Tibetan
་གཅིག་ཏུ་མ་རྟོགས་པས། །རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཕྱེ། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །འདིར་སྔ་མ་ཕལ་ཆེར། སྤྱིའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་ས་བཅད་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡང་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ལ་འཇུག་ཞེས་མཐུན་དཔེར་དྲང་བའི་དོན་མ་རྟོགས་པ་སྟེ་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་འཇུག་ཚུལ་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ལ་སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་འདོགས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་ཀྱི་བར་འདིར་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་དོན་འདི་དང་། སྔར་བཤད་པའི་གཞི་མཐུན་ཉིད་འདི་ནི་ཆོས་ཅན། དངོས་པོ་རང་མཚན་ལ་མི་སྲིད་དེ། དོན་ལ་ཡོད་པ་མིན་ཡང་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བུར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དག་སྒྲ་དོན་འདི་ཞེས་པ་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་སྤྱི་དོན་དམ་པར་མེད་པར་བསྟན་ཟིན་ནས་གཞི་མཐུན་དང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྒྲ་དོན་འདི་ཞེས་པའི་དམིགས་བསལ་གསུངས་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། དོན་ལ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་བཞག་པའི་དགོས་པ་གང་ཞེ་ན་དོན་གཅིག་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པའི་རྣམ་བཞག་དང་། ཐ་དད་ཅི་འདྲ་བ་གཞི་མཐུན་དང་། ཐ་དད་མིན་པ་ཅི་འདྲ་བ་སྤྱིའི་རྣམ་བཞག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་མ་བརྟགས་པར་འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་དེ་ལ། གྲགས་པ་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཀུན་བཞག་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་དེ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། དམ་པའི་དོན་རང་མཚན་གྱི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྣང་རྟག་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པས་འཇུག་ཡུལ་རང་མཚན་ཐོབ་ཅེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལྔ་པ་ནི། དམ་པའི་དོན་གྱི་དོན་རང་མཚན་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དེ་ལ་དུ་མ་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང་། གཅིག་ལ་དུ་མའི་ཐ་སྙད་བློ་ཡིས་བསླད་པ་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་དུ་མ་རང་གི་ངོ་བོས་གཅིག་ཏུ་འདྲེ་བ་མེད། གཅིག་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སྤྱིའོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཐ་ད
Chinese
未能理解为一，为了理解而进行区分。这是它的意思。这里，之前的多数情况是，将总体的术语应用的因，以及法与有法的术语应用的因，分别划分为不同的章节，是因为未能理解将总体的术语应用于分别的显现，如同法与有法的术语也应用于分别的显现，以类比的方式进行引导的意义，即因为总体的术语的应用方式已经说过。并且，在自释中也说到，在知觉中显现的意义上，总的和基础相同，以及法与有法的术语等附加。因为在所说的中间没有说总体的术语。第三个是，成为法与有法的术语的对象的这个声音和意义，以及之前所说的基础相同本身，这是有法，在事物自相上是不可能的，因为实际上不存在，但在分别上显现，如同世间所说的那样表达，因此，之前所说的声音和意义这个词应用于总的，是因为在“它是如何假立的”的语境中，已经说明了总的在胜义中不存在，所以将基础相同和法与有法应用于胜义中不存在的事物，并以此为前提，没有理解声音和意义这个词的特殊含义。第四个是，实际上不存在，但建立术语的必要性是什么呢？如果一个事物具有法与有法的不同区分，以及什么样的不同是基础相同，以及什么样的不同不是总体的区分，如果不考察它本身的意义，而是像世间所说的那样，仅仅依靠世间的说法，就能建立所要证成的和能证成的，这是智者们所做的，这是有法，是有必要的，因为是为了进入证悟胜义的自相之实相。这是因为将显现、常、一误认为一，并进行破立，所以将进入的对象获得自相应用于一切。第五个是，胜义的意义的自相之事物，这是有法，你对它的多和一的体性，以及一和多的术语，是心识的迷惑，即是错误的，因为你的多不会以自己的体性混合为一，一也不会成为不同的多。这是总的。这是特殊。这样区分
English
Not understanding it as one, it is distinguished in order to understand. This is its meaning. Here, in most of the previous cases, the reason for applying the general term, and the reason for applying the terms of dharma and dharmī, are divided into separate chapters, because it is not understood that the general term is applied to the appearance of discrimination, just as the terms of dharma and dharmī are also applied to the appearance of discrimination, guiding in an analogous way, that is, because the way of applying the general term has already been said. And, in the self-commentary, it is also said that in the sense of appearing in perception, the general and the common basis, and the terms of dharma and dharmī, etc., are added. Because the general term is not mentioned in the middle of what is said. The third is that this sound and meaning that has become the object of the terms of dharma and dharmī, and the common basis itself that