Tibetan
་དོན་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་ཁོ་བོས་བཤད་པར་བྱའི། རྟོག་གེའི་གསང་ཚིག་ལ་དགའ་བ་རྣམས་མགྲིན་པ་བཀུག་སྟེ་ཉོན་ཅིག ལོག་ལྡོག་དོན་གཞན་མེད་ན་ལོག་པ་རང་མཚན་རྣམས་ལ་སྤྱི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་མཚན་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་སྤྱི་རྫས་གཅིག་མེད་ཅིང་ལོག་ལྡོག་དོན་གཞན་མེད་པས་སྤྱི་རྫས་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་སྤྱི་ནི་གཉིས་ཏེ། རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟར་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པའི་རང་མཚན་རྣམས་ཀྱི་མཐུན་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལས་ལྡོག་ཞེས་པ་ལྟར་གཅིག་ཤོས་རིགས་མཐུན་དང་རིགས་མི་མཐུན་གྱི་དངོས་པོ་དང་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ་ལོག་པ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་རང་མཚན་རྣམས་ཀྱི་འདྲ་བ་སྟེ་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པ་སྟེ་མདོར་ན་སྒྲ་གཅིག་ཉིད་ལ་སེལ་ངོར་སྒྲ་བྱས་མི་རྟག་པའི་ལྡོག་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་སྒྲ་སྤྱི་ཡིན་པས་དེ་བཤད་ཟིན་ཅེས་པ་སྟེ། རིག་གཏེར་ལས། གཞན་སེལ་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་དད་པས། །གཅིག་ལའང་ལྡོག་པ་ཐ་དད་རུང་། །ཞེས་དང་། དེ་ལྟར་ཕྱེ་བའི་དགོས་པ་ཡང་། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཏུ་མ་རྟོགས་པ། །རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཕྱེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་པའི་དོན་ནི། གཅིག་ལས་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བའི་སྤྱི་ལས་གཞན་རྟོག་པ་ལ་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་སྤྱི་འདི་ནས་འཆད་ཅེས་པ་སྟེ། རིགས་གཏེར་དུ། བྱ་དང་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ལ། །བག་ཆགས་སྟོབས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་ཞེན། །ཅེས་དང་། གཅིག་ཏུ་བསྡུད་པའི་དགོས་པ་ཡང་། །ཐ་དད་རྣམས་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི། །བྱ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་སྒྲའི་སྟེང་གི་སྒྲ་བྱས་མི་རྟག་པའི་ལྡོག་པ་གསུམ་ཀ་ཡང་སྤྱི་ཡིན་པ་དང་། ལྡོག་པ་དང་སྤྱི་དང་གཞན་སེལ་རྣམས་དོན་གཅིག་པ་ནི་རྩ་འགྲེལ་རྣམས་དང་། རིགས་གཏེར་ལས་གསལ་བར་གསུངས་ཀྱང་དེང་སང་གི་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་འཇོག་ཚུལ་དང་ནི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མི་འགྲིག་ཅིང་། རང་གི་ལུགས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་སྤྱི་དོན་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་སྔར་གྱི་དོགས་པའི་ལན་དུ་གཅིག་ལ་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པའི་སྤྱི་བཤད་ཟིན་ནས་འདིར་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ཤིང་གསལ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཏེ། བརྒྱུད་ནས་སྐྱེས་ཤིང་དོན་ཤིང་གསལ་རྣམས་ཤིང་གི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ནི་སྣང་བའི་རྟོག་བློ་ཆོས་ཅན། ཤིང་གསལ་རྣམས་ཤིང་གི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་སྟེ། ཁྱོད་གང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡིས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཤིང་གསལ་རང་མཚན་པ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་སྟེ། སྒྲིབ་བྱེད་ཀུན་རྫོབ་པའི་བློ་དེས་ཤིང་གསལ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་སྒྲིབ་པ་ཡིས་ཤིང་གསལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཤིང་མ་ཡིན་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ་དད་མིན་པ་གཅིག་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ཤིང་གི་རྣམ་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཕྱི་རོལ་ཤིང་གི་ངོ་བོར་ཞེན་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ན་ཤིང་གསལ་རྣམས་ལ་སྤྱི་ཡོད་པར་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཏེ། ཁྱོད་ཤིང་འཛིན་རྟོག་པའི་ངོར་ཤིང་གསལ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱིར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་རྟོག་པ་རང་གི་ངོར་སྤྱི་དང་སྒྲའི་དངོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ཞིང་གཞི་མཐུན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་དགག་སྒྲུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟོག་པ་རང་གི་ངོར་འདི་ལ་དངོས་སུ་བྱེད་ལ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་ནི་རང་གིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཅིང་རྗེས་ཀྱི་རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་དེའི་གནས་ལུགས་འབྱེད་པའི་ཚེ་རྟོག་པའི་བཟུང་རྣམ་ཡིན་པས་རང་མཚན་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆ་ནི་སྤྱི་ཡིན་པས་དངོས་པོར་མེད་ཞེས་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། རང་འགྲེལ་ལས། འཆད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རང་གི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་དོན་བྱེད་པར་རུང་བར་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་གོ །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། དེའི་དོན་རིགས་གཏེར་ལས། འཆད་ཚེ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་མཁས། །འཇུག་ཚེ་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བས་ཐོབ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །རྣམ་པ་རང་ངོར་སྤྱི་ཉིད་ཡིན། །དོན་ལ་ཤེས་པ་རང་མཚན་ཡིན། །སྤྱི་ནི་ཕྱི་རུ་ཞེན་ལ་ལྟོས། །རང་མཚན་གསལ་བར་སྣང་བས་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོས་རྟོག་གེའི་གསང་ཚིག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གོ་བའི་གཏམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི་ཤིང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན། རྟོག་པ་དེ་ཡིས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པའི་སྤྱི་དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་དམ་པའི་དོན་དུ་མེད་དེ། ཁྱེད་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་སྤྱི་རྫས་གཅིག་མེད་ཅིང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་དོན་གཞན་ནི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་སྤྱིར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མེད་ཅེ་ན། རྣམ་པ་དེ་ཆོས་ཅན། འཁྲུལ་ངོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་གཞན་ཤིང་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྤྱིར་འགྱུར་ཏེ་མིན་པར་ཐལ། རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་མིན་པ་དེ་དང་རྫས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། དོན་ཤིང་གསལ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་པ་དེས་ནའོ། །བཞི་པ་ལ་གཉིས་ཏེ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ངོས་བཟུང་། རྒྱུར་མི་འཐད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱི་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན་ཤིང་ཅེས་པའི་མིང་གི་དོན་གང་ལ་ལྡན་པའི་ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་པའི་ཤིང་གསལ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཤིང་གི་སྤྱི་འཛིན་འདིའི་ས་བོན་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ་མཐུན་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ཐ་དད་རྒྱུ་རུ་གྲུབ། གནོད་བྱེད་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་གཞན་སྤྱི་དངོས་བཀག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་ན་ཤིང་གསལ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཤིང་གི་སྤྱི་འཛིན་གཅིག་བསྐྱེད་ཅེ་ན། ཤིང་གསལ་འགའ་ཞིག་ནི་ཆོས་ཅན། སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཡང་ཤིང་ངོ་ཞེས་སྤྱི་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། མེ་དང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱི་གཅིག་མེད་ཀྱང་དོན་ཤེས་ཏེ་དབང་ཤེས་གཅིག་བྱེད་པ་བཞིན་དང་། སླེ་ཏྲེས་དང་། པར་པ་ཏ་ལ་སོགས་པ་སྨན་ཁ་གཅིག་སྤྱི་གཅིག་མེད་ཀྱང་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྦྱར་བའམ་སོ་སོ་ཡིས་རིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བའི་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པར་མཐོང་གི་གཞན་ཞོ་དང་། ག་གོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱི་གཅིག་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་རིམས་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། སྨན་གྱི་སྤྱིས་ཆོས་ཅན། རིམས་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་མིན་པར་ཐལ། སྨན་གསལ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། གཞན་དུ་ན། སྨན་གསལ་དེ་དག་ཞིང་ས་བཟང་ངན་སོགས་ཐ་དད་ཀྱང་རིམས་ནད་ཞི་བའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྨན་སྤྱི་ཆོས་ཅན། འབྲས་བུ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་རིམས་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བརྟན་པ་སྟེ་རྟག་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཐུན་མོང་དུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཇོག་བྱེད་རྟོག་པའི་སྣང་བ་བཤད། དེ་ལ་ཐ་སྙད་གཞན་ཡང་འཇོག་པའོ། །དང་པོ་ནི་གལ་ཏེ་རྟོག་པས་གསལ་བ་རྣམས་མཚུངས་པར་འཛིན་པས་སྤྱིར་འཇོག་ན་བསལ་བ་རང་མཚན་རྣམས་ནི་རྟོ
