ་རང་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཉིད་དེ་འབྲས་བུ་དེ་བསྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་དེ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཡིན་དགོས་ཤིང་། འབྲས་བུ་དེའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་མིན་ན་འབྲས་བུ་དེ་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་སུ་མཐོང་བ་བཞིན་འབྲས་བུ་དུ་བ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མཐོང་ན་ཡང་སྟེ་རྟགས་སུ་བྱས་པ་ལས་གཞི་འགར་རང་རྒྱུ་དེ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་སྲིད་དེ། གཞི་འགའ་ཞིག་ཏུ་རང་རྒྱུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མས་འབྲས་བུ་རིགས་གཅིག་བསྐྱེད་པ་ཡོད་དེ། ཆུ་དང་འོ་མ་མི་འདྲ་བས་རང་འབྲས་རུལ་བ་གཅིག་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆུ་དང་འོ་མ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་འབྲས་རུལ་བ་གཅིག་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ཏེ་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱས་པ་ལས་རྒྱུ་ཚོགས་པ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ལས་འབྲས་བུ་རིགས་གཅིག་བསྐྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ། ཁྱོད་གཤེར་བར་རིགས་གཅིག་པའི་ནུས་པ་གང་ལས་རང་འབྲས་རུལ་བ་གཅིག་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་གཉིས་ཀའང་རྒྱུ་རིགས་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འབྲས་བུ་རིགས་གཅིག་བསྐྱེད་དགོ
Chinese
如果不能确定，就不能作为理解的对象。第二种情况有两种：没有产生关系的确定因素；没有单一主体的关系的确定因素。第一种情况有三种：产生关系的确定因素的真实存在；在主体和生命这两个方面，这一点并不成立；驳斥对确定因素的争论。第一种情况是：因和果都存在于可以显现的基础之上。首先，两者都没有被观察到。然后，在看到因之后，果被看到；或者首先观察到果，然后在没有看到因之后，果没有被看到，这些都是有法。通过量可以确定它们是因和果，因为可以通过现量、比量和圣教量中的任何一种来确定它们是因和果。第二种情况是：生命等是有法。因为你是主体的果，所以你不是作为一种标志，使人从你那里理解到其他的主体，因为你不是主体的果。因为如果你存在，主体存在是不确定的；而且如果主体不存在，你也不可能不存在，因为主体是永恒存在的，所以任何时候都不可能不存在。第三种情况有四种：如果颠倒，就不是果；驳斥即使颠倒也是果；驳斥对因的颠倒的例子；总结性地展示没有颠倒的方式。第一种情况是：如果仅仅因为是某个法的果，那个法就颠倒，那么那个法的颠倒是不确定的。例如，虽然烟是火的果，但如果火颠倒，烟的颠倒是不确定的，因为烟是从没有火的帝释天的头顶产生的。如果有人这样认为，那么，果的不同自性是有法。如果它们不是由自己所认为的因产生的，而是由其他事物产生的，那么它们怎么会是由自己所认为的因所产生的自性呢？因为它们是从各自的因产生的。此外，事物是有法。它们是各种各样的自性，因为它们是从不同的因集合的各种不同的能力中产生的。如果不同的因集合不产生不同的果，那么这三种存在（三界）是有法。它们将变成一个自性，因为没有任何事物是由不同的因和相同的因集合所产生的。后一个标志是通过量成立的。第二种情况是：如果百
English
If it is not certain, it cannot be used as an object of understanding. The second case has two aspects: there is no determining factor for the relationship of arising; there is no determining factor for the relationship of a single entity. The first case has three aspects: the actual existence of a determining factor for the relationship of arising; this is not established in the case of the self and life; refuting arguments against the determining factor. The first case is: both cause and effect exist on a basis where they can appear. Initially, neither is observed. Then, after seeing the cause, the effect is seen; or initially, the effect is observed, and then, after not seeing the cause, the effect is not seen, these are the subjects of the argument. They are determined to be cause and effect by valid cognition, because they are determined to be cause and effect by any of the three: direct perception, inference, or scriptural authority. The second case is: life, etc., are the subjects of the argument. Because you are the effect of the self, you are not a sign that makes one understand another self from you, because you are not the effect of the self. Because if you exist, the existence of the self is uncertain; and if the self does not exist, it is impossible for you not to exist, because the self is eternally existent, so it is impossible for it not to exist at any time. The third case has four aspects: if there is reversal, it is not an effect; refuting that even if there is reversal, it is still an effect; refuting examples of reversal of the cause; summarizing and showing how there is no reversal. The first case is: if merely because it is the effect of a certain phenomenon, that phenomenon is reversed, then the reversal of that phenomenon is uncertain. For example, although smoke is the effect of fire, if