Tibetan
ཅན་ནང་ཁོ་ན་ལ་རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་དེ་གང་ལ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་བཟུང་དུ་ཟིན་ཡང་མ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། ངེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དེར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་གཉེར་བ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་རིགས་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག མངོན་སུམ་ངེས་པར་འདོད་པ་དང་། ངེས་པ་མི་སྐྱེད་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་བཀག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཚད་མ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་ངེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་འདི་དག་གི་དོན་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ན་རང་སྟོབས་དང་གཞན་སྟོབས་གང་རུང་གིས་ངེས་པ་འདྲེན་པས་ཁྱབ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། རྒྱས་པར་སྤྱི་དོན་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཡོད་ན་མེད་ངེས་འགྲུབ། །མེད་ངེས་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལ་མེད་ངེས་གོ་བྱེད་མི་སྲིད་དམ་སྙམ་ན། རྟགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་སྟེ་སྣང་རུང་གིས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་མ་དམིགས་པ་ལ་ལ་མེད་ངེས་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཚད་མ་སྟེ་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། སྣང་རུང་མ་དམིགས་ན་མེད་པར་ངེས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མ་དམིགས་པས་མེད་པ་མི་འགྲུབ་ཅེས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་མི་འགལ་ཏེ། ཡོད་ཀྱང་རང་བཞིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་མཐོང་བས་མི་ཤེས་ཤིང་ཤེས་བྱེད་རྟགས་ལས་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་སྐལ་དོན་ལ་མ་དམིགས་པས་མེད་ངེས་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མས་དམིགས་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རིགས་པ་འདི་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འབྲེལ་ལྔ་བཀག་པས་མེད་ངེས་འགྲུབ། །འགལ་ལྔ་དམིགས་པས་མེད་ངེས་འགྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་བཀག་པས་འགྲུབ། །སྣང་རུང་རང་བཞིན་བཀག་པས་འགྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། མི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཆོས་ལ་དེ་བྱུང་འབྲེལ་བའི་ལྡོག་པ་གྲུབ་ན་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། རྒྱུ་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་དེ་བྱུང་འབྲེལ་པ་དང་བདག་གཅིག་འབྲེལ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ལྡོག་པ་དང་དངོས་སུ་གྲུབ་ཅིང་། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཐམས་ཅད་མཐར་དགག་བྱ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་དགག་བྱ་
Chinese
認為唯獨在內心生起分別念才是現量，對於不生起分別念的事物，即使已經把握也如同未把握一般。對於不生起決定的事物，由於一切方式都不適用於追求其意義，因此可以說它不是量。否則就不是這樣。前輩學者中有人說，認為現量是決定的，並且否定了不生起決定就不是量，這種說法是不合理的。因為在佛陀的境界中，將會沒有量，因為在那裡沒有產生決定的因素。如果這個論點不成立，那麼佛陀的智慧如果是現量，就不遍及一切了。因此，這些話的意思是，如果一切世俗的量，無論是自力還是他力，都必然會引導產生決定。這個道理已經在總義中詳細闡述過了。第二部分分為兩點：如果存在差異，就能確定不存在。闡述確定不存在的各種方式。第一點是：如果認為在沒有觀察到的標誌上，不可能理解確定不存在，那麼，作為標誌的卓越之處，即具有可見性的差異的未觀察到，在某種程度上會使人理解確定不存在，這就變成了量，即正確的標誌。因為如果可見的未觀察到，就必然確定不存在。如果這樣，那麼「未觀察到不能證明不存在」的說法就矛盾了。這並不矛盾，因為對於那些即使存在，也因為其自性（即自身的本質）而無法通過觀察來了解，並且也無法通過作為知識來源的標誌來了解的事物，未觀察到就不能證明確定不存在。因為對於存在的事物，量並不一定能觀察到。這個推理是因為它是一種陳述。第二部分分為兩點：通過否定五種關係來確定不存在。通過觀察五種矛盾來確定不存在。第一部分分為兩點：通過否定原因和遍及來確定不存在。通過否定可見的自性來確定不存在。第一點是：如果對於不可見的未觀察到的標誌，在法上成立了彼生關係的否定，那麼對於可見的未觀察到的論證，關係是如何成立的呢？對於原因和遍及的未觀察到的論證，在隨同和相違的兩種情況中，相違和直接成立了彼生關係和本質同一關係。所有其他的可見的未觀察到的論證，最終都是通過量未觀察到所要否定的事物的方式來否定所要否定的事物。
English
It is considered that only the arising of conceptual thoughts within oneself is direct perception, and that which does not give rise to conceptual thoughts, even if grasped, is as if not grasped. Regarding that which does not give rise to certainty, since all methods are not applicable to pursuing its meaning, it can be said that it is not a valid cognition. Otherwise, it is not so. Some earlier scholars said that considering direct perception as certain and denying that which does not give rise to certainty is not a valid cognition is unreasonable. Because in the realm of the Buddha, there will be no valid cognition, because there is no factor that produces certainty there. If this argument is not established, then if the wisdom of the Buddha is direct perception, it will not pervade