Chinese
因此，我将依靠吉祥萨迦班智达的口诀来讲述。喜欢逻辑隐语的人们，请低下头来听吧。如果没有其他相反的意义，那么反体自相就将没有总相。因为自相之间互不跟随，所以没有总的实体；又因为没有其他相反的意义，所以也没有其他的总实体。如果这样问，那么，这里总相有两种：正如“各自安住于自己的体性”所说的那样，互不混杂的自相的共同事物，正如“从其他事物中返回”所说的那样，不与同类和异类的事物相关联，即反体，就是从那之中返回的具有自相的事物的相似之处，也就是总相本身，这在之前已经说过了。也就是说，总之，将同一个声音，从排除的角度，分为声音、所作、无常这三种反体，就是声音的总相，这已经说过了。如《理藏》所说：“由于排除对象和使用范围不同，同一个事物也可以有不同的反体。”并且，这样区分的必要性也是，“为了不将一个误认为另一个，所以才进行区分。”就像这样。另外，所谓“其他”的意思是，从一个事物中区分出多个总相之后，从这个对认识来说显得既相同又不同的总相开始讲述。如《理藏》中所说：“对于行为和体性相同的事物，由于习气的力量而执着为一。”并且，将之归纳为一的必要性也是，“为了对不同事物进行破立，从而能够认识到行为的同一方面。”就像这样。这里，声音之上的声音、所作、无常这三种反体也都是总相。并且，反体、总相和排除他者，这些意义相同，在根本和注释以及《理藏》中都已明确说明，但是与现在总相和别相的安立方式，连一部分都不相符。确立自己的宗派，已经在总的意义上展示过了。因此，作为对先前疑问的回答，已经讲述了将一个事物区分成多个的总相，而在这里，则是依靠与非树木不同的事物，即树木的各个显现。通过传承而生长的树木，实际上，树木的各个显现，在认识的意识中，显现为一个树木的形态，作为有法。树木的各个显现，显现为一个树木的形态，因为你自己的体性是由习气所产生的形态。
English
Therefore, I shall explain based on the oral instructions of the glorious Sakya Paṇḍita. Those who delight in the cryptic language of logic, bow your heads and listen. If there is no other contrary meaning, then the reverse characteristics will become devoid of generality. Because the self-characteristics do not follow each other, there is no general substance; and because there is no other contrary meaning, there is also no other general substance. If asked thus, then here, generality is twofold: as it is said, "Each abiding in its own nature," the commonality of self-characteristics that do not intermingle, as it is said, "Turning away from other things," not being associated with things of the same or different kind, that is, the reverse, is the similarity of things with self-characteristics that turn away from that, which is generality itself, as has been said before. That is to say, in short, dividing the same sound, from the perspective of exclusion, into the three reverses of sound, produced, and impermanent, is the generality of sound, which has already been explained. As it is said in the Treasure of Logic: "Because the object of exclusion and the scope of use are different, the same thing can have different reverses." And the necessity of dividing it in this way is also, "In order not to mistake one for another, it is divided into different aspects." Just like that. Furthermore, the meaning of "other" is, after distinguishing multiple generalities from one thing, to explain from this generality that appears both the same and different to cognition. As it is said in the Treasure of Reasoning: "For things with the same action and characteristic, due to the power of habit, there is attachment to one." And the necessity of summarizing it into one is also, "In order to establish or refute different things, it becomes possible to understand one aspect of the action." Just like that. Here, the three reverses of sound, produced, and impermanent on top of sound are all generalities. And the fact that reverse, generality, and exclusion of others have the same meaning has been clearly stated in the root and commentaries, as well as in the Treasure of Reasoning, but it does not match even a part of the way of establishing generality and particularity nowadays. Establishing one's own system has already been shown in the general sense. Therefore, as an answer to the previous doubt, the generality of distinguishing one thing into many has been explained, and here, it is based on things that are different from non-trees, that is, the various manifestations of trees. Trees that grow through lineage, in reality, the various manifestations of trees, in the consciousness of cognition, appear as one form of tree, as the subject. The various manifestations of trees appear as one form of tree, because your own nature is the form produced by habit.