was previously mentioned, this is the dharmī, it is impossible in the self-characterized entity, because it does not exist in reality, but it appears in discrimination, expressing it as it is known in the world, therefore, the previous words "this sound and meaning" are applied to the general, because in the context of "how it is imputed," it has already been shown that the general does not exist in the ultimate sense, so the common basis and dharma and dharmī are applied to things that do not exist in the ultimate sense, and based on this, the special meaning of the words "this sound and meaning" is not understood. The fourth is, what is the necessity of establishing terms even though they do not exist in reality? If one thing has different distinctions of dharma and dharmī, and what kind of difference is the common basis, and what kind of difference is not the general distinction, if the meaning of itself is not examined, but only relying on the worldly saying as it is known in the world, then what is to be proven and what can be proven can be established, this is what the wise have done, this is the dharmī, it is necessary, because it is for the sake of entering the realization of the self-characterized reality of the ultimate meaning. This is because appearance, permanence, and oneness are mistaken as one, and by making refutations and establishments, applying the object of entry to obtain self-characterization to everything. The fifth is that the self-characterized things of the meaning of the ultimate meaning, this is the dharmī, your many and one nature, and the terms of one and many, are the delusion of the mind, that is, it is a mistake, because your many will not mix into one with its own nature, and one will not become different many. This is the general. This is the special. Distinguishing like this
Tibetan
ད་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་ཆོས་ཅན། རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ལ་འཇུག་གི་རང་མཚན་ལ་དངོས་སུ་མི་འཇུག་སྟེ། དུ་མ་གཅིག་ཏུ་བསྲེ་བ་དང་གཅིག་ལ་དུ་མར་འབྱེད་པའི་སྒྲ་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་རང་མཚན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ལ་སྣང་བ་བརྫུན་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། རྟོག་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཅན། འཁྲུལ་ངོར་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དུ་མ་རབ་ཏུ་བརྟགས་ཏེ། འཁྲུལ་ངོར་ལོག་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མ་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོར་སྣང་བས་སོ། །དྲུག་པ་ནི། འོ་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གླང་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་ཏོ། །ཞེས་སྤྱི་དང་འདྲེས་པའི་རང་མཚན་འཛིན་པར་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བསྒྲུབ་བྱའོ། །འདི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་སོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་མཚན་དངོས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ། དངོས་པོ་རང་མཚན་མཐོང་བ་སྟེ་སྣང་བ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གླང་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཁྱད་པར་སྤྱི་དང་འདྲེས་པ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདིར་ཆོས་ཅན། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྤྱི་དང་འདྲེས་པ་རྗེས་དཔག་གི་གཟུང་བྱར་སྟོན་ཞེས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་སེལ་གྱི་སྤྱི་དང་འདྲེས་པ་རྗེས་དཔག་གི་གཟུང་བྱར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་མཚན་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། སྤྱིའི་རྣམ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་དང་། སོགས་པ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཅིར་ཡང་རྟོག་པས་དངོས་སུ་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་མང་པོ་རྣམས་དེ་གཅིག་པུ་ལ་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ནི། སྒྲ་དང་རྟོག་པ་ཡང་ཆོས་ཅན། རང་མཚན་དེ་ཡི་ངོ་བོ་རང་མ་ཡིན་ཀུན་ལས་ལོག་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། སྤྱི་ཉིད་དུ་ནི་དངོས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་དེ་འཛིན་ནས་འདིའི་བར་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་སྒྲའི་འཇུག་ཚུལ་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། གཞན་སྡེའི་འདོད་པའི་བརྡ་ཡུལ་དགག རང་སྡེའི་འདོད་པའི་བརྡ་ཡུལ་བསྒྲུབ། དེ་ལ་གཞན་སྡེའི་རྩོད་པ་སྤོང་། དགག་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། རང་མཚན་བརྡ་ཡུལ་ཡིན་པ་དགག སྤྱི་དངོས་བརྡ་ཡུལ་ཡིན་པ་དགག སྤྱི་ལྡན་བརྡ་ཡུལ་ཡིན་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་བྱེད་པའི། །སྒྲ་ཡོད་མ་ཡིན་ཅེས་པ་ལ། བརྡ་སྤྲོད་པ་རྣམས་ན་