everything. Therefore, the meaning of these words is that if all worldly valid cognitions, whether by self-power or other-power, necessarily lead to the generation of certainty. This principle has already been explained in detail in the general meaning. The second part is divided into two points: if there is a difference, then the certainty of non-existence is established. Explaining the various ways of establishing the certainty of non-existence. The first point is: if it is thought that it is impossible to understand the certainty of non-existence on an unobserved sign, then, as the excellence of the sign, the unobserved with the difference of visibility, to some extent, will make one understand the certainty of non-existence, which becomes a valid cognition, that is, a correct sign. Because if the visible is unobserved, it is necessarily certain that it does not exist. If so, then the statement that "unobserved does not prove non-existence" is contradictory. This is not contradictory, because for those things that even exist, cannot be known by observation because of their own nature (that is, their own essence), and cannot be known from the sign that is the source of knowledge, unobserved cannot prove the certainty of non-existence. Because for existing things, valid cognition does not necessarily observe them. This reasoning is because it is a statement. The second part is divided into two points: establishing the certainty of non-existence by negating the five relations. Establishing the certainty of non-existence by observing the five contradictions. The first part is divided into two points: establishing by negating the cause and the pervasive. Establishing by negating the visible nature. The first point is: if for the unobserved sign of the invisible, the negation of the relation of arising from that is established on the dharma, then how is the relation established for the visible unobserved argument? For the unobserved argument of cause and pervasive, in the two cases of concomitance and contradiction, contradiction and direct establishment of the relation of arising from that and the relation of essential identity. All other visible unobserved arguments ultimately negate what is to be negated by means of the valid cognition not observing what is to be negated.
Tibetan
མེད་ངེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་པས་མཐར་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པ་དངོས་སུ་གྲུབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ལས། དུ་བའི་རྒྱུ་མེ་མི་ཤེས་ན་སྟེ་མ་དམིགས་པ་ཆོས་ཅན། གཞི་འགར་འབྲས་བུ་དུ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ཤིང་མི་དམིགས་པ་ལའང་ཆོས་ཅན། གཞི་འགར་ཤིང་ཙམ་གྱི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཤ་བ་མེད་པ་རྟགས་ཅན་དུ་བྱས་པ་ལ་རྟགས་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་ཚང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་གཞི་འགར་ཡོད་ན་ལྟར་རུང་གི་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱ་དེ་མེད་པར་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་མི་རུང་གི་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་མ་དམིགས་ན་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱ་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྣང་རུང་སྟེ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་མཐོང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པར་ནི་གྱུར་པ་ན་ཆོས་ཅན། སྣང་རུང་བུམ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་དམིགས་སུ་རུང་བ་ལས་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་གཞི་འགར་སྣང་རུང་བུམ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་རུང་བུམ་པ་མ་དམིགས་ན་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གྲང་རེག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པའི་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི་རྟགས་སུ་བྱས་པ་ལས་གཞི་འགར་ཁྱོད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པའི་འགལ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ཡང་ཁྱོད་དེ་ཡོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། དོན་གསུམ་བཟུང་ནས་འགལ་མེད་བསྒྲུབ། །སྒྲ་དོན་རང་མཚན་ཡིན་པ་དགག །སྒྲ་དོན་བཀག་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །དཔྱད་ཡུལ་རང་མཚན་ཁོ་ནར་བསྟན། །ལུང་དང་འགལ་བའི་དོགས་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཡོད་ངེས་འགོག་པ་ནི། མེད་ངེས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་གླང་གིས་གཙོ་བོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པའི་རྟགས་འདི་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། མེད་ངེས་བསྒྲུབ་པའམ་ཡོད་ངེས་འགོག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཙོ་བོ་ཡོད་ན་དགག་མི་ནུས་ཤིང་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་མི་འཐད་ལ། མེད་ན་ཆོས་ཅན་མེད་པས་རྟགས་དེའི་ཕྱོགས་མེད་ཅིང་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་ཚིག་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པ་སྟེ་སྒྲོ་བཏགས་པའི