the fire is reversed, the reversal of the smoke is uncertain, because the smoke arises from the crown of Indra, who has no fire. If someone thinks this way, then, the different natures of effects are the subjects of the argument. If they are not produced by what they consider to be their own cause, but are produced by other things, then how can they be the nature produced by what they consider to be their own cause? Because they are produced from their respective causes. Furthermore, things are the subjects of the argument. They are of various natures, because they are produced from the various different abilities of different collections of causes. If different collections of causes do not produce different effects, then these three existences (the three realms) are the subjects of the argument. They will become one nature, because nothing is produced differently by different causes and the same collection of causes. The latter sign is established by valid cognition. The second case is: if a hundred
Chinese
如果说，百神的头既能产生与火之果不同的果，又不能产生与火之果不同的果，而是产生火之果——烟等，因此烟对火的回遮是错误的。那么，百神的头，作为有法，你已经失去了本性同一的性质，因为既能产生火存在的集合的果，又不能产生火存在的集合的果。百神的头之一，作为有法，你具有火存在和火不存在的两种自性，因为你既能产生火存在的集合的果，又能产生与火不同的集合的果。因此，你所认为的烟的因，比如百神的头等，作为有法，你明明有火，却不能产生烟。如果你具有产生烟的自性，那么你必须是有火的；如果你不具有产生烟的自性，那么烟怎么能从你那里产生呢？不会产生的。因此，因和果，作为有法，因只能产生自己的果，果只能从自己的因产生，以这种方式相互确定自性，如果果是产生者，那么果必须是因的自性；如果果不是因的自性，那么果就不会产生。因此，就像亲眼见到因的自性一样，果，比如烟，作为有法，即使你被看到，也可以通过作为标志来推断在某个基上有自己的因，因为在某个基上成立自己的因需要具备三种方式。第三种是，如果存在许多不同的因集合产生一种果的情况，比如不同的水和牛奶产生一种腐烂的果。那么，水和牛奶，作为有法，就像你们能产生一种腐烂的果一样，以这个例子来说，怎么能从许多不同的因集合中产生一种果呢？不会产生的，因为你们具有相同类别的湿润的能力，因此能产生一种腐烂的果，因为你们两个都是同一类别的因，所以必须产生一种果。
English
If it is said that the head of a hundred gods can produce a fruit different from the fruit of fire, and also cannot produce a fruit different from the fruit of fire, but produces the fruit of fire, such as smoke, therefore the refutation of smoke to fire is wrong. Then, the head of a hundred gods, as the subject, you have lost the nature of being of one essence, because it both produces the fruit of the collection of fire existing and does not produce the fruit of the collection of fire existing. One of the heads of a hundred gods, as the subject, you have two natures, fire existing and fire not existing, because you both produce the fruit of the collection of fire existing and produce the fruit of the collection different from fire. Therefore, what you consider to be the cause of smoke, such as the head of a hundred gods, as the subject, you clearly have fire, but you cannot produce smoke. If you have the nature of producing smoke, then you must have fire; if you do not have the nature of producing smoke, then how can smoke arise from you? It will not arise. Therefore, cause and effect, as the subject, the cause can only produce its own effect, and the effect can only arise from its own cause, in this way mutually determining the nature, if the effect is the producer, then the effect must be the nature of the cause; if the effect is not the nature of the cause, then the effect will not arise. Therefore, just as seeing the nature of the cause directly, the effect, such as smoke, as the subject, even if you are seen, it is possible to infer that there is your own cause on some basis by taking it as a sign, because establishing your own cause on some basis requires possessing three ways. The third is, if there are many different collections of causes producing one kind of fruit, such as different water and milk producing one rotten fruit. Then, water and milk, as the subject, just as you can produce one rotten fruit, taking this example, how can one kind of fruit be produced from many different collections of causes? It will not be produced, because you have the same kind of moistening ability, therefore you can produce one rotten fruit, because both of you are the same kind of cause, so you must produce one kind of fruit.