Chinese
是因为遮蔽了其他显现的树木各自的自性。 这是周遍的。因为遮蔽作用的世俗之识，遮蔽了树木显现各自是不同的，由此树木的实物以某种非树木的相异的体性，显现为不相异的，如同一体。显现于分别念的树木之相，是所立宗。由于你执着于外境树木的体性，所以极力主张树木显现具有共相。因为在你执持树木的分别念面前，树木显现具有随同的共相。 因此，显现于分别念的相，在分别念自身面前，是共相和语词的直接表达对象，共同基础的名称和一切破立，也都是在分别念自身面前直接进行，而说在胜义中不成立，是指没有如自己所观察的那样成立，当后来的其他分别念辨别其存在方式时，因为是分别念的执取之相，所以是自相，而其中被观察为外境的那部分是共相，所以说在实物中不存在。 如《自释》中说：“进行讲解的人们，是那样进行辨别的，而进行命名的人们则不是，因为他们将自己唯一的目标能够起作用的心之显现，和需要分别观察的事物，视为一体而行事。” 其意义如《理藏》中所说：“讲解时以分别而精通，行事时以混为一体而获得。” 相在自身面前是共相，在意义上知识是自相，共相依赖于对外境的执着，自相以显现清晰而成立。 这被称为我对于分别念的秘密语言没有颠倒理解的谈话。 第二，树木的显现是所立宗。那个分别念如何假立的共相，对你来说在胜义中是不存在的。因为你们彼此不随同，所以不存在一个共相实体，并且没有随同的其他共相意义显现。难道不认为显现于分别念的相是共相吗？为什么在胜义中不存在呢？相是所立宗。不依赖于错乱的体性，自己的体性如何能随同其他的树木呢？
English
It is because it obscures the individual characteristics of other appearing trees. This is pervasive. Because the obscuring conventional mind obscures the fact that the appearing trees are each different, and thus the objects of the trees appear as if they are not different, as if they are one, by some nature that is different from non-trees. The appearance of a tree that appears to conceptual thought is the subject. Because you are attached to the nature of external trees, you strongly assert that the appearing trees have a universal. Because in the face of your conceptual thought that grasps trees, the appearing trees appear as a universal that follows. Therefore, the appearance that appears to conceptual thought is the direct object of expression of the universal and the word in the face of conceptual thought itself, and all the names of the common basis and all affirmations and negations are also directly performed on this in the face of conceptual thought itself, and it is said that it is not established in reality, which means that it is not established as one has examined it, and when another subsequent conceptual thought distinguishes its mode of existence, because it is the apprehended aspect of conceptual thought, it is a self-characteristic, and the part of it that is examined as an external object is a universal, so it is said that it does not exist in reality. As it is said in the Self-Commentary: "Those who explain distinguish in that way, but those who name do not, because they act by making the appearance of the mind, which is the only object that can function, and the things to be distinguished, into one." Its meaning is as it is said in the Treasure of Reasoning: "When explaining, one is skilled by distinguishing, when acting, one obtains by confusing into one." The appearance is a universal in its own face, in meaning knowledge is a self-characteristic, the universal depends on attachment to external objects, the self-characteristic is established by appearing clearly. This is said to be my talk of understanding the secret words of conceptual thought without reversing them. Second, the appearances of trees are the subject. That universal that is fabricated by that conceptual thought does not exist for you in the ultimate sense. Because you do not follow each other, there is no one universal substance, and there is no appearance of another universal meaning that follows. Do you not think that the appearance that appears to conceptual thought is a universal? Why does it not exist in the ultimate sense? The appearance is the subject. How can its own nature, without relying on the nature of delusion, follow other trees?