Chinese
现在的术语是法。它指的是出现在概念思维中的意义，而不是直接指自相，因为它是一种将多个事物混合成一个，或将一个事物分成多个的语词思维。这是普遍的，因为自相不可能如此。如果出现在思维中的是虚假的，那么不同的法又怎么可能呢？对于概念的显现本身来说，它是法。在错觉中，对法的各种差异进行了详细的推测，因为在错觉中，它显现为与各种其他错误相反的事物。第六，那么正量部的陈那论师说，比量把握的是通过排除他者而区分的特殊性。这与认为把握与共相混合的自相相矛盾。这是要建立的。对于认为“这是要建立的，这是建立它的理由”的概念来说，它是法。它并不直接把握通过无常而区分的自相，因为事物的自相被看到，也就是显现消失了。陈那论师说“比量把握的是与共相混合的特殊性”这句话，对于这句话来说，它是法。它并不表明自己的特征与共相混合是比量所要把握的对象，因为它表明，出现在概念中的、通过排除他者而区分的共相混合是比量所要把握的对象。那个自相是法。共相的方面和特殊的方面等等，无论作为法还是有法，都不是概念直接要把握的对象，因为许多法的差异不可能存在于它一个之中。第七，声音和概念也是法。不存在像那样直接实现那个自相的自性，即与所有非自性相反的自性，因为它直接指向共相本身。从把握自性到这里是总结的偈颂。第二，解释特殊声音的应用方式有四种：遮破他宗的意愿的表达对象，建立自宗的意愿的表达对象，驳斥其中的他宗争论，总结说明遮破和建立二者的意义。第一种有三种：遮破自相是表达对象，遮破共相是表达对象，遮破具有共相者是表达对象。第一，对于“不存在像那样实现的声音”这句话，在声明中
English
The current terminology is dharma. It refers to the meaning that appears in conceptual thought, not directly to the self-character, because it is a verbal thought that mixes many things into one or divides one thing into many. This is universal, because such a thing is impossible for the self-character. If what appears in the mind is false, then how are different dharmas possible? For the appearance of the concept itself, it is a dharma. In illusion, various differences of dharmas are speculated in detail, because in illusion, it appears as something that is the opposite of various other errors. Sixth, then the teacher Dignāga of the Vaibhāṣika school says that inference grasps the particularity that is distinguished by excluding others. This contradicts the view that grasps the self-character mixed with the universal. This is to be established. For the concept that thinks, "This is to be established, this is the reason for establishing it," it is a dharma. It does not directly grasp the self-character that is distinguished by impermanence, because the self-character of things is seen, that is, the appearance disappears. Dignāga says, "Inference grasps the particularity mixed with the universal," for this statement, it is a dharma. It does not show that one's own characteristic mixed with the universal is the object to be grasped by inference, because it shows that the particularity mixed with the universal that appears in the concept and is distinguished by excluding others is the object to be grasped by inference. That self-character is a dharma. The aspect of the universal and the aspect of the particular, etc., whether as a dharma or a possessor of dharma, are not directly objects to be grasped by the concept, because many differences of the characteristics of dharmas cannot exist in that one alone. Seventh, sound and concept are also dharmas. There is no such thing as directly realizing that self-character, that is, the nature that is the opposite of all non-self-characters, because it directly points to the universal itself. From grasping the nature to here is a summarizing verse. Second, explaining the way in which special sounds are applied has four parts: refuting the object of expression of the intention of other schools, establishing the object of expression of the intention of one's own school, refuting the arguments of other schools within it, and summarizing and explaining the meaning of both refutation and establishment. The first has three parts: refuting that the self-character is the object of expression, refuting that the general object is the object of expression, and refuting that the possessor of the general object is the object of expression. First, for the statement, "There is no sound that realizes it in that way," in the statements