Tibetan
་བརྗོད་མི་རུང་ལ། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་གི་ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། བརྗོད་མི་རུང་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདིར་སྔ་མ་དག་རི་བོང་ཅན་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་རུང་དག་པ་བ་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མེད་ཅེས་དང་། བརྗོད་རུང་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་མེད་ཅེས་དང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་བརྗོད་རུང་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྗེས་དཔག་ཅེས་འཆད་པ་རྣམས་ནི་དགོངས་པ་མིན་ཏེ། གང་ལ་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འདི་འཆད་ཚུལ་གཉིས་པོ་གང་ལྟར་ཡང་བརྡ་སྤྲོད་པས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་མི་རུང་དུ་འདོད་པ་ལ་རྗེས་དཔག་མེད་པའི་དོན་དུ་སྦྱར་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བཤད་ཚུལ་དང་པོས་བརྗོད་མི་རུང་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་མེད་པར་བསྟན་ཅིང་། གཉིས་པས་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་མེད་པར་བསྟན་པ་གཞུང་གི་དགོངས་པ་སྟེ། རིགས་གཏེར་རང་འགྲེལ་དུ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྗོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ལས་གྲགས་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཤེས་སོ། །རི་བོང་ཅན་ཟླ་སྒྲས་བརྗོད་མི་རུང་ལ་དངོས་སྟོབས་རྗེས་དཔག་མེད་པར་བསྟན་པ་དེས་ནི་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། དངོས་སྟོབས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གྲགས་པའི་རྗེས་དཔག་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་དེས་ན་འཇུག་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་ལས་གྲགས་པ་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། གྲགས་པ་དེ་ཡུལ་ལ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་མི་འཇུག་པར་དེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞན་སྡེའི་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མིན་པར་བསྟན། །རང་སྡེའི་འཆད་ཚུལ་ཉིད་ཀྱང་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བརྡ་སྤྲོད་པས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་མཐུན་དཔེ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་མཐུན་དཔེ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་ཐམས་ཅད་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་རུང་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་དགོས་ཏེ། བརྡ་
Chinese
不可说，这是在没有事物力量后随推断的情况下说的，因为事物力量后随推断的对境是事物，而不可说是为了显示是虚构。在此，先前那些说兔子相月（月亮）用词语可说，是成立清净的后随推断，以及可说事物是成立的后随推断，以及对于成立事物力量的可说，说是后随推断等等，都不是本意，因为对于什么是不共有的缘故。像这样的论典，无论两种解释方式中的哪一种，语法学家认为兔子相月（月亮）用词语不可说，都必须结合到没有后随推断的意义上。因此，第一种解释方式显示了对于不可说没有名声的后随推断，第二种解释方式显示了没有事物力量的后随推断是论典的本意。在《理藏自释》中说：因为是不共有的缘故，没有后随推断，这句话的意思是，显示对于说兔子相不是月亮的世间言说没有后随推断，因为从事物力量进入的后随推断来说，名声是对境不同的，这样说了就知道了。用兔子相月（月亮）用词语不可说，显示没有事物力量的后随推断，这作为有法，是有必要的，因为显示了从事物力量后随推断来说，名声是对境不同的。对境不同，那么进入对境的事物们，对于存在和不存在的后随进入的事物力量进入的后随推断来说，显示名声是对境不同的，这作为有法，是有必要的，因为是为了显示名声不由对境的事物力量进入，而是仅仅从人的意愿中产生的缘故。第二部分分为两点：显示其他宗派的理由是不共有的，以及自己宗派的解释方式也不合理。第一点是：语法学家认为兔子相不是月亮，因为是存在的，这个理由认为在相似例子中不是共同后随的，因为这个理由是没有相似例子的，因为一切事物都已经成立为可以用随意的词语来说的缘故。必须显示这个理由是不共有的，因为语法
English
It is unspeakable, which is said without the force of things following inference, because the object of the force of things following inference is things, and unspeakable is to show that it is a fabrication. Here, the former ones say that the rabbit-marked moon (moon) can be spoken with words, which is the following inference that establishes purity, and the following inference that establishes speakable things, and for establishing the speakable of the force of things, saying that it is a following inference, etc., are not the intention, because for what is not common. Like this kind of treatise, no matter which of the two ways of explanation, grammarians believe that the rabbit-marked moon (moon) cannot be spoken with words, it must be combined with the meaning of no