Chinese
如是宣说以定能成立无有，最终成立唯一我的关系真实存在，以下依次阐述这些内容。如果不知烟之因即火，则为不现见，作为有法。在某个基上，果即烟定能被证成无有，因为如此证成的三相圆满。对于不现见自性树木也是一样，作为有法。在某个基上，以树木之义的自性无有兽迹作为有法，则此为正确的因，因为如此证成的三相圆满。而且，如果于某个基上存在，则凭借应现的因和遍，不现见的若干理性能了知果和所遍不存在，否则不能，因为不现见的应现之因和遍，果和所遍不存在则不周遍。第二，应现，如瓶子等，不见之因遮蔽等不可能存在时，作为有法。如果应现的瓶子存在，则从应现却不现见的因，能了知在某个基上应现的瓶子不存在，因为应现的瓶子不现见则周遍于不存在。第二，冷触，作为有法。以你与彼相违不共存的现见作为因，则能确定在某个基上你定然不存在，因为即使存在与你相违不共存的事物，也对你的存在构成妨害。第三有五：执取三义而成立无违，遮破声义是自相，遮破声义则成过失，显示所观察境唯是自相，遣除与教证相违之疑虑。第一，某些人说，以不现见的因遮止定有，即是成立定无，如果是这样，则陈那论师所说的“神我是不存在的，因为不现见”的这个因，就不成为不现见的因，因为不能成立定无或遮止定有，如果神我存在则不能遮止，而且“无有”之词也不合理，如果不存在，则有法不存在，因此该因的宗依不存在，而且“神我”之词也不适用。如果这样认为，则由无始以来的习气，从前前产生的分别念所成办，即是增益的
English
As it is said that it is certain to establish non-existence, and ultimately the relationship of a single self is established as real, the following explains these contents in order. If the cause of smoke, namely fire, is not known, then it is non-apprehension, as the subject. On a certain basis, the effect, smoke, is certain to be proven non-existent, because the three aspects of such proof are complete. For the non-apprehension of the nature of trees, it is also the subject. On a certain basis, the nature of the meaning of just trees, the absence of deer tracks, is taken as the subject, then this is a correct reason, because the three aspects of such proof are complete. Moreover, if it exists on a certain basis, then by means of some reasons of the cause and pervasion that should appear but are not apprehended, it can be known that the effect and the pervaded do not exist, otherwise it cannot, because if the cause and pervasion that should appear but are not apprehended, the effect and the pervaded do not exist, then it is not pervasive. Second, should appear, such as a vase, when the cause of not seeing, such as obscuration, is impossible, then as the subject. If the object of the vase that should appear exists, then from the reason that it should appear but is not apprehended, it can be known that the object of the vase that should appear does not exist on a certain basis, because if the vase that should appear is not apprehended, then it is pervasive with non-existence. Second, cold touch, as the subject. Taking the apprehension of the contradiction of you and it not coexisting as the reason, then it can be determined that you certainly do not exist on a certain basis, because even if there is something that contradicts and does not coexist with you, it is an obstacle to your existence. Third, there are five: Grasping three meanings and establishing non-contradiction, refuting that sound and meaning are self-characterized, refuting sound and meaning becomes a fault, showing that the object of investigation is only self-characterized, dispelling the doubt of contradicting the scriptures. First, some say that by the reason of non-apprehension, preventing definite existence is establishing definite non-existence, if this is the case, then the reason stated by Dignāga, "The self is non-existent, because it is not apprehended," this reason does not become a reason of non-apprehension, because it cannot establish definite non-existence or prevent definite existence, if the self exists, then it cannot be prevented, and the word "non-existent" is also unreasonable, if it does not exist, then the subject does not exist, therefore the basis of that reason does not exist, and the word "self" is also not applicable. If it is thought in this way, then it is accomplished by the conceptual thought arising from the previous habit from beginningless time, that is, the imputation of