following inference. Therefore, the first explanation shows that there is no famous following inference for the unspeakable, and the second explanation shows that there is no following inference of the force of things is the intention of the treatise. In the "Treasury of Reasoning Self-Commentary" it says: Because it is uncommon, there is no following inference, the meaning of this sentence is, it shows that there is no following inference for the worldly saying that the rabbit-marked is not the moon, because from the following inference entering from the force of things, fame is a different object, so it is said and known. Using the rabbit-marked moon (moon) with words is unspeakable, showing that there is no following inference of the force of things, this as a dharma, is necessary, because it shows that from the following inference of the force of things, fame is a different object. The object is different, then the things that enter the object, for the following entry of existence and non-existence, the following inference of the force of things, showing that fame is a different object, this as a dharma, is necessary, because it is to show that fame does not enter by the force of things of the object, but is only born from the wishes of people. The second part is divided into two points: showing that the reasons of other schools are uncommon, and the explanation of one's own school is also unreasonable. The first point is: grammarians believe that the rabbit-marked is not the moon, because it exists, this reason believes that it is not a common following in similar examples, because this reason has no similar examples, because all things have been established as being able to be spoken with arbitrary words. It is necessary to show that this reason is uncommon, because grammar
Tibetan
སྤྲོད་པ་ཟླ་བར་གྲགས་པའི་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བར་མི་འདོད་པ་དེ་གྲགས་པ་གང་ཞིག་འདོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། རིགས་སྒོའི་འགྲེལ་བྱེད་ཁ་ཅིག སློབ་དཔོན་གྱི་མདོའི་ཚིག་དེ་དག་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དཔེ་འདི་ཁོ་ན་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཟླ་བ་གཅིག་ལས་མེད་ལ། དེ་རྩོད་གཞི་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི། དཔེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོའི་ཚིག་དེ་ཆོས་ཅན། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དཔེ་འདི་ཉིད་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་དེ་སྐད་བཤད་པ་མིན་ཏེ། གྲགས་གསལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཏེ། མཚོན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལ་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ད་ཏྲིཀ་སྟེ་སྐྱུ་རུ་རའི་སྡོང་པོ་ཤིང་མིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་གྲགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཟླ་བའི་སྒྲ་ཐུན་མོང་བར་བསྒྲུབ་པ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་སུ་འགྱུར་བ། །བརྗོད་རུང་འགོག་ན་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན། བརྡ་བྱས་ཙམ་ལས་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་རུང་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཐུན་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ཡིན་ཏེ་མིན་པར་ཐལ། སྤོས་སྦྱོར་དང་བཅུད་ལེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་རིམ་པ་ལྟར་ག་བུར་དང་དངུལ་ཆུ་སོགས་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཟླ་བའི་སྒྲ་མཐོང་ཞིང་དེ་ལ་ཁྱོད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་པ་ནི། ཟླ་བ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་ཆོས་ཅན། གལ་ཏེ་ག་བུར་དང་དངུལ་ཆུ་སོགས་ལ་ལར་ཁྱོད་བརྡའི་དབང་གིས་འཇུག་རུང་གྲུབ་ན་དེ་ཉིད་དཔེར་བྱས་ནས་རིང་བོང་ཅན་ལའང་བརྡའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ག་བུར་སོགས་ལ་གྲགས་པས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན་རི་བོང་ཅན་ལའང་གྲགས་པས་གྲུབ་པ་དངོས་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་མས་བཟློག་པ་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་རྣམ་ངེས་སུ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་ན་དེ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གྲགས་པས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་མི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དང་། རིགས་གཏེར་དུ། བརྡ་ལ་འཇུག་རྣམས་ཐུན་མོང་བ། །གཅིག་ལ་གྲུབ་ན་ཀུན་ལ་གྲུབ། །འདི་ནི་དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཡིན། །ཞེས་པའི་འཆད་ཚུལ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་གིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་
Chinese
否认名为月亮的持兔者为月亮的那个人，会想要哪个名声呢？因为他已经否定了一切名声。第二，某些《理门论》的注释者说，导师的经文“持兔者不是月亮，因为存在”这个例子，仅仅是为了遮破而显示的。因为世间只有一个月亮，它只存在于争论的基点上，而不在例子中。如果这样说，那么经文的法，不是持兔者的月亮，因为存在，这个例子仅仅是就它本身而言而说的，不是的，因为它是普遍名声的特征，是能指。仅仅持兔者不是月亮，也不是被名声所损害的，因为就像说“达的力嘎，也就是余甘子的树不是树”一样，也会被名声所损害。第三有三点：成立月亮的声音是共同的，对此转变成事物力量的进入，如果遮破能说，则与名声相违。第一，具有理由的此地也是法，仅仅是约定俗成，却能用在意义上的月亮的声音，在成立能说上，在相似例子中不随顺的非共同性又是什么呢？不应理，因为在香料配制和摄取精华的论典中，依次在樟脑和水银等上，世间能见到月亮的声音，并且你随顺于它。第二，月亮这个声音，如果是法，如果实际上你承认它在樟脑和水银等上是凭借约定俗成而使用的，那么以它为例子，持兔者也是凭借约定俗成而使用，那就是凭借事物力量而成立的。因为如果你承认樟脑等是凭借名声而成立的，那么持兔者也是凭借名声而成立，这是事物力量的量所无法阻挡地成立的。这在《释量论》中说：“如果它在某些地方成立，那就是凭借事物力量而成立的，如果承认是凭借名声而成立的，那么持兔者也是无法阻挡的。”在《理藏论》中说：“约定俗成的使用是共同的，在一个上成立，就在一切上成立，这就是事物力量的进入。”这是这样的解释方式，其他一些人则颠倒了。
English
The one who denies the moon with a rabbit, known as the moon, as the moon, what fame would he want? Because he has denied all fame. Secondly, some commentators on the 'Treatise on Reasoning' say that the teacher's sutra, 'The one with a rabbit is not the moon, because it exists,' this example is shown only for the sake of refuting. Because there is only one moon in the world, and it exists only on the basis of argument, not in the example. If so, then the dharma of the sutra, not the moon with a rabbit, because it exists, this example is spoken only in terms of itself, no, because it is the characteristic of general fame, it is the signifier. It is not only the one with a rabbit that is not the moon that is harmed by fame, because just as saying 'Datrika, that is, the tree of Emblica officinalis is not a tree' would also be harmed by fame. Thirdly, there are three points: establishing that the sound of the moon is common, to which the entry of the power of things is transformed, if one refutes what can be said, then it contradicts fame. First, the reason that exists here is also the dharma, merely conventional, but the sound of the moon that can be used in meaning, in establishing what can be said, what is the non-commonness that does not follow in similar examples? It is unreasonable, because in the treatises on spice preparation and essence extraction, the sound of the moon is seen in the world on camphor and mercury, etc., in order, and you follow it. Secondly, the sound of the moon, if it is the dharma, if in fact you admit that it is used on camphor and mercury, etc., by convention, then taking it as an example, the one with a rabbit is also used by convention, that is established by the power of things. Because if you admit that camphor, etc., are established by fame, then the one with a rabbit is also established by fame, which is established without being reversed by the measure of the power of things. This is said in the 'Pramanavarttika': 'If it is established in some places, then it is established by the power of things, if it is admitted that it is established by fame, then the one with a rabbit is also irreversible.' In the 'Rigter' it is said: 'Conventional uses are common, if it is established on one, it is established on all, this is the entry of the power of things.' This is such an explanation, while some others have reversed it.